Кіріспе

ХХ ғасырдағы ХМС Хэмпшир – ХХ ғасырдың басында Корольдік теңіз флоты үшін салынған алты бронекерлердің бірі. Құрылысы аяқталған соң Ла-Манш флотының 1-ші крейсерлік эскадрильясына бекітілді. 1909 жылы резервтегі үшінші флотқа, ал 1911 жылы Жерорта теңіз флотына ауыстырылды. 1912 жылы Қытай бекетіне жіберілді және 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін онда қалды. Кеме 1914 жылдың соңында Ұлы флотқа ауысқанға дейін неміс саудалық рейдтік кемелерін іздеді. Отанға оралғаннан кейін 7-ші крейсерлік эскадрильяға бекітілді. 1916 жылы 2-ші крейсерлік эскадрильяға ауыстырылып, Ютландия шайқасына қатысты. Бірнеше күннен кейін, 5 маусымда, ол Ресейдегі Архангельскке қарай сапарлап, соғыс министрі, фельдмаршал лорд Китченерді тасымалдап бара жатқанда, неміс суасты қайығы қойған минаға тиген деген болжам бар. Кеме 749 адамның ішінде 737-сімен бірге, Китченер мен оның штабы да бар, суға батып кетті. Кейін неміс тыңшылары мен диверсиялық әрекеттер кеменің құлауына қатысқан деген әңгімелер тарады. Оның қираған жері әскери қалдықтарды қорғау заңымен тізімделген, бірақ кейінірек оның бөліктері құтқарылды. Оның қаза болуының мән-жайларын зерттейтін бірнеше фильмдер түсірілді.

Дизайн және сипаттама

"Хэмпшир" кемесінің жалпы ұзындығы 473 фут (144 м), ені 68 фут (21 м) және су асты тереңдігі 24 фут (7 м) болды. Ол екі 4 цилиндрлі үш булы кеңейтілген бу машинасымен жабдықталған, әрқайсысы бір валға қуат берді, олардың жалпы қуаты және максималды жылдамдығы болды. Бу машиналарының қуаты он жеті Yarrow және алты цилиндрлі қазандықтармен қамтамасыз етілді. Кеме көмірдің ең көп мөлшерін тасымалдайтын, ал экипажы 610 офицер мен сарбаздан тұрды. Оның негізгі қаруы төрт бір орудиялық мұнараға орнатылған төрт BL Mk I зеңбірегінен тұрды, алдыңғы және артқы құрылымдардың әр жағында және оң және сол жақта бірер орудиеден орналасқан. Зеңбіректер өз оқтарын шамамен қашықтыққа атып, қосалқы қару ретінде алты BL Mk VII зеңбірегі кеменің орта бөлігінде орналасқан казематтарда орналастырылған. Олардың төртеуі негізгі палубада орналасқан және тек тыныш ауа райында ғана қолданылатын. Олардың максималды оқ ату қашықтығы шамамен болды. "Хэмпшир" сонымен қатар 18 жылдам атушы (QF) 3 фунттық Hotchkiss зеңбірегімен және екі су асты торпедалық түтікпен жабдықталған. Кеменің су сызығындағы броньды белдеуінің максималды қалыңдығы болды және ол көлденең бөлімдермен жабылды. Зеңбірек мұнараларының бронясы да бес дюйм қалыңдықта, ал барбеттерінің бронясы алты дюйм қалыңдықта болды. Қорғау палубасының қалыңдығы шамамен болды, ал бақылау мұнарасы бронямен қоршалған. Кеме 1902 жылдың 1 қыркүйегінде Армстронг Уитворттың Елсвик кеме жасаушылығында салынды және 1903 жылдың 24 қыркүйегінде суға түсірілді. Ол 1905 жылдың 15 шілдесінде аяқталды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Соғыс басталған кезде ол Вей Хай Вейде болды және Қытай станциясының бас қолбасшысы вице-адмирал Мартин Джеррам басқаратын шағын эскадрильяға тағайындалды. Ол Яп аралындағы неміс радиостанциясын броньды крейсермен және жеңіл крейсермен бірге жоюға бұйрық алды. Жолда кемелер 11 тамызда көмір тасымалдаушы кемені басып алып, батырды; Хэмпширдің көмірі жетіспегендіктен, Джеррам оны Эльспет экипажымен Гонконгқа қайтаруға бұйырды. Айдың соңында ол Голландияның Шығыс Индиясына неміс кемелерін іздеуге жіберілді. Ол неміс жеңіл крейсерін жіберіп алды. Неміс кемесі соғыс басталғаннан бері хабарланбаған еді, ол Бенгал шығанағына кіріп, 14 қыркүйектен бастап күмәнсіз британ кемелеріне шабуыл жасады. Хэмпширге Эмденді іздеуге бұйрық берілді және қазан және қараша айларында қарулы сауда крейсерімен бірге, ол 9 қарашада Хэмпширмен жойылғанға дейін рейдерді іздеді. Содан кейін ол Үнді мұхиты мен Қызыл теңіз арқылы АНЗАК әскерлерінің конвойын Мысырға сүйемелдеді. Хэмпшир желтоқсан айында Гибралтарда қайта жабдықталды, содан кейін Ұлы флотпен қызмет етуге оралды. 1915 жылдың қаңтарында 7-ші крейсерлік эскадрильяға тағайындалды және қараша айында Ақ теңізде кемелерді сүйемелдеуге жіберілді, 2-ші крейсерлік эскадрильямен бірге. Шабуыл кезінде ол тікелей қақтығысқа түспеді және тек неміс II барлау тобына төрт залп жасады, ол мақсаттан қашық қалды, сонымен қатар күні бойы суасты кемелерінің шамаланған перископтарына атып тұрды.