HMS Carnarvon: 1905 ж. салынған британдық крейсер, Бірінші дүниелік соғыста қатысқан, неміс кемелерін іздеуге және британдық кемелерді қорғауға арналған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1905 жылы салынған Корольдік теңіз күштерінің әскери кемесі.
Royal Navy warship built in 1905
HMS Carnarvon – 20 ғасырдың басында Корольдік теңіз күштері үшін салынған алты бронекруизердің бірі. 1905 жылы құрылысы аяқталғаннан кейін Жерорта теңізі флотының 3-ші крейсерлік эскадрильясына бекітілді. 1907 жылы Атлантика флотының 2-ші крейсерлік эскадрильясына ауыстырылды. 1909 жылы резервтік үшінші флотқа тағайындалды және 1912 жылы резервтік екінші флоттың 5-ші крейсерлік эскадрильясының флагманы болды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол британдық кемелерді қорғау және неміс саудалық рейдерлерін іздеу үшін Кабо-Верде станциясына тағайындалды. Карнарвон екі айдан кейін Оңтүстік Атлантикаға жіберілді және Фолкленд шайқасында неміс Шығыс Азия эскадрильясын жойған эскадрилья құрамына кірді. 1915 жылы Солтүстік Америка және Батыс Индия станциясына тағайындалды және соғыс аяқталғанға дейін неміс рейдерлеріне қарсы патрульдеу және конвойлерді сүйемелдеуді жалғастырды. 1919 жылы оқу кемесіне айналдырылып, 1921 жылы металл тескісіне сатылды.
HMS Carnarvon was one of six armoured cruisers built for the Royal Navy in the first decade of the 20th century. She was assigned to the 3rd Cruiser Squadron of the Mediterranean Fleet upon completion in 1905 and was transferred to the 2nd Cruiser Squadron of the Atlantic Fleet in 1907. She was assigned to the reserve Third Fleet in 1909 and became flagship of the 5th Cruiser Squadron of the reserve Second Fleet in 1912. When World War I began in August 1914, she was assigned to the Cape Verde Station to search for German commerce raiders while protecting British shipping. Carnarvon was transferred to the South Atlantic two months later and assigned to the squadron that destroyed the German East Asia Squadron at the Battle of the Falklands. She was assigned to the North America and West Indies Station in 1915 and continued to patrol against German raiders and escort convoys to the end of the war. In 1919, she became a training ship and was then sold for scrap in 1921.
Дизайн және сипаттама
Карнарвон кемесінің жалпы ұзындығы 144 метр, ені 21 метр, су астындағы тереңдігі 7 метр болатын. Ол екі 4 цилиндрлі үш есе кеңейтілген бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір шпиндельді қозғалтатын, жалпы қуаты 17 Николаус және 6 цилиндрлі қазандықтармен қамтамасыз етілді. Ол ең көп 800 тонна көмір тасымалдайтын, экипажы 610 офицер мен сарбаздан тұрды. Басты қару-жарағы – алдыңғы және артқы құрылымдардың екі жағында орналасқан төрт бір орудиялық мұнарада орнатылған төрт 7,5 дюймдік Mk I зеңбірегі. Зеңбіректер шамамен 19,8 километрге дейін оқ-дәрілерін атып, қосалқы қару ретінде кеменің орта бөлігінде орналасқан алты 6 дюймдік Mk VII зеңбірегі болды. Олардың төртеуі негізгі палубада орналасқан және тек тыныш ауа-райында ғана қолданылатын. Олардың максималды ату қашықтығы шамамен 13,7 километрді құрады. Карнарвон сонымен қатар 18 жылдам атушы (QF) 3 фунттық Hotchkiss зеңбірегімен және екі су асты 18 дюймдік торпеда түтігімен жабдықталған. Кеменің су сызығындағы броньдық белдеуінің қалыңдығы 76-152 мм аралығында болды және көлденең бөлімдермен жабылды. Зеңбірек мұнараларының бронясы 127 мм, ал барбеттерінің бронясы 152 мм қалыңдықпен жасалған. Қорғау палубасының қалыңдығы 38-127 мм аралығында болды, ал бақылау мұнарасы 152 мм броньмен қоршалған. Кеме 1902 жылдың 1 қазанында Уильям Бердмор және компаниясының Далмуир кеме жасау шебінде салынды және 1903 жылдың 7 қазанында суға түсірілді. Ол 1905 жылдың 29 мамырында аяқталды. 1913 жылдың шілде-тамыз айларында және 1914 жылдың шілдесінде флоттық маневрлерге қатысты. 31 шілдеде, Германияға соғыс жариялауға бірнеше күн қалғанда, ол Англия арнасында Германияның жеңіл крейсерін кездестірді, екі кеме де бір-біріне амандасты. 5 тамызда соғыс жарияланғаны туралы хабар келгенде, Карнарвон, енді контр-адмирал Арчибальд Стоддарттың флагманы, Гибралтардан Канар аралдарына бет алды. Ол тез арада Кабо-Вердеге жіберілді және 1914 жылдың 23 тамызында неміс сауда кемесін басып алды. Ол олжасын жою үшін Сьерра-Леонедегі Фритаунға сүйреп әкелді және патрульдік қызметін жалғастырды. Қазан айында Бразилия жағалауына көшті.
Carnarvon was designed to displace The ship had an overall length of 473 feet (144 m), a beam of 68 feet (21 m) and a deep draught of 24 feet (7 m). She was powered by two 4 cylinder triple expansion steam engines, each driving one shaft, which produced a total of and gave a maximum speed of The engines were powered by seventeen Niclausse and six cylindrical boilers. She carried a maximum of of coal and her complement consisted of 610 officers and ratings. Her main armament consisted of four breech loading (BL) 7.5 inch Mk I guns mounted in four single gun turrets, one each fore and aft of the superstructure and one on each side. The guns fired their shells to a range of about Her secondary armament of six BL 6 inch Mk VII guns was arranged in casemates amidships. Four of these were mounted on the main deck and were only usable in calm weather. They had a maximum range of approximately with their shells. Carnarvon also carried eighteen quick firing (QF) 3 pounder Hotchkiss guns and two submerged 18 inch torpedo tubes. The ship's waterline armour belt ranged from in thickness and was closed off by transverse bulkheads. The armour of the gun turrets was also five inches thick whilst that of their barbettes was six inches thick. The protective deck armour ranged in thickness from and the conning tower was protected by of armour. was laid down by William Beardmore & Company at their Dalmuir shipyard on 1 October 1902 and launched on 7 October 1903. She was completed on 29 May 1905 She participated in the fleet manoeuvres in July–August 1913 as well as those in July 1914. On 31 July, a few days before war was declared on Germany, she encountered the German light cruiser in the English Channel returning home and the two ships saluted each other. When news of the outbreak of hostilities was received on 5 August, Carnarvon, now the flagship of Rear Admiral Archibald Stoddart, was at sea, making for the Canary Islands from Gibraltar. She was quickly sent to Cape Verde and captured the German merchant ship on 23 August 1914. She escorted her prize to Freetown, Sierra Leone for disposal and resumed patrolling. She moved to the Brazilian coast in October
Фолклендтер шайқасы
7 желтоқсанда Порт-Стэнлиге келгеннен кейін Стурди капитанға келесі күні екі қолжетімді көмір шахтасынан бүкіл эскадрильяны қайта толтыруды және Оңтүстік Американың төңірегімен үйіне қарай бет алған Шығыс Азия эскадрильясын іздеуді бастауды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. Неміс эскадрильясының командирі вице-адмирал Максимилиан фон Шпее басқа жоспар құрды және 8 желтоқсан таңында Порт-Стэнлидегі радиостанцияны жоюға ниеттенді. Екі неміс кемесінің 07:30-да пайда болуы Стурдидің кемелерін дағдарысқа түсірді, бірақ немістер 09:20 шамасында қашықтыққа келгенде, предредноуттан атылған оқтармен кері шегінді. Карнарвон 08:00-де қайта толтыруды аяқтады және эскадрилья 10:30-ға қарай портынан шықты. Стурди сол сәтте «жалпы қуғын» бұйрығын берді, бірақ Карнарвон тек қана басқа британдық кемелерден қалып қойды. Оның екі ұрыс крейсері ең жылдам кемелер болды және неміс крейсерлеріне қарай қаталдықпен жылдамдықпен жақындап, 12:55-те атыс ашты, оқтар неміс құрамындағы артқы кеме – жеңіл крейсерді жауып өтті. Шпееге оның кемелері ұрыс крейсерлерінен озып кете алмайтыны және кемелерінің бірінің де аман қалуының жалғыз үміті – тарап кеткені анық болды. Сондықтан ол екі броненос кемесін 180 градусқа бұрып, ұрыс крейсерлерін ұстап тұру арқылы уақытты сатып алуға тырысты және 13:20-да үш жеңіл крейсеріне таралуға бұйрық берді. Карнарвон енді артта қалғандықтан, тарап келе жатқан неміс кемелерін қуып жете алмады және ұрыс крейсерлерін жалғастырып, қалып қойды. Карнарвон ақыры неміс броненос кемелерінің қашықтығына жетіп, 16:17-де айналып, батып кеткенге дейін атыс ашты. Содан кейін ол Стурди 17:50-де «атысты тоқтату» бұйрығын бергенге дейін шабуылға түсті. Неміс капитаны жағдайдың үмітсіз екені анық болғаннан кейін 10 минут бұрын кемесін батыруға кірісті, ал кемесі 18:00-де батып кетті. Карнарвон Гнайзенаудан 20 адамды құтқарып алды, бірақ кейін Шарнхорст батып кеткен аймақтан өткенде тек қирандылар ғана көрінді. Ол соғыстан кейін қашып кеткен жеңіл крейсерді іздеуге қатысты, Аргентина, Чили және Оңтүстік Георгия аралындағы бекіністерді тексерді, содан кейін ақпан айында Бразилияға бет бұрды. 1915 жылдың 22 ақпанында ол Аброльхос архипелагының жағалауындағы маржан рифтеріне соқтығысып, батып кетпеу үшін жағаға тіреуге мәжбүр болды. Кеме келесі айда Рио-де-Жанейрода уақытша жөндеуден өтті. Карнарвон Монреальде (Канада) мамырдан шілдеге дейін толық жөндеуден өтті, содан кейін ол бірнеше британдық H класты су асты кемелерін Галифакстан Ұлыбританияға, Девонпортқа дейін сүйемелдеді. Содан кейін ол жыл соңына дейін Галифаксқа қайтып келді. Енді Солтүстік Америка және Батыс Үндістан станциясына бекітілген, негізгі базасы Бермудадағы императорлық бекініс колониясындағы Корольдік теңіз кеме жасаушылығында, ол соғыстың қалған бөлігінде британдық кемелерді қорғау міндеттерін қайтадан бастады. 1917 жылдың 16 тамызында АҚШ-тың USS Stewart эсминшісі Бермудада жерге түскеннен кейін, Карнарвонның крикет командасы Бермуда кемежайында Стюарт командасына қарсы матч өткізді. 1919 жылы ол курсанттарды оқыту кемесі ретінде қызмет ете бастады және 1921 жылдың наурыз айында сатылымға шығарылғанға дейін сол рөлде қалды. Карнарвон 1921 жылдың 8 қарашасында металл тескілеуге сатылды және кейін Германияда бөлшектелді.
Upon arrival at Port Stanley on 7 December, Sturdee informed his captains that he planned to recoal the entire squadron the following day from the two available colliers and to begin the search for the East Asia Squadron, believed to be running for home around the tip of South America, the day after. Vice Admiral Maximilian von Spee, commander of the German squadron, had other plans and intended to destroy the radio station at Port Stanley on the morning of 8 December. The appearance of two German ships at 07:30 caught Sturdee's ships by surprise, but the Germans were driven off by shells fired by the predreadnought battleship when they came within range around 09:20. Carnarvon completed recoaling at 08:00 and the squadron cleared the harbour by 10:30. Sturdee ordered "general chase" at that time, but Carnarvon could only manage and fell behind the other British ships. His two battlecruisers were the fastest ships present and inexorably began to close on the German cruisers, opening fire at 12:55 that straddled the light cruiser , the rear ship in the German formation. It was clear to Spee that his ships could not outrun the battlecruisers and that the only hope for any of his ships to survive was to scatter. So he turned his two armoured cruisers around to buy time by engaging the battlecruisers and ordered his three light cruisers to disperse at 13:20. Carnarvon, now behind, had no hope of catching the scattering German ships and continued to trail the battlecruisers. Carnarvon finally came within range of the German armoured cruisers and opened fire shortly before rolled over and capsized at 16:17. She then engaged until Sturdee ordered "cease fire" at 17:50. The German captain had started to scuttle his ship 10 minutes earlier when it was clear that the situation was hopeless and his ship sank at 18:00. Carnarvon rescued 20 survivors from Gneisenau, but only wreckage was visible when she later steamed through the area where Scharnhorst had sunk. After the battle she participated in the hunt for the light cruiser that had escaped during the battle and investigated anchorages in Argentina, Chile and the island of South Georgia before proceeding north to Brazil in February. She struck a coral reef off the Abrolhos Archipelago on 22 February 1915 and had to be beached to avoid sinking. The ship received temporary repairs at Rio de Janeiro the following month. Carnarvon received permanent repairs in Montreal, Canada, from May to July after which she escorted several British H class submarines from Halifax to the United Kingdom en route to Devonport. She then returned to Halifax where she was based for the rest of the year. Now assigned to the North America and West Indies Station, with its main base at the Royal Naval Dockyard in the Imperial fortress colony of Bermuda, she resumed her duties protecting British shipping for the rest of the war. After the United States Navy destroyer USS Stewart grounded at Bermuda on 16 August 1917, a cricket team from Carnarvon played a match against one from Stewart at the Bermuda dockyard. In 1919, she began serving as a cadet training ship, remaining in that role until she was listed for sale in March 1921. Carnarvon was sold for scrap on 8 November 1921 and subsequently broken up in Germany.