Кіріспе

Ирланд драматургі, жазушы және театр режиссері (1929–2015)

Брайан Патрик Фриль (9 қаңтар 1929 – 2 қазан 2015) – ирланд драматургі, әңгімелер авторы және Field Day Theatre Company театрының негізін қалаушы. Ол ағылшын тіліндегі ең ұлы драматургтердің бірі деп есептелді. Оны "Ирландиялық Чехов" деп атағандар бар.

"Филадельфия, міне мен келдім!" және "Сенімге емші" сияқты ерте туындылары үшін танылған Фриль жарты ғасырдан астам өмірлік жолында 24 пьеса жариялады. Ол Аосдананың Саои құрметті лауазымына сайланды. Оның пьесалары осы кезеңде Нью-Йорктегі Бродвейде, сондай-ақ Ирландия мен Ұлыбританияда жиі қойылды. 1980 жылы Фриль Field Day Theatre Company-ді құрды, ал оның "Translations" пьесасы компанияның тұңғыш қойылымы болды. Field Day аясында Фриль 1995 жылы әдебиет саласындағы Нобель сыйлығының иегері Сеймус Хинимен бірлесіп жұмыс істеді. Хини мен Фриль алғаш рет Фриль жас ақынға оның "Табиғатшының өлімі" кітабы жарық көргеннен кейін хат жолдағаннан кейін дос болыпты. Фриль Америка өнер және әдебиет академиясының, Британдық әдебиеттік қоғамның және Ирландия әдебиет академиясының мүшесі болды. 1987 жылы Seanad Éireann-ға сайланды және 1989 жылға дейін қызмет етті. Кейінгі жылдары "Люгназада билеу" Фрильдің шығармашылығына жаңа серпіліс беріп, оған Тони сыйлығын (соның ішінде үздік пьеса), Лоуренс Оливье сыйлығын және Нью-Йорк драма сыншыларының сыйлығын әкелді. Осы пьеса бойынша Мерил Стриптің басты рөлде ойнаған, Пэт О'Коннор режиссерлік еткен және Фрэнк МакГиннес сценарий жазған фильм де түсірілді.

Пікірлер

Фионнлаг, Уиллеам, (1983), «Кельт Омфалосы», «Аудармалар» туралы шолу, Херн, Шила Г. (ред.), Cencrastus No. 12, 1983 жылғы көктем, 43-44 беттер, Ричи, Гарри (1984), «Фрильді еске түсіру», «Дивинер» туындысы туралы шолу, Паркер, Джефф (ред.), Cencrastus No. 17, 1984 жылғы жаз, 50-бет.

Үлкен жүлделер мен марапаттар

1989 жылы BBC радиосы "Брайан Фриль маусымы" атты алты пьесадан тұратын серияны ұсынды; ол осындай құрметке ие болған тұңғыш тірі драматург болды. 1999 жылы (сәуір-тамыз) Фрильдің 70 жылдық мерейтойы Дублинде Фриль фестивалімен атап өтілді, оның аясында оның он пьесасы Дублин қаласының әртүрлі жерлерінде сахналанды немесе драмалық оқу түрінде ұсынылды. Фестивальмен бірге конференция, Ұлттық кітапхананың көрмесі, кино көрсетілімдері, спектакль алдындағы баяндамалар және драматургке арналған "The Irish University Review" журналының арнайы саны жарық көрді. Сондай-ақ 1999 жылы "The Irish Times" газеті оған өмірінің жемісі үшін марапаттауын жеткізді. 2006 жылдың 22 ақпанында президент Мэри МакАлизе Фрильге Aosdána мүшелері оны Саои лауазымына сайлағандығын мойындау үшін алтын торт сыйлады. Алтын тортты қабылдағанда Фриль: "Саои болу, яғни осы марапатты алу – бұл соңғы жайлау, Аосдананың соңғы рәсімі" деді. Ол кезде Aosdána-ның тек бес мүшесі ғана осы құрметке ие бола алатын болды, және Фриль Луи Ле Брокки, Бенедикт Кили, Сеймус Хини және Энтони Кронин сияқты Саоилерге қосылды. 2006 жылдың тамызында Фрильдің әйелінің 75 жылдық мерейтойында Донегал графтығында болған Хини (Фрильдердің досы) тойдан кейін таңертең инсульт алды. 2008 жылдың қарашасында Белфаст Король университеті жаңа театр кешені мен ғылыми-зерттеу орталығын салуды жоспарлап отырғанын хабарлады, ол Брайан Фриль театры және Театр зерттеу орталығы деп аталады. Фриль 2009 жылы оның ашылуына қатысты. Фрильдің 80 жылдық мерейтойы 2009 жылы болды. "Irish Theatre International" журналы осы оқиғаға арналған арнайы нөмірін шығарды, онда драматургке арналған жеті мақала жарияланды. "The Gate Theatre" қыркүйек айында бірнеше апта бойы үш пьесаны ("Faith Healer", "The Yalta Game" және "Afterplay") сахналады. "The Gate Theatre"-дың қойылымдары кезінде "Abbey Theatre" 2009 жылдың 13 қыркүйегінде "Брайан Фрильдің туған күніне арналған той" атты шараны ұйымдастырды. Фриль жарнамаға құштар болмаса да, ол спектакльге қатар отыратын орындықтарда қатысып, көрермендер "Туған күніңмен" әнін шырқағанда торт алды, содан кейін іздеушілермен әңгімелесті. "Abbey Theatre"-дағы шараға сахналық оқулар ( "Philadelphia, Here I Come!", "Translations" және "Dancing at Lughnasa" пьесаларынан үзінділер), Фрильге арналған әндер мен ноктюрндердің орындалуы, сондай-ақ Томас Килрой мен Сеймус Хинидің оқулары кірді.