Кіріспе

Парк в Галифаксе, Новая Шотландия

Пойнт Плезант паркі – Галифакс түбегінің оңтүстік ұшында орналасқан, көбінесе орманды үлкен қалалық парк. Бұрын бірнеше артиллериялық батареяларға ие болған, қазірде Солтүстік Америкадағы ең көне Мартелло мұнарасы – Уэльс принці мұнарасы (1796) сақталған. Бұл парк халигониялықтар үшін танымал демалыс орны, себебі мұнда орманға серуендеуге болады және порт пен Атлантика мұхитының әсем көріністерін тамашалауға мүмкіндік бар. Жазда "Shakespeare by the Sea" атты кәсіби театр труппасы паркте спектакльдер қояды. Көрермендердің барлық жас санатына арналған Шекспирдің пьесалары мен классикалық ертегілер негізінде жазылған түпнұсқа музыкалық қойылымдар Кембридж батареясында өтеді. Компания парктің төменгі тұрағында 80 орындық Park Place театрын да басқарады, ол жаз айларында жаңбыр жауса қосымша орын ретінде, ал күз-қыс айларында жабық қойылымдар үшін пайдаланылады. Пойнт Плезант паркі бастапқыда Ұлыбритания үкіметіне тиесілі болған, және жыл сайын 1 шиллингке Галифакс қаласына жалға берілген. Жерді жалға алу туралы алғашқы келісімді 1866 жылы сэр Уильям Янг жасаған. Қазіргі уақытта парк Канада үкіметіне тиесілі және Галифакс аймақтық муниципалитетіне жалға берілген. Паркке қатысты жалға алу шарттарын Канада үкіметі атынан Parks Canada Agency басқарады.

Қасиетті Аспинквид шіркеуі

Қасиетті Аспинквид шіркеуі 17 ғасырдың аяғында Шебуктода (қазіргі Галифакс, Новая Шотландия) діни қызметкер Луи Пьер Тьюримен құрылған. Шіркеу – Point Pleasant Park-тың солтүстік-батыс жағындағы Chain Rock Battery маңында орналасқан табиғи тас амфитеатр. Шіркеудің төңірегіндегі жерлеу орындарында көптеген белгілі адамдар жерленген. Шіркеу Микмак халқының Сент-Аспинквид мейрамының (Сент-Аспинквид күні) тойлану орны болған, бұл мереке 18 ғасырдың көп бөлігінде өткізілген. Сонымен қатар, шіркеу 1760 жылы француз және үнді соғысы кезінде екі Микмак басшысы арасында болған шайқас орны болып табылады.

Галифаксты құру

1749 жылы Эдвард Корнуоллис британ үкіметінің тапсырмасы бойынша Галифакста 4000-ға жуық әскери және азаматтық елді мекен құру үшін келді, бұл Әке Ле Лутр соғысын бастады. Алғашқыда ол Point Pleasant Park-қа орналасты, бірақ ауа-райына тым осал болғандықтан, елді мекенді Цитадель төбесінің төменгі жағына көшірді. Галифакс британдықтар үшін стратегиялық маңызға ие болды және бекіністердің негізгі мақсаты жау кемелерінің Галифакс портына кіруіне кедері келтіру болды. Француз және үнді соғысының соңына қарай қазіргі Point Pleasant паркі аумағында бекіністер салына бастады. Барлығы жеті бекініс салынды: Chain Rock, Chain Battery, Point Pleasant Battery, Northwest Arm Battery, Fort Ogilvie, Prince of Wales Tower және Cambridge Battery. Олардың көпшілігі келесі 200 жыл ішінде төрт-бес рет қайта салынды немесе жаңартылды.

Француздар мен үндістер соғысы

Француздар мен үндістер соғысы кезінде төрт қорғаныс құрылысы салынды: Шынжыр батареясы, Шынжыр тасы, Пойнт Плезант батареясы және Солтүстік-Батыс қол батареясы. Қорғаныстар ағаш, топырақ және тастан салынды. Олар ағаштан жасалған ошақтармен, ал кейіннен зеңбірек оқтарын қорытуға арналған пештермен жабдықталды. Шынжыр батареясы мен Шынжыр тасы Солтүстік-Батыс қолды қорғау үшін табиғи ландшафтқа салынған қарапайым бекіністер болды. Көптеген басқа бекіністерден айырмашылығы, мұндағы батарея 19 ғасырда қайта салынбады, сондықтан ол 1762 жылғы бастапқы жоспарын сақтайды. Ол ерте тасталғандықтан, тарихи кезеңнің көп бөлігінде орманмен жабылды. Пойнт Плезант батареясы – ең көне бекініс батареяларының бірі. Пойнт Плезант батареясы алғаш рет 1762 жылы салынған, бірақ бүгінде көрініп тұрған құрылыстардың көп бөлігі 20 ғасырдың басында салынған. Төртінші батарея – Солтүстік-Батыс қол батареясы соғыс кезінде, Пойнт Плезанттан батысқа қарай салынды, 1895 жылы зақымданып, теңізге құлау қаупі туды. Ол Солтүстік-Батыс қол жағалауында одан ары жылжытылды. Солтүстік-Батыс қол батареясы алғаш рет 1762 жылы салынды және 1860 жылдардан кейін қолданыстан шығарылды. Оның казармаларымен байланысты археологиялық қалдықтардың ішінде 1880 жылдары Парк үшін салынған жазғы үй де бар. Бұл батарея 19 ғасырдың басындағы конфигурациясын сақтайды.

Француз революциялық соғыстары

1792 жылы Француз революциялық соғыстары кезінде француздардың шабуылдау қаупі британдық әскерилерді Галифакста портқа қону мүмкіндігі туралы ескертті, соның салдарынан батареялар жаңартылып, күшейтілді. Форт Огилви осы кезде салынды және Point Pleasant Park-тың шығыс бөлігінде орналасқан. Ол сол кездегі Галифакс гарнизонының қолбасшысы болған генерал Огилвидің бұйрығымен салынған. Огилви батареяға өзінің есімін берді. 1796-1797 жылдары нүкте артындағы биік жерде, нүктелік батареяларды қорғауға қабілетті жерде батарея салынды. Бірнеше жылдан кейін батарея Ұлыбритания әскері көптеп салған Мартелло мұнараларына ұқсас, Уэльс принсі мұнарасы деп аталатын үлкен дөңгелек тас мұнараға айналдырылды. Уэльс принсі мұнарасының биіктігі 26 фут (шамамен 7.9 метр), диаметрі 72 фут (шамамен 21.9 метр). Сыртқы материал – темір тас үйінділерінен жасалған қабырғалар, қабырғаларының қалыңдығы 2 метр. Бастапқы құрылыста шатырда алты, екінші қабатта төрт зеңбірек орнатуға мүмкіндік болды. Келесі жетпіс жылда одан да көп өзгерістер енгізілді. 1813 жылы мұнараның казарма деңгейінде гарнизондық шанақтарға төрт 6 фунттық зеңбірек, екі 24 фунттық зеңбірек айналмалы платформаларға және алты 24 фунттық каронад айналмалы тіреулерге орнатылды. 1864 жылдан кейін мұнара өзін-өзі қорғауға арналған қойма ретінде пайдаланылды. Парк Халифакстың алғашқы қоныстану кезінде бірнеше шағын шаруашылықтардың орны болды. Блэк Рок жағалауындағы жартастан 1809 жылы Эдвард Джордан сияқты қылмыскерлердің мәйіті тіктеп көрсетілді. Кембридж батареясы жағалау бойындағы Пойнт Плезант және Солтүстік-Батыс Арм батареяларынан артта орналасқан. Ол 1862 жылы мақұлданды және 1868 жылы аяқталды. Батареяның аты Виктория патшайымының билігінің көп бөлігінде әскерилердің басшысы болған Кембридж герцогының құрметіне берілген.

20 ғасыр

Кембридж батареясы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде тасталып қалды. 1929 жылы әскерилер паркті уақытша босатып, 1938 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қайта оралды. Мартелло мұнарасы 19-шы ғасырдың соңында әскери мақсаттар үшін маңыздылығын жоғалтса да, Парктегі басқа бекіністердің кейбіреулері Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін әскерилер тарапынан пайдаланыла берді. Форт Огилви мен Кембридж батареясы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде заманауи қарулармен жаңартылды. Осы кезеңдегі зеңбірек әлі де Форт Огилвиде көрініп тұр. 19 ғасырда паркте аз мөлшерде тас қазылып алынды, ал қазіргі кездегі шағын карьерлер парк кіреберісіне жақын жердегі тоғанды құрады. 1920 жылдары Галифакс трамвай желісі Уэльс принці мұнарасына дейін паркке дейін созылды, бірақ 1940 жылдары бұл бағыт тоқтатылды. 1994 жылы "Локи 7" деп аталатын топ парктің нысанасына айналдырды, олар қоқыс жәшігіне құбыр бомбасын орналастырды. Ешкім жарақат алмады. 1943 жылы үлкен канадалық пароход, SS Point Pleasant Park, парктің құрметіне аталды. Галифакс мэрі кеме капитанына Йонге көшесінің қақпасының суретін сыйға берді, ол кемедегі асханада 1945 жылы торпедаға түскенге дейін ілініп тұрды. 2000 жылы Канаданың азық-түлік инспекциясы қоңыр шыршаны зақымдайтын Tetropium fuscum деген жәндіктің таралуын тоқтату үшін 10 000 ағашты кесуді жоспарлады. Бұл жоспарға Pt. Pleasant Park Достары сот арқылы қарсы шықты, нәтижесінде ағаш кесуге уақытша тыйым салынды. Кейін тыйым алынды, бірақ ағаш кесу саны 2000-нан азайтылды.

21 ғасыр

2003 жылдың қыркүйегінде Пойнт Плезант паркі Хуан дауылынан зардап шекті. Парктегі ағаштардың шамамен үштен екісі құлатылды және парк 2004 жылдың маусымына дейін жабық қалды. Ағаштардың бір бөлігі сақталғанмен, қазіргі уақытта парктің жапырақ жамылғысы тым сиреп қалды. Канада федералды үкіметінің көмегі Halifax аймақтық муниципалитетіне паркті қалпына келтіру және жаңарту жұмыстарында маңызды прогресс жасауға мүмкіндік берді. 2008 жылдың маусымына қарай паркте 70 000-нан астам акадия орман ағаштары отырғызылды, бұл Хуан дауылынан жоғалған ағаштар санын асып түсті. Пойнт Плезант паркіне арналған кешенді жоспарда парктің орман қорын ұзақ мерзімді басқару, Канаданың тұрақты орман шаруашылығының ұлттық стандартына сәйкес күтуді көздейді. Адаптивтік басқару процесі Канаданың ең көне қалалық парктерінің бірі – Пойнт Плезантты жаңарту мен күтімге бағытталған болады.

Әскери ескерткіштер

Пойнт Плезант – Галифакс мұрасымен және теңізбен байланысты көптеген ескерткіштер орналасқан жер. Ең ірісі – Галифакс монументі, теңізшілердің ескерткіші ретінде танымал, ол теңізде қаза болған Канада Корольдік теңіз флотының, Канада сауда флотының және Канада армиясының мүшелерін еске алады. Алғаш рет 1924 жылы саябаққа жақын төбеде орнатылған, бірақ 1954 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан қаза тапқандардың есімдері қосылғанда Цитадель төбесіне көшірілді. Алайда, 1966 жылға қарай Цитадель төбесіндегі айқыш тозып, 1967 жылы Пойнт Плезанттағы қазіргі монументпен ауыстырылды. Қазіргі мемориал – құрбандық айқышы, онда екі дүниежүзілік соғыста теңізде көмілген 3257 канадтық ер және әйелдің есімдері жазылған. Монументтегі ең белгілі қаза тапқандар – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде HMHS Llandovery Castle кемесінде қаза болған медбикелер. (Бірінші дүниежүзілік соғыста Атлант мұхитында қаза болған әскери және сауда кемелерінен 415 канадтық.) Алғашқы монумент екі кейінгі монументпен алмастырылды. HMCS Bonaventure әуе тасымалдаушысының кеме анкері бейбіт уақытта Канада теңіз флотында қызмет етіп қаза болған ерлер мен әйелдерге арналған ескерткіш болып табылады. 1945 жылы SS Point Pleasant Park, Канада сауда флоты кемесінің афтынан қаза тапқандарды еске алу үшін орнатылған тас бар. Солтүстік-батыс қолға қарап тұрған монумент, Канада Корольдік теңіз флотын құруға көмектескен теңіз командирі Уолтер Хозға арналған, ал екіншісі Солтүстік-батыс қол паромдарын басқарған және көптеген құтқару операцияларын жүзеге асырған отбасыларды құрметтейді. Саябақтағы Ұлттық тарихи ескерткіш тақташалары Галифакстың теңіз порты ретіндегі рөлін және 1813 жылы HMS Shannon мен USS Chesapeake арасындағы шайқасты еске салады.

Флора

Пэм Берман. Point Pleasant Park-та жаңадан таралған инвазивті розаның өсуі күшейді: Аудандық кеңес Halifax әкімшілігінен көп гүлді розаны жою жоспасын сұрады. CBC Nova Scotia 1 шілде 2016 Инвазивті түрлер. Галифакс аймақтық муниципалитеті 2016