Кіріспе

Ирландиялық актер
Ирландиялық радио және теледидар жүргізушісі

Габриэль Джеймс Бёрн (12 мамыр 1950 жылы туған) – ирландиялық актер. Ол «Алтын глобус» сыйлығын, сондай-ақ «Грэмми» сыйлығына, екі «Эмми» сыйлығына және екі «Тони» сыйлығына ұсынылған. Бёрн 2018 жылы Ирландия кино және теледидар академиясының өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлығымен марапатталды және 2020 жылы «The Irish Times» журналының Ирландияның ең ұлы киноактерлерінің тізімінде 17-орынға ие болды. «The Guardian» оны «Оскар» сыйлығына есімді тіркемеген ең жақсы актерлердің бірі деп атады. Оның актерлік мансабы 1979 жылы Лондонның Корольдік соты театрына қосылмас бұрын Фокус театрында басталды. Бёрннің экрандағы дебюты ирландиялық драмалық сериал «Риордан» және оның туындысы «Бракен» болды. Одан кейін ол «Эскалибур» (1981), «Арыстан жүрек» (1987), «Миллердің өткелі» (1990), «Кішкентай әйелдер» (1994), «Өлі адам» (1995), «Күдіктілер» (1995), «Темір бетпердедегі адам» (1998), «Мемлекеттің жауы» (1998), «Бейнебаян» (2004), «33» (2015) және «Тұқым қуалау» (2018) сияқты фильмдерде ойнады. Ол «Соңғы билеушілердің соңғысы» (1996) романын бірлесіп жазды және «Әке атымен» (1993) фильмін продюсерлік етті. Бродвейдегі жұмысы үшін ол Юджин О’Ниллдің «Айға толы түндегі ай» (2000) және «Ұзақ күннің түнге саяхаты» (2016) пьесаларындағы рөлдері үшін «Тони» сыйлығына үздік актерлік рөл үшін екі номинация алды. Телевизиядағы жұмысы үшін Бёрн HBO драмалық сериалындағы Пол Уэстон рөлі үшін Primetime Emmy Award сыйлығына екі рет ұсынылды («Емдеу» (2008–2010)), ол сонымен қатар «Алтын глобус» сыйлығын алды. Басқа да танымал телерольдеріне «Викингтер» (2013), «Манияк» (2018) және «Әлемдер соғысы» (2019–2022) кіреді.

Ерте өмір

Габриэль Джеймс Бёрн 1950 жылы 12 мамырда Ирландияның Дублин қаласындағы Уолкинстаун ауданында дүниеге келді. Оның әкесі Дэн – әскери қызметкер және шебер-құмырашы, ал анасы Элин (қызметтес аты Ганнон), Роскоммон округіндегі Эльфиннен шыққан, аурухана медбикесі болған. Оның бес кіші інісі мен қарындасы бар: Донал, Томас, Бреда, Маргарет және ерте жасында қайтыс болған қарындасы Мариан. Ол Дублин университетінің колледжінде археология, испан тілі және лингвистиканы оқыды, 1972 жылы бакалавр дәрежесін алып, ирланд тілін жетік меңгерді. 1973 жылы білім беру саласындағы жоғары дипломды (HDipEd) аяқтады. Діни қызметкер болуға дайындығы туралы ол бір сұхбатында: «Мен семинарияда бес жыл өткіздім, және, болжам бойынша, маған шақыру болған. Бірақ кейіннен мұның дұрыс емес екенін түсіндім», – деді. Ол Дублинде Stella Maris командасымен футбол ойнады. 2011 жылдың қаңтар айында «Өмір мәні» бағдарламасында сұхбат беріп, бала кезінде дін қызметкерлерінен сексуалдық зорлық көргенін айтты. Актерлік мансабына келуден бұрын Бёрн археолог, аспазшы және Crumlin қаласындағы Ardscoil Éanna мектебінде испан тілі мен тарих пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. Ол 29 жасында актерлік өнермен айналыса бастады. 90-шы жылдары оның Plurabelle Films атты продюсерлік компаниясы Phoenix Pictures компаниясымен алғашқы келісімшарт жасады. 2007 жылы Керри кинофестивалінің қазылар алқасын басқарды. 2008 жылы театрға оралғаннан кейін 7-10 мамыр аралығында Нью-Йорк филармониясымен бірге «Камелот» спектаклінде король Артур рөлінде ойнады, бұл рөлді бұрын Ричард Бертон мен Ричард Харрис сияқты көрнекті актерлер де орындаған. Бёрн Колин Фаррелл мен Силиан Мерфимен бірге Фланн О'Брайеннің «At Swim Two Birds» романының киноадаптациясында түсті. Фильмді Брендан Глисон режиссерлік етті. Бұл Стефан Осмонттың «Арман» романының экранизациясы болды. 2013 жылы ол «Викингтер» сериалының бірінші маусымында Трэвис Фиммель мен Клайв Стэнденмен бірге Эрл Харальдсон рөлін ойнады. 2017 жылы ол Gizmo Films компаниясы түсірген шотланд психиатры Р.Д. Лэйингтің өмірбаянына арналған «Mad to Be Normal» (бұрын «Metanoia» деп аталған) фильмінде ойнады. Бёрннің сол аттас мемуарына негізделген «Жүрекпен бірге жүру» атты бір актерлік көрсетілімі 2022 жылдың 1 ақпанында Дублиндегі Гайти театрында тұңғыш рет көрсетілді, ал одан кейін Эдинбург халықаралық фестивалінде көрсетілді. Ол 2022 жылдың 6 қыркүйегінде Лондондағы Аполло театрында ашылды, бұл Бёрннің 72 жасында Вест-Эндтегі дебюті болды және «карьерасының ең жақсы рөлі» деп бағаланды. Содан кейін 2022 жылдың 26 қазанында Бродвейдегі Music Box Theatre-да көрсетілді.

Жеке өмір

Бёрн 1974 жылдан 1986 жылға дейін теледидар продюсері және жүргізушісі Эйн О'Коннормен 12 жыл бойы қарым-қатынаста болды. Ол актриса Эллен Баркинмен қарым-қатынас бастады және онымен бірге болу үшін Манхэттенге көшіп барды. Бір жылдан кейін, 1988 жылы, ол Баркинге үйленді, екеуінің екі баласы бар. 1993 жылы жұбайлар татуласып ажырасты, ал 1999 жылы ресми түрде ажырасып кетті. Кейін ол 2014 жылдың 4 тамызында Корк округіне қарасты Баллимало үйінде Ханна Бет Кингке үйленді. 2021 жылғы мәлімет бойынша, Бёрн отбасымен бірге Мэн штатының Рокпорт қаласында тұрады. 2007 жылы өткен бесінші Джеймсон Дублин халықаралық кинофестивалінде Бёрн актерлік өнеріне жасаған өмірлік үлесі үшін жаңа Вольта сыйлығының бірінші иегері атанды. 2007 жылдың 20 ақпанында ол Дублин Тринити колледжінің Университет философиялық қоғамының құрметті қамқорлығын алды. 2007 жылдың қарашасында Ирландияның Ұлттық университеті (Галвей) оған құрметті ғылыми дәреже тағайындады. Университет президенті Иогнаид О Мюрчертай бұл сыйлықтың актердің "ирланд және халықаралық кино өнеріне қосқан еңбегін" мойындау екенін айтты. Бёрн сұхбаттарында және 1994 жылы жарық көрген "Пикчерс ин Май Хеад" атты автобиографиясында "мұңды" деп аталуын ұнатпайтынын жеткізді. "People" журналы оны "тірідегі ең тартымды еркектердің" бірі деп тізімдеген. "Entertainment Weekly" журналы Бёрнді 50 жастан асқан ең әйгілі тұлғалардың бірі деп атады. Ол Ирландияның мәдени елшісі қызметін атқарған, бірақ "The Gathering" туристік жобасын сынға алды, оны "алдау" деп сипаттап, ирландтардың көпшілігі "диаспора туралы ойламайды, тек олардан ақша табуға тырысады" деді. Бёрн сондай-ақ Гиннес компаниясының "Артур күні" атты маркетингтік стратегиясын "ішуге құмар елдегі цинизмдік әрекет" деп сынады.

Теледидар

Жыл Атауы Рөл Ескертулер 1978–1979 The Riordans Пат Барри Драмалық сериал 1980–1982 Bracken Пат Барри Драмалық сериал 1981 Strangers Джонни Магуайр Эпизод: "Эдинбург гүлдері" 1981 The Search for Alexander the Great Птолемей 4 эпизод 1982 Joyce in June Киог / Блейз Бойлан Телевизиялық фильм 1983 Wagner Карл Риттер 3 эпизод 1985 Christopher Columbus Христофор Колумб 4 эпизод 1985 Mussolini: The Untold Story Витторио Муссолини 6 эпизод 1993 Intimate Portrait Әңгімеші (дауыс) Эпизод: "Ким Кэтралл" 1994 Screen Two The Good Thief Эпизод: "All Things Bright and Beautiful" 1995 Buffalo Girls Тедди Блю Телевизиялық фильм 1995 Saturday Night Live Өзі / Әртүрлі кейіпкерлер Эпизод: "Габриэль Берн/Аланис Мориссетт" 1996 Draíocht Әке Телевизиялық фильм 1997 Glenroe Пат Барри Эпизод: "Майлидің жаңа бұқасы" 1997 Weapons of Mass Distraction Лионель Пауэрс Телевизиялық фильм 2000 Madigan Men Бен Мадиган 12 эпизод; сондай-ақ атқарушы продюсер 2008–2010 In Treatment Доктор Пол Уэстон 106 эпизод 2012 Secret State Том Докинс 4 эпизод 2013 Vikings Эрл Харальдсон 6 эпизод 2014 Quirke Куирке 3 эпизод 2016 Marco Polo Папа Григорий X Эпизод: "Құдайдың жұмысы басталатын болсын" 2018 Maniac Портер Милгрим 5 эпизод 2019–2022 The War of the Worlds Билл Уорд 24 эпизод 2020 ZeroZeroZero Эдвард Линвуд 2 эпизод

Театр

Жыл Атауы Рөл Театры 2000 Абыройсызға арналған ай Джеймс "Джим" Тайрон кіші Уолтер Керр Театры (Бродвей) 2002 Ақталған Керри Макс Кук (қосымша) Бликер-стрит Театры (Бродвейден тыс) 2005 Ақынның сезімі Корнелиус Мелодия Студия 54 (Бродвей) 2008 Камелот Король Артур Эвери Фишер Залы 2016 Түнге созылған күндіз Джеймс Тайрон Американдық әуежолдары Театры (Бродвей) 2022 Көшеушілермен бірге Орындаушы Музыкалық қорап Театры (Бродвей)