Кіріспе
Ирландия драматургі Томас Корнелиус Мюррей (17 қаңтар 1873 – 7 наурыз 1959) – «Абби» театрымен тығыз байланысты болған ирландиялық драматург. Ол Корк графтығының Макрум қаласында дүниеге келген және Дублиннің Драмкондра қаласындағы Әулие Патрик мұғалімдер даярлау колледжінде білім алған. Ол мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді және 1900 жылы Корк графтығының Ратдуф ауылындағы ұлттық мектеп директоры болып тағайындалды. Оның алғашқы пьесасы «Бақыт дөңгелегі» 1909 жылы Корк қаласындағы «Кішкентай театр» сахнасында қойылды. 1913 жылы ол «Егемендік махаббат» деп қайта аталды. Мюррей Дэниел Коркери, Кон О’Лири және Теренс Максуинимен бірге театрдың негізін қалады. 1915 жылы ол Дублинге көшіп, Инчикордағы үлгілік мектептердің директоры болып жұмыс істеді және 1932 жылы оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шыққанға дейін сол қызметте болды. 1910 жылы «Абби» театрында «Туған құқық» пьесасы қойылды, ол оны талантты жазушы ретінде таныстырды. Барлығы ол 15 пьеса жазды, олардың барлығы «Абби» театрында қойылды. Оның ең танымал екі туындысы – «Морис Харт» (1912) және «Күзгі от» (1924). Осы екеуі де және «Туған құқық» пьесалары Нью-Йорктегі Бродвейде қойылды, ал «Күзгі от» 71 рет сахналанды. Мюррей сонымен қатар «Көктемгі көкжиегі» (1937) атты автобиографиялық роман жазды. Мюррейдің пьесаларының ерекшелігі мен олардың әдебиетке тигізген әсері туралы Патрик Маум Шон О’Кейсидің Джозеф Холлоуэйге айтқан сөзін келтіреді: «Ол Мюррейдің пьесаларын көруді ұнатпаған, себебі олардың ауыр трагедиясы оған тым күшті әсер еткен; соның салдарынан ол өзінің пьесаларына көптеген юмористик элементтер қосты». Маум Дэниел Коркеридің олардың әртүрлі стильдерін салыстырып, «Мюррей жиі жасырын кернеуді жасайды – драманың өзі, оған Синж сирек жетеді және Шон О’Кейси мүлдем білмейді» деген пікірін келтіреді. Маум Мюррейдің ерте пьесасы «Морис Харт» мысалын келтіреді, онда «дінге шақырылмаған студент отбасының күтуінен қатты қысым көріп, ақылынан айырылады». А. ДеДжакомо және Р. Аллен Кейв екеуі де 1924 жылы Парижде өткен Олимпиада ойындарының өнер сайысында Мюррейдің «Туған құқық» пьесасы үшін қола медаль алғанын мәлімдеді. Алайда, ойындардың ресми тізімінде Мюррей осы пьесамен және «Морис Харт» пьесасымен әдебиет санатында қатысқан болғанымен, медаль жеңіп алмағаны көрсетілген. «Туған құқық» пьесасы 2023 жылы Лондондағы Финборо театрында қойылды, бұл 90 жылдан бері Лондондағы алғашқы қойылым болды.
Thomas Cornelius Murray (17 January 1873 – 7 March 1959) was an Irish dramatist who was closely associated with the Abbey Theatre. He was born in Macroom, County Cork, and educated at St Patrick's Teacher Training College in Drumcondra, Dublin. He worked as a schoolteacher and in 1900 was appointed headmaster of the national school in Rathduff, Co. Cork. His first play, The Wheel of Fortune, was produced by the Little Theatre in Cork in 1909. It was revised and renamed Sovereign Love in 1913. Murray had co founded the theatre with Daniel Corkery, Con O'Leary and Terence McSwiney. In 1915, he moved to Dublin as headmaster of the Model Schools at Inchicore, where he remained until his retirement from teaching in 1932. His play Birthright was performed in the Abbey Theatre in 1910 and established him as a writer of force. In all, he wrote 15 plays, all of which were produced by the Abbey. His two most highly regarded works are Maurice Harte (1912) and Autumn Fire (1924). Both of these and Birthright were performed in New York on Broadway, with Autumn Fire having a run of 71 performances. Murray also wrote an autobiographical novel Spring Horizon (1937). With regard to the character of Murray's plays and their writerly impact, Sean O'Casey according to Patrick Maume told Joseph Holloway how "he didn't like to watch Murray's plays because their unrelieved tragedy affected him too deeply; he inserted numerous humorous touches into his own plays as a result". Maume cites Daniel Corkery comparing their different styles " how Murray often achieves a kind of hidden tension the very stuff of drama that Synge only rarely reached and Sean O'Casey knows nothing of". Maume cites the example of Murray's early play 'Maurice Harte' wherein "a clerical student who lacks a vocation is driven mad by the pressure of family expectations". It has been stated both by A. DeGiacomo and by R. Allen Cave that, in the Art competitions at the 1924 Olympics in Paris, France, Murray was awarded a bronze medal for his play Birthright. However, according to the official record for the games, although Murray was a participant in the literature category with this play and also with Maurice Harte he did not win a medal. Birthright was staged at the Finborough Theatre in London in 2023, its first staging in London in 90 years.
Пьесалары
"Бақыт доңғалағы" 1909. "Туған құқық" (екі акті) 1910. "Морис Харт" (екі акті) 1912. "Егемендік махаббат" (бір акті) 1913. "Қабықшалы аңғар" (бір акті) 1917. "Көктем" (бір акті) 1918. "Шарұа" 1920. "Соңынан" (үш акті) 1922. "Күзгі от" (үш акті) 1924. "Даладағы құбыр" (бір акті) 1927. "Соқыр қасқыр" 1928. "Қанаттың серпілісі" 1930. "Михаил кеші" (үш акті) 1932. "Күн сәулесі" 1938. "Нұр" (екі акті) 1939.