Кіріспе

АҚШ-тың федералды сайлау заңнамасы

2002 жылы қабылданған Екі партиялық науқан реформасы туралы заңның (BCRA, сондай-ақ Маккейн-Фейнгольд заңы) "Жарнамаңа жауап бер" (SBYA) ережесі АҚШ-тағы федералды саяси лауазымға үміткерлерге, сондай-ақ үміткерді қолдайтын немесе қарсы шығатын мүдделік топтар мен саяси партияларға теледидар мен радиодағы саяси жарнамаларында "үміткерді анықтайтын және үміткердің бұл хабарламаны мақұлдағанын көрсететін" мәлімдеме қосуды талап етеді. Бұл ереже АҚШ-та кез келген лауазымға үміткер болып сайлау науқанын жүргізетін саяси кандидаттарды өздерінің теледидар және радио жарнамаларымен байланыстыруға бағытталған, осылайша оларды даулы мәлімдемелер жасаудан немесе шабуыл жасайтын жарнамалар шығарудан аулақ тұруға итермеледі. Американдық саясатта "Мен осы хабарламаны мақұлдаймын" (кейде өткен шақта, сондай-ақ "мақұлдау" орнына "авторизациялау" немесе "хабарлама" орнына "жарнама" сөздерімен) – бұл федералды лауазымға үміткерлердің осы ережеге сәйкес айтатын сөзі. Демократтар ұсынған DISCLOSE Act Жоғарғы Соттың Citizens United v. Federal Election Commission ісі бойынша (корпорациялар мен кәсіподақтардың жарнамаға шексіз қаражат жұмсауға конституциялық құқығы бар екенін күндіздік шешім) қабылданған шешімге жауап ретінде ұсынылды. Бұл заң жобасы Өкілдер палатасынан өтті, бірақ Сенатта қабылданбады және заңға айналмады.

Мақсаты мен шығу тегі

1960 жылдардан бастап АҚШ-та қарсыластың саяси платформасын сынаған шабуыл жарнамалары жылдам танымал болды. Соңғы уақыттарда бұл жарнамалар көбінесе жеке шабуылдарға (ad hominem) айналды, олардың кейбіреулері анонимді болып көрінді және сайлаушыларды ынталандырмады. "Stand By Your Ad" (Жарнамаңа жауап бер) ережесін жақтаушылар, мысалы, BCRA-да осы ережені демелеген сенатор Рон Уайден (Орегон штаты, Демократтар партиясы), үміткерлерді жарнамадағы шабуылдарға жауап беруге мәжбүрлеу арқылы сайлаушылардың оларды мұндай стратегия қолданғаны үшін жазалауға бейім болады деп санайды, осылайша үміткерлерді осындай жолмен үгіт жүргізуден тиып отыруға болады. Бұл ережеге қатысты алғашқы идеялар 1996 жылғы Миннесота штатындағы Сенат сайлауына дейін жетеді, онда "Миннесота келісімі" деп аталатын халықтық қозғалыс штатта кең таралған жағымсыз үгітпен күресуге тырысты, бірақ ұсынылған шаралар ерікті сипатта болды. 1999 жылы "Жарнамаңа жауап бер" ережесі тағы да көтерілді, бұл жолы 1999 жылғы Солтүстік Каролина Бас Ассамблеясында. "Үгіт реформасы туралы заң" S.881 1999 жылдың 21 шілдесінде бекітіліп, штаттық заңға қол қойылды. Солтүстік Каролина штатының заңдарында "Жарнамаңа жауап бер" ережесінің жағымсыз үгітті азайтудағы табысынан кейін, басқа штаттардың заң шығарушы органдарына ұқсас шаралар енгізілді. Екі жыл өткен соң, Конгреске осы ережені федералдық заңға енгізу туралы заң жобасы ұсынылды. Ол ақырында 2002 жылдың 27 наурызында Джордж Буш қол қойған саяси науқандарды қаржыландыру мәселесін қарастырған BCRA-ға біріктірілді.

Онлайн жарнама

"Сіздің жарнамаңызға көз жеткізіңіз" талаптары Интернеттегі жарнаманың ешқандай түрін қамтымайды. Бүгінгі таңда интернетті теледидар, радио және баспа жарнамаларымен бірдей, тіпті одан да маңызды орталық деп қарастырады, себебі оның тиімділігі мен таралу жылдамдығы жоғары. Үміткерлердің онлайн шабуылға қатысып, осы арқылы медианың назарын аударуға және қарсы тарапқа тікелей қатыспастан, қажетті дау-дамайды тудыруға тырысқандары белгілі. Мысалы, 2004 жылғы президент сайлауында Джордж Буштің штабы "Керри (D MA) – арнайы мүдделердің нәтижесі" деген тұжырыммен веб-видео жасап, оны электрондық пошта арқылы алты миллион қолдаушыға таратты. Тағы бір кең таралған тактика – науқан штабының немесе жеке тұлғаның YouTube сияқты видеохостинг платформасына анонимді немесе белгілі бір авторлық құқықсыз онлайн шабуыл жарнамасын жүктеуі, оның авторлығын жасыру. Бұл туралы 2008 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлауы кезінде анонимді редактор сенатор Хиллари Клинтонды (D NY) "Үлкен Аға" ретінде бейнелейтін 1984 жылғы жарнаманың пародиасын жүктегеннен кейін медиа кеңінен жариялады, ол онлайн-де бес миллионнан астам қаралым жинады. Осыдан кейін Уайден сенаторы бұл талапты интернеттегі саяси жарнамаға қатысты кеңейтуді ұсынды. "Сіздің интернет жарнамаңызға көз жеткізіңіз" атты заң жобасы 2005 жылдың 12 сәуірінде АҚШ Конгресіне енгізілді, бірақ содан бері көп қолдау тапқан жоқ. Орегон штатынан Демократ Уайден және Оңтүстік Каролина штатынан Республикашыл Грэм сенаторларының екіпартиялық бастамасы қолданыстағы ережелерді баспа және интернет жарнамалары сияқты қосымша сайлау стратегияларына қатысты қолдануға бағытталған, мақсаты үміткерлердің қауқыпты науқандық хабарламаларына тоқтау салу. 2023 жылдың наурыз айында FEC (Федералды сайлау комиссиясы) онлайн және цифрлық саяси жарнамаларға қатысты реттеу стандарттарын жақсарту мақсатында "публикациялық коммуникация" ұғымына қосымша түсініктемелер берілген ереже қабылдады; осылайша, FEC-тің интернет жарнамаларына назар аударуы жаңа анықтаманы тудырды: "басқа біреудің веб-сайтында, цифрлық құрылғыда, қосымшада немесе жарнамалық платформада ақы төлеу арқылы орналастырылған коммуникация", ол болашақтағы технологиялық жетістіктерге төтеп бере алады.

Қабылдау

Говард Дин, 2004 жылғы Демократиялық партияның үміткері, бұл заң туралы хабарсыз адамдардан негірсіз шабуылдарға ұшырады, олар оның өзін маңызды санағанын немесе сөздерін тікелей айтқанын ойлады. Заңға қарсылар оны енгізген кезде Бірінші түзетуді бұзады деп сотқа шағымданса, басқалары заң тек жауапкершіліктен бас тарту ережелерін қатайтады және сөз бостандығын шектемейді деп сенді. Науқандар үміткерлердің хабарламаны бекітуге кеткен секундтар олардың хабарламаны жеткізу уақытын қысқартатынын, бұл науқан шығындарын арттыратынын айтып шағымданады. Бір медиа кеңесшісі бұл талап продюсерге ұсынылатын оң жарнамалар санын азайтатынын мәлімдеді. Дегенмен, басқа үміткерлер оны өздерінің хабарламасының тақырыбын бекіту немесе тұжырымдау мүмкіндігі ретінде қарастырады: «Мен Том Кин, кішімін. Біз бірлесіп жемқорлықтың жұлынды сындыра аламыз. Сондықтан мен осы хабарламаны мақұлдадым». Алайда, Бригам Янг университетінің зерттеуі үміткердің мақұлдаған жарнамасы, оны жақсы білетіндеріне қарамастан, мақұлдамаған жарнамаларға қарағанда оң әсерге ие екенін көрсетті. Сондай-ақ, бұл заң көрермендердің саяси науқандардың адал және әділ жүргізілгеніне сенімін арттырады деген қорытындыға келді. Көптеген саясаткерлер радио немесе теледидар жарнамасынан тыс науқандарының әртүрлі аспектілерінде осы фразаға сілтеме жасады. 2006 жылғы сайлауда сенатор Джозеф Либерман үшінші партиядан (Коннектикут штаты Либерман үшін) жеңіске жеткеннен кейін қабылдау сөзінде «Мен бұл сайлауды мақұлдаймын» деп мәлімдеді. 2008 жылғы Демократиялық партияның ұлттық конвенциясына дейін Хиллари Клинтон Джон Маккейннің науқаны Демократиялық алға сайлау кезінде оған қарсы сөйлеген сөздерін пайдаланғанына сілтеме жасай отырып, «Мен бұл хабарламаны мақұлдамаймын» деп мәлімдеді.