Кіріспе

Джадавпур – Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы Калькутта ауданының оңтүстік бөлігі. Джадавпур Оңтүстік Калькуттаның маңызды түйіскездерінің бірі. Джадавпур университеті және ұлттық және халықаралық деңгейде танымал бірнеше ғылыми-зерттеу институттары Джадавпурда орналасқан.

Этимология

Жадавпур Сонарпурдың заминдары болған, марқұм Жадав Нараян Саркардың есімімен аталған.

Тарих

1862 жылы «Калкутта және Оңтүстік-Шығыс темір жолы сол кездегі Белиагата стансасынан Порт-Кэннингке қарай жаңа бағыт ашты». Бұл жол (қазіргі Силдах Оңтүстік желісінің бір бөлігі) Джадавпур арқылы өтеді. 1876 жылы доктор Махендра Лал Саркар Джадавпурда ғылымды дамыту үшін Үнді қауымдастығын құрды – бұл негізгі ғылымдар саласындағы фундаменталды зерттеулерді жүргізетін мекеме, және толығымен жеке бастама болды. Сэр С. В. Раман осы институтта жарық шашырауы саласында маңызды зерттеулер жүргізіп, оның нәтижелерін алғаш рет институттың «Үнді физика журналында» жариялады. Бұл жетістігі үшін ол 1930 жылы физика бойынша Нобель сыйлығын алды. Раджа Субодх Чандра Муллик, Брайендра Кишор Ройчовдури және басқалардың қаржылық көмегімен 1906 жылы Ұлттық білім беру кеңесі Джадавпурда ғылым мен технологияны дамыту мақсатында «Свадеши» қозғалысын ұйымдастырды. Бенгал техникалық институты бастапқыда Маниктала қаласында құрылды, бірақ көп ұзамай сол кездегі тыныш жайлы ауданға, Джадавпурға көшірілді. Кейін ол Инженерлік-технологиялық колледжге, ал 1955 жылы Джадавпур университетіне айналды. Джадавпур университетінің техникалық институттан сан алуан ғылымдар мен өнер факультеттері бар, сонымен қатар түрлі салалардағы зерттеулерді жүргізетін бірнеше орталықтары бар, көппрофильді университет ретінде дамуы – тәуелсіздік алғаннан бергі Калькуттаның академиялық өміріндегі ең маңызды және қуантарлық жаңалықтардың бірі болып табылады. Джадавпурда Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесіне қарасты екі зерттеу институты орналасқан: 1935 жылы құрылған Химиялық биология институты және 1950 жылы құрылған Орталық шыны және керамика зерттеу институты. 1984 жылы күшіне енген 1980 жылғы Калькутта қалалық корпорациясы заңы Калькутта шегін кеңейтіп, Оңтүстік қала маңындағы, Гарден Рич және Джадавпур муниципалитеттерін қосты. 1947 жылы Бенгалияның бөлінуі кезінде «бұрынғы Шығыс Пәкістаннан миллиондаған босқындар келді». Бастапқыда босқындардың көп бөлігі егіншілікпен айналыспаған адамдар еді. Олардың кейбіреулері өздеріне қажетті жағдайларды жасады, бірақ «шығыс бенгалиялық босқындарды жақсы немесе жаман деп таныстырғандар – олардың өздері болды». Жаппай қоныстану (бенгал тілінде – жабардахал) – казармаларды күштеп басып алудан бастап жеке, мемлекеттік және қараусыз жерлерді ұжымдық түрде иеленуге дейін барды. «Бұл 1948 жылы Джадавпур ауданындағы орта тап босқындарының арасында болды: алдымен мемлекеттік жерлерді, содан кейін жеке меншікті басып алып, одан қақтығыстар туды. Жеңіске жеткеннен кейін, қуанған босқындар өздерінің елді мекенін «Бижайгарх» – Жеңіс бекінісі деп атады». 1949 жылға қарай қаланың оңтүстік-шығыс бөлігіндегі Джадавпур, Касба, Сантошпур, Гария және Бехала қалаларында 40-қа жуық, ал солтүстіктегі Дум Дум және Панихати аймағында 65 осындай елді мекен пайда болды. Кейіннен Хугли өзенінің батыс жағалауында да жаппай қоныстану орындары құрылды, ал 1950 жылға қарай мұндай елді мекендердің саны 150-ге жетті. «Олардың аттары – Сурья Сен Нагар, Бапужинагар, Биданпалли, Адаршангар – оларды құрғандардың өткенге деген естеліктерін және болашаққа деген үміттерін көрсетеді». Босқындар заңды мәртебе алу және мемлекеттік көмекке қол жеткізу үшін түрлі стратегиялар қолданды. Калькутта қоғамының белгілі тұлғаларын босқындар қауымдастығының президенті болуға шақыру – кең таралған практика еді. Бір кезде Дешбанду Читаранжан Дастың жесірі Басанти Деви қысқа мерзімге Джадавпур босқындар лагері қауымдастығының президенті болды. Шығыс Бенгалия босқындарының өз күштерімен өмірін қайта құруға жасаған тырысы «өздігінен қалпына келтіру» деп аталады. Олардың жетістіктерінің бір мысалы: 1952 жылға қарай Бижайгархта төрт мектеп, бір колледж, базар, пошта бөлімі, ғибадатхана және тіпті аурухана болды. Бижайгарх – басқаларға үлгі болатын елді мекен еді. Соңғы жылдары босқындар елді мекендеріндегі жер мен мүлік құқықтарын реттеуге күш-жігер жұмсалды.

Орналасқан жері

Жадавпур Жодхпур паркі мен Дакурияның солтүстігінде, Толлигунге мен Гольф Гриннің батысында, Сантошпур мен Гарфаның шығысында және Бағажатин мен Гарияның оңтүстігінде орналасқан. Жадавпур нарығы аймағы көбінесе аймақтың басты жолындағы үлкен 8B автобус аялдамасының орнында болғандықтан "8B" аймағы деп аталады. Бұл Жадавпурдің қалалық орталығы, Джадавпур университетінің тіке қарсысында және КПК медициналық колледжі мен ауруханасынан, сондай-ақ К. С. Рой туберкулез ауруханасынан бірнеше жүз метр қашықтықта жатыр.

Климат

Джадавпурдың климаты Калькутта сияқты тропикалық, бірақ оңтүстік бөліктері негізгі қаладан көбірек жауын-шашын алатындықтан, жауын-шашын мөлшері көп. Маусымнан қазанға дейін қатты жаңбыр жауған кезде аймақ су тасқынына ұшырайды. Орташа ең жоғары температура шамамен 30 градус Цельсий, ал орташа ең төменгі температура шамамен 25 градус Цельсийді құрайды. Жылдық жауын-шашын шамамен 1900 мм.

Нарықтар

Жадавпур 8Б аймағы соңғы кезде өте танымал сауда орталығына айналды, онда кез келген қажеттілікке жауап беретін дүкендер бар. Бенгал асханасы балықпен тығыз байланысты болғандықтан, Жадавпур базары – түрлі балықтарды, әсіресе Илиш мач (Хилса балығы), Пабда және әрдайым кездесетін Рухині алуға арналған маңызды орын. Сондай-ақ, Pomfret және Mackerel сияқты теңіз балықтары да қолжетімді. Сатушылар тауық пен қаз да ұсынады, таңдағандары осы жерде сойылып, көбінесе рикшамен үйге жеткізіледі. Аймақта ірі фермерлік базар да бар, оған теміржол желісі қызмет көрсетеді. Осы аймақта орналасқан Суканта-сету базары да өте жұмбас. Ол әдетте таңертең ашылып, бірнеше сағаттан кейін жабылады. Таңертеңгі сатушылар мен сатып алушылардың көптігі осы аймақта көлік кептелісін тудырады. Шығыс Үндістандағы ең ірі сауда орталығы – Саут-Сити-Молл 2008 жылдан бері Принс Анвар Шах көшесінде жұмыс істеп келеді. Бұл аймақ тұрғындарына үлкен пайда әкелді.

Білім беру және ғылыми-зерттеу

Жадавпур университеті – 1906 жылы Ұлттық білім беру кеңесі Бенгал тарапынан құрылған мемлекеттік университет. Халықаралық зерттеулердің салыстырмалы көрсеткіштерінің есебінде Үндістандағы ең үздік он зерттеу институтының қатарында саналады. Онда 11 000-нан астам студент оқиды. Университет өнер, ғылым, инженерия, фармация, білім беру және т.б. салаларында бакалавриат, магистратура және докторантура бағдарламаларын ұсынады. Онда 36 факультет, 21 салааралық мектеп және 40 оқу орталығы бар. Виджейгарх Жйотиш Рей колледжі 1950 жылы құрылған және Калькутта университетіне қарайды. Колледж бенгал, ағылшын тілдері, білім беру, саяси ғылым, тарих, философия, физика, химия, ботаника, зоология, микробиология, экономика және есеп және қаржы салаларындағы курстарды ұсынады. Сондай-ақ, микробиология бойынша магистратура бағдарламасы да бар. Колледждің құрылуына босқындар колониясының тұрғындарының бастамасы себеп болды. Колледжге атын берген Жйотиш Чандра Райдың анасы Уттама Сундари Дхатта колледжді құру үшін 20 000 рупий сыйлаған. Ғылымды дамыту жөніндегі Үнді қауымдастығы – мемлекеттік университет және Азиядағы ең көне ғылыми-зерттеу институты. Ол Үндістан Үкіметінің және Батыс Бенгал Үкіметінің Ғылым және технология министрлігінің қаржыландыруымен жұмыс істейді. Институт негізгі ғылымдар бойынша бакалавриат, магистратура, докторантура және докторантурадан кейінгі білім беру бағдарламаларын ұсынады. Сэр К.В. Раманның жұмысын Сэр К.С. Кришнан және Кедарешвар Банерджи IACS-та жалғастырды. Химиялық биология институты алғашқыда негізгі биомедициналық зерттеулерді жүргізетін алғашқы бейресми орталық ретінде құрылды және 1956 жылы CSIR басқаруына берілді. Институттың жетістіктерінің қатарында холераға қарсы ауыздық вакцина, асқазан жарасын бақылауға арналған дәрілік өсімдіктер, витилигоны емдеу, қатерлі ісіктер мен гормоналды бұзылыстарды диагностикалау жиынтығы, өнеркәсіптік маңызы бар саңырауқұлақ ферменттері, бүйрек және бауыр-өт жүйесінің функционалдық жағдайын бағалауға арналған радиофармацевтикалық препараттар және Паркинсон ауруын ерте анықтауға арналған құрылғы бар. Орталық шыны және керамика ғылыми-зерттеу институты бастапқыда Орталық шыны және силикат ғылыми-зерттеу институты ретінде құрылды және CSIR елде құрған алғашқы ғылыми-зерттеу институттарының бірі болды. 1950-жылдардағы әртүрлі оптикалық шыныларды әзірлеу CGCRI-ді халықаралық аренада танымал етті. Одан кейін лазерлік шыны, инфрақызыл сүзгілер, синтетикалық кварц кристаллы, жоғары температурадағы қорғаныш эмальдары, жоғары алюминийлі керамикалық тығыздағыштар мен аралықтар, телекоммуникацияға арналған оптикалық талшықтар, шыны және керамикалық материалдарды соль-гель әдісімен өңдеу, шыны талшық композиттерін өндіру және электроникада керамикалық материалдарды қолдану жұмыстары жүргізілді. KPC Медициналық колледжі мен ауруханасы – 2006 жылы құрылған жеке медициналық колледж. 2018 жылғы мәліметтерге сәйкес, MBBS курсында 150 орын бар. MCI MD және MS курстарын бекітті. Шова Рани медбикелік колледжі бакалавриатқа дейінгі білім береді. (Құрметпен) Медбикелік және GNM медбикелік курстары ұсынылады. Ачарья Прафулла Чандра Рей политехникалық институты инженерлік мамандықтар бойынша дипломдық курстар ұсынады. Жадавпур Видапитхасы – бенгал тілінде оқытатын, аралас білім беретін жоғары орта мектеп. Ол 1957 жылы Жадавпур университетінің кампусында құрылды. Мектепте шамамен 1500 оқушы оқиды. Ол көптеген дарынды студенттерді тәрбиеледі, олардың кейбіреулері Батыс Бенгал мемлекеттік білім беру кеңесі ұйымдастырған Мадхьямик экзаменінде де үздік нәтижелер көрсетті. Жадавпур орта мектебі – бенгал тілінде оқытатын, тек ұлдарға арналған жоғары орта мектеп. Ол 1935 жылы KMC 96-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Жадавпур қыздар орта мектебі – қыздарға арналған, бенгал тілінде оқытатын жоғары орта мектеп. Ол 1948 жылы KMC 93-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Жадавпур Багажатин орта мектебі – бенгал тілінде оқытатын, тек ұлдарға арналған жоғары орта мектеп. Ол 1950 жылы KMC 99-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Багажатин Балика Видьялая – қыздарға арналған, бенгал тілінде оқытатын жоғары орта мектеп. Ол 1956 жылы KMC 99-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Катджунагар Сварнамайя Видьяпитхасы – бенгал тілінде оқытатын, аралас білім беретін жоғары орта мектеп. Ол 1966 жылы KMC 93-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Бани Бабан орта мектебі – бенгал тілінде оқытатын, тек ұлдарға арналған жоғары орта мектеп. Ол 1958 жылы KMC 99-шы ауданында құрылды. Мектепте VI-XII сыныптарда оқыту үшін жағдай жасалған. Антелион өнер мектебі – ISO 9001:2015 сертификатына ие, өнер саласындағы толыққанды экожүйе. Ол әлемдік деңгейде жұмыс істейді. Өнер мектебі (өнер сабақтары), өнер шеберханалары, көрмелер, онлайн галерея, өнер лагерлері және тағы да көптеген мүмкіндіктер ұсынады. www.anthelionartschool.com

Мәдениет

Мәдениет саласында, Джадавпур Калькуттадағы маңызды Кали Пуджаларының бірін өткізеді, ол Нава Кали (Қали қадірлісінің тоғыз түрлі бейнесі) деп аталады.

Денсаулық сақтау

К. С. Рей туберкулез ауруханасы (бұрын Джадавпур туберкулез ауруханасы деп аталған) 1922 жылы Джадавпур қаласында доктор Кумуд Шанкар Рей (1892-1950) құрған. Осы мақсатқа туберкулезбен ауырып, отбасысы тастап кеткен Прабхас Чандра Гоузе 1,6 лакх рупия қалдырған. Сол кезде туберкулез өте жұқпалы және қауіпті ауру болған. Бұл елдегі туберкулезді зерттеушілердің алғашқыларының бірі доктор К. С. Рей Бенгалиядағы өзінің түріндегі алғашқы төрт төсектік шағын бөлімше құрды. Алғашқы қаржылық қиындықтар кезінде оның әйелі Сурама Деви тамақ пісіріп, науқастарға күтім жасады. Дәрігердің «ессіз» жобасы күлкіге қалдырылып, сынға ұшырады, бірақ уақыт өте келе ол Азиядағы ең ірі ауруханаға айналды. 1943 жылы туберкулезге қарсы тиімді антибиотик – стрептомицин ашылғаннан кейін, аурудың қауіптілігі азайды. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, ауруханада 350 төсек бар және ол мемлекеттік аурухана ретінде тіркелген. KPC медициналық колледжі мен ауруханасы 2007 жылы доктор Калипада Чаудхури, ортопед-хирург және медициналық кәсіпкер ұйымдастырған коммерциялық емес қорымен құрылды. Онда 750 төсекке рұқсат берілген. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, 450 төсегі бар және ол жекеменшік аурухана. Аурухана жергілікті тұрғындар арасында кеңінен қолданылады. Онда медбикелерді даярлайтын мектеп бар. Бижайгар мемлекеттік бас ауруханасында 100 төсек бар.