Кіріспе

1905 жылғы британдық бронекері

HMS Warrior – 20 ғасырдың басында Корольдік теңіз күштері үшін салынған бронекер. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Жерорта теңізінде орналасқан еді және неміс бронекерін және жеңіл крейсерді қууға қатысты. 1914 жылдың желтоқсанында Ұлы флотқа ауыстырылып, өмірінің соңына дейін сонда қызмет етті. 1916 жылғы Ютландия шайқасында ауыр зақымданғаннан кейін ол қайтарылып, кейін тасталып, көтерілген толқындарда батып кетті.

Сипаттама

Жауынгер толық жабдықталған күйде, құрылысы аяқталғаннан кейін және толық жүкпен. Кеменің жалпы ұзындығы 505 фут (154 метр), ені 73 фут (22 метр) және суға бату тереңдігі 27 фут (8 метр) болды. Ол төрт цилиндрлі үш кеңейімді бу машинасымен қозғалды, екі валға қуат берді, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы болды. Машиналар 19 Yarrow су түтік қазандықтарымен және алты цилиндрлі қазандықтармен жұмыс істеді. Кемеде көмірдің ең көп мөлшері және оның жануын күшейту үшін көмірге шашыратылатын жанар май қоры болды. Толық қуатпен ол жылдамдықпен жүзе алатын.

Қару-жарақ

Оның негізгі қару-жарағы бір Mk V мұнарасында алты BL 9,2 дюймдік Mk X зеңбірегінен тұрады; екі орталық сызықта (бір алды және артқы жағында) және төрт бұрышта. Оның қосалқы қарулануы төрт BL 7,5 дюймдік Mk II немесе Mk V зеңбірегі, бір Mk II мұнараларында орналасқан, 9,2 дюймдік қанатты зеңбіректер арасында орталық бөлігінде орналастырылған. Жиырма алты Vickers QF 3 фунттық зеңбірек орнатылды, ондағы 10-ы мұнаралардың төбесінде, ал қалған сегізі алдыңғы және артқы құрылымдарда орналастырылды. Крейсерлердің соңғы төрт кемесінде бірінші екі кеменің казематындағы зеңбіректердің орнына 7,5 дюймдік мұнаралы зеңбіректер болды; осы төрт кеме кейде Warrior класы деп аталды. Мұнаралардың қосымша салмағының олардың бауырларына қарағанда жоғары болуы олардың тұрақтылығын төмендетті, бұл оларды өте жақсы теңіз кемелеріне және тұрақты зеңбірек платформаларына айналдырды. Құрылысы аяқталғаннан кейін Warrior 1909 жылға дейін Канал флотының 5-ші крейсерлік эскадрильясына бекітілді. 1909 жылдың 15 қыркүйегінде Warrior оттық жаттығулар кезінде бір қазандық түтігі бұзылып, Девонпорт кемежайында жөндеуден өтті. 1913 жылы кеме Жерорта теңізі флотының 1-ші крейсерлік эскадрильясына ауыстырылды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол неміс шайқас крейсері Goeben және жеңіл крейсері Breslau-ды қуды, бірақ оларға қарсы шайқасуға тыйым салынды. Бірнеше күннен кейін ол Суэц каналын түрік шабуылынан қорғау үшін Суэцке жіберілді және 6 қарашаға дейін онда қалды. Ол Гибралтарға француз және британдық кемелер эскадрильясына қосылу үшін бұйрық алды. Бұл 19 қарашада тоқтатылды, өйткені Германияның Шығыс Азия эскадрильясының орналасқан жері Коронель шайқасынан аман қалғандармен анықталды. 1914 жылдың желтоқсанында Warrior Ұлы флотқа қосылды және контр-адмирал сэр Роберт Кит Арбутнот басқаратын 1-ші крейсерлік эскадрильяға бекітілді. 1916 жылдың 31 мамырында Ютландия шайқасында 1-ші крейсерлік эскадрилья Ұлы флоттың алдында, оң жақта болды. Сағат 17:47-де эскадрильяның флагманы мен Warrior неміс II скаут тобын көріп, оқ ашуға кірісті. Олардың снарядтары жетпей қалды және екі кеме оларды қуу үшін солға бұрылып, шайқас крейсерінің алдынан өтті, ол соқтығысудан аулақ болу үшін бұрылуға мәжбүр болды. Бірден кейін олар зардап шеккен неміс жеңіл крейсерін көріп, шабуылға жақындады. Екі кеме Висбаденге шамамен 6 сағат 5 минутта жеткенде, оларды неміс шайқас крейсері мен төрт соғыс кемесі байқады, олар 6 сағаттан кем қашықтықта болды. Неміс кемелерінен атылған оқтар ауыр болды және Defence 6:20-да жарылды. Warrior кем дегенде он бес және алты снарядқа түсті, бірақ неміс кемелері басқаруы бұзылған Warspite кемесіне атуды ауыстырғанда құтылды, нәтижесінде Warspite көптеген кемелердің көз алдында екі толық айналым жасады, бұл оған батысқа шегінуге мүмкіндік берді. Ол су ұшағымен сүйреліп, 743 адамнан тұратын аман қалған экипажын алып кетті. 1 маусымда таңғы сағат 8:25-те кеме су деңгейінің жоғарылауына байланысты тасталды, оның жоғарғы палубасы судан 4 фут (1,2 м) ғана биік болды, содан кейін батып кетті. Кеме көбінесе зақымсыз болып көрінеді, басқа Ютландия апаттарында болған заңсыз металл іздеудің белгілері жоқ. Warrior Ютландия шайқасында батып кеткен 25 кемелердің соңғысы болып табылады. Апат орны 1986 жылғы Әскери қалдықтарды қорғау туралы заңмен қорғалған болса да, апатты кемелерді заңсыз металл іздеушілер пайдалануы мүмкін деген алаңдаушылық бар.