Кіріспе

Миннесота епискобы (1822–1901)

Генри Бенджамин Уиппл (15 ақпан 1822 – 16 қыркүйек 1901) – Миннесотаның алғашқы епископы, ол гуманитарлық қызметкер және жергілікті американдықтардың құқықтарын қорғаушы ретінде танылды.

Өмірінің қысқаша сипаттамасы

Адамс, Нью-Йорк штатында дүниеге келген ол пресвитериан шіркеуінде тәрбиеленді, бірақ 1842 жылы үйленген әжесі мен әйелі Корнелияның ықпалымен епископалдыққа көшті. Уиппл 1838-1839 жылдары Оберлин колледжінде оқыды және 1848 жылы рухани шенге ие болғанға дейін әкесінің бизнесінде жұмыс істеді. Рухани қызметке бекітілгеннен кейін Уиппл Рим, Нью-Йорк және Чикагодағы приходтарда қызмет етті, онда ол кедей иммигранттарға көмектесуімен танылды. Чикагодағы қызметі оны жаңа құрылған Миннесота епископтық епархиясының назарына түсірді, ол оны 1859 жылы алғашқы епископы етіп сайлады. Ол 1901 жылы қайтыс болғанға дейін қызмет етті. Миннесота штатындағы өз дінін орнатуға қызығушылық танытса да, Уиппл көп ұзамай штаттың жергілікті американдықтарының мүддесін қорғады, оларға қатысты федералдық саясаттың зорлық-зомбылық пен жемқорлыққа толы деп есептеді. Ол 1862 жылғы АҚШ-тың Дакота соғысында Миннесота штатының Нью-Ульм аймағында АҚШ үкіметіне қарсы күрескен Дакота немесе Сиук тайпасының адамы үшін мейірімділікке шақыруларымен ең танымал. 1862 жылдың 26 желтоқсанында Манкатода АҚШ тарихындағы ең ірі жаппай өлім жазасы орындалды, АҚШ әскери операциялары тоқтаған кезде. Соғыстағы қылмыстары үшін 38 Дакота тайпасының өкілі дарға асылды. Барлығы 303 адам өлім жазасына кесілді, бірақ президент Линкольн 265-інің жазасын жеңілдетті, бұл тарихтағы ең ірі жаппай кешірім болды. Линкольннің бұл қадамы сол кезде көпке ұнаған жоқ. Ату орындарында екі ескерткіш орнатылған (қазіргі Блю-Эрт округінің кітапханасы мен келісім паркі). Оның адалдығы үшін кейбір Дакота тайпасы оны "Тілсіз Тіл" деп атады. Уиппл есімі Миннесота штатының Форт Снеллинг қаласындағы Епископ Уиппл федералдық ғимаратында мәңгі есте қалды. Оның есімі сондай-ақ Мурхедте, Миннесота штатында Конкордия колледжінің кампусындағы Bishop Whipple Hall деп аталатын ғимаратта да кездеседі. Бұл ғимарат бастапқыда епископальдықтар салған, бірақ 1891 жылы норвегиялық лютерандар жаңадан құрылған Конкордия колледжінің негізгі ғимараты ретінде сатып алған дайындық мектебі болды. Шаттук мектебі (қазіргі уақытта Сент-Мэри залы мен Сент-Джеймс мектебімен біріктірілген Шаттук Сент-Мэри мектебі, бұрынғы Епископ Уиппл мектептері: Шаттук, Сент-Мэри, Сент-Джеймс) - Миннесота штатының Фарибаулт қаласында орналасқан дайындық мектеп-интернаты. (Семинарияның өзі Эванстондағы Батыс теологиялық семинариясымен бірікті, ал Сейбери батыс теологиялық семинариясының кампусы Бексли Холлмен біріктірілгенге дейін Эванстонда болды, ал қазір Бексли Сейбери семинариясы деп аталатын Чикагоның оңтүстік жағында орналасқан.) Шаттук мектебіндегі негізгі жатақхана Уиппл залы деп аталады. Ол Миннесота штатының Фарибаулт қаласындағы Қасиетті Құтқарушымыз кафедральді шіркеуінің алтарінің астына жерленген.

Ерте өмір

Генри Бенджамин Уиппл 1822 жылдың 15 ақпанында Нью-Йорк штатының Адамс қаласында дүниеге келді. Ол Нью-Йорк штатының Клинтон қаласындағы жеке пансиондық мектепте және Нью-Йорк штатының Уотертаун қаласындағы Джефферсон округі институтында білім алды. 1839 жылы ол Оберлин колледжі институтына қабылданды, бірақ денсаулығы нашарлап, оның дәрігері белсенді еңбек өмірін ұсынды.

Мансап

Бірнеше жыл бойы әкесіне, ауылдық саудагерге жұмыс істегеннен кейін Уиппл епископ шіркеуінде дін қызметкері болуға дайындала бастады. 1849 жылдың 17 тамызында диакен болып тағайындалды, 1849 жылдың қараша айында Нью-Йорк штатындағы Ром қаласындағы Сион шіркеуінің пасторы болды, ал 1850 жылдың 16 шілдесінде священник болып тағайындалды. Уиппл 1849 жылдан 1857 жылға дейін Сион шіркеуінің пасторы болып қызмет етті, ол қауымының мөлшері мен байлығымен де, кедейлерге көмектесуімен де танымал болды. 1857 жылы Уиппл Чикагоның оңтүстік жағындағы Қасиетті Қауым шіркеуін ұйымдастыруға көмектесті және оның алғашқы пасторы болды, бұл қаладағы алғашқы еркін шіркеу еді. Ол қауым мүшелерін «жолдар мен егістіктерден» – кеңсе қызметкерлері, жұмысшылар, теміржолшылар, саяхатшылар және қаңғыбастардан тартты, қаланың швед халқы арасында жаңа мүшелер іздеді және Чикаго түрмесінде үнемі діни қызметтер атқарды. 1859 жылдың 30 маусымында Уиппл Миннесотаның алғашқы епископы болып сайланды, ол осы лауазымды өліміне дейін, қырық жылдан астам уақыт бойы сақтап қалды. Ол 1859 жылдың 13 қазанында, Исаның бауыры Яковтың мерекесі күні Ричмондтағы Бас жиналыс кезінде епископтар Джексон Кемпер, Леонид Полк және Уильям Х. ДеЛансимен бірге епископ болып киеленді, ал Джордж Берджес уағыз айтты. Сол жылдың желтоқсан айында Уиппл өзінің епархиясына алғашқы сапарын жасады, оның ішінде Э. Стил Пик пен Джон Джонсон Энмегабоухтың ожибве миссияларына барды. 1860 жылдың көктемінде ол отбасымен Фарибо қаласына көшіп, оны епархияның орталығы етіп белгіледі. Епископтық қызметінің кезеңінде Уиппл Миннесотадағы епископ шіркеуінің бірнеше миссионерлік қауымдардан гүлденген және өркендеген епархияға айналуына жетекшілік етті. Көп жылдар бойы, әсіресе епископтық қызметінің алғашқы жиырма жылында, ол штаттың ауылдық аймандарына арбамен немесе дилижанспен үнемі миссионерлік сапарлар жасады, көбінесе қыс айларында, шатырларда, мектептерде, дүкендерде, салон-барларда және үнді қалаларында уағыз айтты. Епархия қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізгенше, ол бірнеше миссионерлік дін қызметкерлерін жеке қолдауға және шіркеудің көптеген басқа да қаржылық міндеттемелерін өз мойнына алуға уәде берді. Ол сайланған кезде екі топқа бөлінген епархияны біріктірді. 1860 жылы Уиппл Фарибо қаласында епископ Сибери миссиясын құрды, оның негізін Джеймс Ллойд Брек пен Солон В. Мэнни қалады, олар 1858 жылы діни мектеп және ұлдар мен қыздарға арналған мектеп құрған. Шығыс донорларының көмегімен миссия үш жеке, бірақ тығыз байланысты мектепке айналды: Сибери діни мектебі, Шаттук мектебі ұлдар үшін және дін қызметкерлерінің қыздарына арналған Сент-Мэри залы. Уиппл сонымен қатар фермерлердің балаларын оқыту үшін Миннесота штатының Уайлдер қаласында Брек мектебін құруға көмектесті.

Американың түпкүлдік тұрғындарының қорғаушысы

Уиппл Минесота штатының шегінен тыс жерлерде американдық индейстердің әл-ауқатын қорғауға және Минесотадағы Дакота және Оджибве тайпалары арасындағы миссионерлік қызметіне берілгендігімен танымал болды. Ол епархиясына жасаған алғашқы сапасынан кейін американдық индейстерге миссия құру және АҚШ-тың индейлер жүйесін реформалауға қатысты нақты міндеттемемен оралды. Уиппл сапарлары барысында индейлердің елді мекендерін үнемі барып көрді, Ақ Жер резервациясындағы Оджибве тайпасына арналған Епископтік миссияны дамытты, сондай-ақ АҚШ және Еуропа бойынша лекциялар оқып, индей миссияларын қолдауға шақырды. Епископтық қызметінің алғашқы жылдарында Уипплдің американдық индейлерді реформалауды қолдауы және индей миссияларына берілгендігі оған индейлерді жек көретін көптеген ақ адамдардың наразылығын тудырды, ал кейбір епископтар оны фанатик деп санады. Оның көзқарасы 1862 жылғы Миннесотадағы Дакота қақтығысынан кейін ең қатты сынға ұшырады, ол Президент Линкольнге және баспасөз арқылы Дакота тайпасын жаппай өлім жазасына кесуге, жоюға немесе депортациялауға қарсылық білдірді. Уиппл тіпті алыс туысы және бұрынғы Миннесота губернаторы полковник Генри Сиблиді де осы мәселелер бойынша сынады.

Кейінгі епископтық қызмет

Діннің жоғары ұстанымын ұстанғанымен, Уиппл шіркеудің негізгі талаптарына сай келетін барлық пікірлерге қатысты төзімділік танытты. Шіркеудің міндеті – "шайқасқа ілінген Мәсіхті уағыздау" екенін, ал сектанттық дау-жанжалдар осы миссияны кешіктіретінін айта отырып, Уиппл епископтық және англикандық қауымдастықтардың барлық тармақтары арасындағы бірлікке, сондай-ақ барлық христиан діндерінің өкілдері арасындағы қарым-қатынастың үйлесімді болуына шақыру жасады. Уиппл Чикагода да, Миннесотада да ұлттық швед шіркеуінің пасторларымен және діншілерімен тығыз байланыста болды. Оның шіркеудің миссионерлік қызметіне деген қызығушылығы Батыс шіркеу құрылыс қоғамын басқарғаны (1880–1893), миссионерлік мәселелермен айналысатын Бас кеңестің бірнеше комитеттері мен комиссияларында жұмыс істегені, сондай-ақ Куба мен Пуэрто-Рикоға жасаған арнайы сапарларында көрінді. 1870-ші жылдардың соңынан бастап өмірінің соңына дейін Уипплдің денсаулығының нашарлауына байланысты ол жыл сайын қыс айларын Флорида штатының Мейтленд қаласындағы қысқы үйінде өткізуге мәжбүр болды. Онда ол миссионерлік қызметтер өткізіп, 1880 жылы өзі сатып алған жерге "Жақсы Көмекшінің" готикалық шіркеуін салды. Шіркеу 1883 жылдың 17 наурызында қасиетті орын ретінде ашылды, ал Уиппл өмірінің соңына дейін әр қыс онда тұрақты түрде қызметтер өткізді. Генри Б. Уиппл 1901 жылдың 16 қыркүйегінде қайтыс болды, ол өзінің көмекшісі Малон Норрис Гилберттің өмірінен озады.

Құрметтер

Уиппл 1894 жылы Америкалық ежелгі заттар қоғамының мүшесі болып сайланды. 1900 жылы, өліміне бір жыл қалғанда, ол Флорида Аудубон қоғамының (FAS) тұңғыш президенті болып сайланды.