Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
HMS Pathfinder – екі британдық барлаушы крейсер класының бас кемесі. Ол субмаринадан ұшырылған, өздігінен қозғалатын торпедамен батырылған әлемдегі алғашқы кеме болды (Америка Азамат соғысы кезінде USS Housatonic әскери кемесі штангалы торпедамен батырылған еді). Ол «Камелл Лэрд» компаниясымен Бёркенхед қаласында салынды, 16 шілде 1904 жылы суға түсіріліп, 18 шілде 1905 жылы қолданысқа берілді. Бастапқыда HMS Fastnet деп атау жоспарланған, бірақ құрылысқа кіріспес бұрын аты өзгертілді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында «Патфайндер» 1914 жылдың 5 қыркүйегінде неміс U-21 субмаринасымен батырылды.
Lead ship of the Pathfinder class of scout cruisers
HMS Pathfinder was the lead ship of her class of two British scout cruisers, and was the first ship ever to be sunk by a self propelled torpedo fired by submarine (the American Civil War sloop of war USS Housatonic had been sunk by a spar torpedo). She was built by Cammell Laird, Birkenhead, launched on 16 July 1904, and commissioned on 18 July 1905. She was originally to have been named HMS Fastnet, but was renamed prior to construction. During the beginning of World War I, the Pathfinder was sunk on 5 September 1914 by a German U boat, the SM U 21.
Құрылыс
1902 жылғы мамыр айында британдық Адмиралтейство бірнеше кеме жасаушы зауыттарға жаңа типтегі шағын крейсерді сатып алуға тендер жариялады. Жаңа кемелер эсминецтермен бірге жылдамдық сақтау үшін жоғары жылдамдыққа, жақсы теңіздік қасиеттерге және жақсы байланыс құралдарына ие болуы керек еді, бірақ олар тек эсминецтер сияқты кемелермен күресуге арналғандықтан, ауыр қару-жарақ талап етілмеді. Адмиралтейство кемелерге қатысты кең сипаттама жасады, бұл сол кезде эсминецтер үшін қалыпты практика еді, жылдамдығы , қашықтығы , жеңіл броня және он 12 фунттық (3 дюйм, 76 мм) зеңбірек, сегіз 3 фунттық (47 мм) зеңбірек және екі торпедалық түтік қажет болды. Барлығы сегіз скаут-крейсерге тапсырыс берілді, екі-екіден Армстронг Уитворт, Фэрфилд, Кэммелл Лэрд және Викерс компанияларынан. Кэммелл Лэрд компаниясының кемелерінің жалпы ұзындығы 379 фут (116 м), перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 370 фут (113 м), ені 38 фут (12 м) және сусымасы 15 фут (5 м) болды. Құрылымы қалыпты жағдайда және толық жүктелгенде еді. Он екі Нормандық су түтік қазандығы екі 4 цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасына бу жіберіп, екі валға қуат берді. Үш зеңбірек бақтарма мен кормаға қатар орнатылды, ал қалған төрт зеңбірек кеменің ортасына, сол және оң жаққа орналастырылды. Олар сонымен қатар сегіз 3 фунттық Hotchkiss зеңбірегі мен екі су үстіндегі 18 дюймдік (450 мм) торпедалық түтіктерді алып жүрді, әрқайсысы кеменің әр жағында орналасқан. 1908 жылғы 8 ақпанда торпедалық канонерлік қайық Харвич портында ескі крейсермен соқтығысып, тесік салғандықтан, батып кетпеу үшін жағаға тіреуге мәжбүр болды. Pathfinder, Ledaмен бірге Ширнесс кемежайына барды, онда канонерлік қайық жөнделді. 1909 жылғы тамызда 1-ші эсминец флотилиясының жетекшісі болған Pathfinder Ширнесс кемежайында жөндеуден өтті. 1914 жылғы 23 мамырда авиатор Густав Хамельдің ұшағы Англия жоғалауынан өтіп бара жатқанда жоғалып кеткен кезде, 8-ші эсминец флотилиясын басқарған Pathfinder жоғалған ұшқышты іздеуге қатысты, бірақ іздеу сәтсіз аяқталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Форт фиртінің Розит портында орналасқан 8-ші эсминец флотилиясының құрамында болды және капитан Фрэнсис Мартин Лик басқарды. Pathfinder 1914 жылғы 5 қыркүйекте сенбі күні Шотландиядағы Бервикширдегі Сент-Аббс-Хед маңында неміс U 21 суасты қайығымен (капитан Отто Херсинг басқарған) батып кетті. Кемеде жарылыс болды, нәтижесінде 259 адам қаза тауып, кеме бірнеше минут ішінде батып кетті.
In May 1902, the British Admiralty issued an invitation to tender to several shipbuilding yards for a new type of small cruiser, intended to act as leaders for flotillas of destroyers. The new ships required high speed to keep up with the destroyers, good seaworthiness and good communications equipment, but as they were only intended to fight destroyer type vessels, a heavy armament was not specified. The Admiralty produced a broad specification for the ships, normal practice at the time for destroyers, requiring a speed of , a range of , light armour and an armament of ten 12 pounder (3 inch, 76 mm) guns, eight 3 pounder (47mm) guns and two torpedo tubes. A total of eight scout cruisers were ordered, two each from Armstrong Whitworth, Fairfield, Cammell Laird and Vickers. Cammell Laird's ships, the , were 379 feet (116 m) long overall and 370 feet (113 m) between perpendiculars, with a beam of 38 feet (12 m) and a draught of 15 feet (5 m). Displacement was normal and deep load. Twelve Normand water tube boilers fed steam to two 4 cylinder triple expansion steam engines rated at and driving two shafts. Three guns were mounted abreast on the forecastle and the quarterdeck, with the remaining four guns positioned port and starboard amidships. They also carried eight 3 pounder Hotchkiss guns and two above water 18 inch (450 mm) torpedo tubes, one on each broadside. On 8 February 1908, the torpedo gunboat collided with the old cruiser in Harwich harbour and was holed, needing to be beached to avoid sinking. Pathfinder accompanied Leda to Sheerness Dockyard where the gunboat was repaired. In August 1909, Pathfinder, now leader of the 1st Destroyer Flotilla, was under refit at Sheerness. When the aviator Gustav Hamel's aircraft went missing when crossing the English Channel on 23 May 1914, Pathfinder, leading the 8th Destroyer Flotilla, took part in unsuccessful search operations for the missing pilot. At the start of the First World War she was part of the 8th Destroyer Flotilla based at Rosyth in the Firth of Forth and commanded by Capt Francis Martin Leake. Pathfinder was sunk off St. Abbs Head, Berwickshire, Scotland, on Saturday 5 September 1914 by the German U 21, commanded by Kapitänleutnant Otto Hersing. The ship was struck in a magazine, which exploded, causing the ship to sink within minutes with the loss of 259 men.