Кіріспе

Америкалық саяси ұйым. АҚШ-та саяси әрекеттер комитеті (PAC) – мүшелерінен сайлау науқанына жасалған жарналарды жинап, кандидаттарға, дауыс беру жобаларына немесе заңнамаға қолдау көрсету немесе қарсылық білдіру үшін осы қаражатты бағындайтын, салықтан босатылған 527 ұйым. «PAC» заңдық термині АҚШ-та сайлау қаржысын реформалауды ілгерілету мақсатында құрылды. Басқа елдердегі демократиялар сайлау науқанына немесе саяси бәсекеге жұмсалатын қаржыға қатысты бөлімдерге басқаша терминдер қолданады (саяси қаржыға қараңыз). АҚШ федералдық деңгейінде, егер ұйым федералдық сайлауға ықпал ету мақсатында 1000 доллардан астам сома алса немесе жұмсаса, және Федералдық сайлау комиссиясында (FEC) тіркелсе, ол PAC болып есептеледі. Бұл талаптар Сайлау кампаниясын реформалау туралы екі партиялық заңның (2002 жылғы, сондай-ақ Маккейн-Фейнголд заңы ретінде белгілі) Федералдық сайлау кампаниясы заңына енгізілген өзгерістерге сәйкес келеді. Штат деңгейінде ұйым штаттың сайлау заңдарына сәйкес PAC болады. Корпоративтік немесе кәсіби одақтардың қаражатынан PAC-ке жасалған жарналар заңсыз, бірақ олар PAC-ті демеушілік ете алады және оның басқаруы мен қаржы жинауына қаржылық қолдау көрсете алады. Кәсіби одақтарға қатысты PAC-тер жарналарды тек одақ мүшелерінен ғана жинауға құқылы. Тәуелсіз PAC-тер жалпы халықтан жарна жинауға құқылы және осы қаражаттан өз шығындарын өтеуі керек.

Тарих

Саяси іс-қимыл комитеті 1943 жылғы еңбек қозғалысынан туындады. Алғашқы PAC – 1943 жылдың шілдесінде Ұлттық Еңбек Одағының (CIO) президенті Филип Мюррей мен Сидни Хиллман басшылығымен құрылған CIO PAC болды. Бұл комитет АҚШ Конгресінің кәсіподақтарға саяси кандидаттарға тікелей қаржылай көмек көрсетуіне тыйым салғаннан кейін құрылды. Смит-Коннели заңы 1943 жылы еңбек одақтарына да қатысты. Жоғарғы Сот көптеген істерде, Бакли – Валео ісінен бастап, Бірінші түзетуге сүйене отырып, заң шығарушы органның PAC-терге қатысты шектеулерін конституциялық емес деп таныды.

Санаттау

Федералды заң ресми түрде екі типтегі PAC-терге рұқсат береді: байланысты және байланыссыз. Сот шешімдері үшінші жіктеме – тек шығындарға қатысты тәуелсіз комитеттерді қосты, олар бұқаралық тілде "супер PAC" деп белгілі.

Байланысты КӨК

Белсенді, тіркелген 4,600 ПАК-тың көп бөлігі, "байланысты ПАК" деп аталатын, кейде "корпоративтік ПАК" деп те аталады, бизнестер, коммерциялық емес ұйымдар, еңбек одақтары, сауда топтары немесе денсаулық сақтау ұйымдары құрған. Бұл ПАК-тар ақшаны "шектелген топтан" қабылдайды және жинайды, әдетте корпорация болғанда менеджерлер мен акционерлерден, ал коммерциялық емес ұйым, еңбек одағы немесе басқа да мүдделі топ болғанда мүшелерден тұрады. 2009 жылғы қаңтар айының мәліметі бойынша, 1,598 корпоративтік ПАК, 272 еңбек одақтарымен және 995 сауда ұйымдарымен тіркелген.

Байланысы жоқ АӨК

Идеологиялық миссиясы бар топтар, бір мәселелік топтар, Конгресс мүшелері және басқа да саяси көшбасшылар «байланыссыз PAC» құруы мүмкін. Бұл ұйымдар кез келген жеке тұлғадан, байланысты PAC-тан немесе ұйымнан қаржы қабылдай алады. 2009 жылдың қаңтарына дейін ең жылдам өсіп келе жатқан санат – 1594 байланыссыз PAC болды. FEC (Федералды сайлау комиссиясы) ережелеріне сәйкес, көшбасшылық PAC-тар байланыссыз PAC-тар болып табылады және жеке тұлғалардан және басқа PAC-тардан қайырымдамалар қабылдай алады. Қазіргі лауазымдағы тұлғалар қаржы жинауға оңайлық танытқандықтан, көшбасшылық PAC-тар – үстем партиялардың басқа партиялардан орынды басып алуының бір жолы. Сайланған шенеунік демеушілік ететін көшбасшылық PAC, сол шенеуніктің өзінің сайлау кампаниясын қолдауға қаражат жұмсай алмайды. Алайда, ол саяхат, әкімшілік шығындар, кеңесшілер, сауалнамалар және басқа да кампаниялық емес шығыстарды қаржыландыруы мүмкін. 2018 жылғы сайлау кезеңінде көшбасшылық PAC-тар федералды кандидаттарға 67 миллион доллардан астам қаржы бөлді.

Басшылықтың ПАК-ын пайдалануы

Бұрынғы конгрессмен Джон Дулиттлдің (R CA) басшылық PAC-і тек оның әйелі жұмыс істейтін фирмаға 15% төледі. 2003 және 2004 жылдары әйелінің фирмасына 68 630 доллар, ал 2005 және 2006 жылдары 224 000 доллар төленді. 2007 жылы Дулиттлдердің үйі тінтуге алынды. Бірнеше жылдық тергеуден кейін, Әділет министрлігі 2010 жылдың маусым айында қандай да бір айып тақпай, істі жапты. Бір басшылық PAC Bose Corporation компаниясынан 2139 долларлық сыйлықтар сатып алды. Бұрынғы конгрессмен Ричард Помбо (R CA) өзінің басшылық PAC-ін донорларға қонақүй шоттарын төлеуге (22 896 доллар) және бейсбол билеттерін (320 доллар) сатып алуға пайдаланды. Палата спикері Нэнси Пелосидің (D CA) басшылық PAC-і, Team Majority, "федералды шектеуден асып түскен қайырымдалықтарды қабылдағаны үшін" федералды сайлау органдарынан 21 000 доллар айыппұл төледі. Бұрынғы президент Трамптың басшылық PAC-і Save America оның және бұрынғы бірінші ханымның портреттері үшін 650 000 доллар төледі, олар бір күні Смитсоновтың Ұлттық портрет галереясында ілінеді, 200 000 доллар Трампқа тиесілі қонақүйлерге, ал 132 000 доллар бұрынғы бірінші ханым Мелания Трамптың стилісіне берілді.

Супер PAC-тер

Супер PAC-тер, ресми түрде «тәуелсіз шығындармен ғана айналысатын саяси іс-қимыл комитеттері» деп аталады, дәстүрлі PAC-терден айырмашылығы, олар жеке тұлғалардан, корпорациялардан, кәсіподақтардан және басқа да ұйымдардан, мысалы, саяси кандидаттарды ашық түрде қолдайтын немесе қарсы шығатын жарнамаларға жұмсау үшін шексіз сомада қаржы жинауы мүмкін. Дегенмен, олар кандидаттардың немесе саяси партиялардың сайлау кампанияларымен келісімге келуге немесе тікелей қаржылай көмек көрсетуге құқылы емес. Супер PAC-тер дәстүрлі PAC-терге тән ұйымдық, есеп беру және ашық жариялау талаптарына бағынады. Супер PAC-тердің құрылуына 2010 жылы екі сот шешімі себеп болды: аталған «Азаматтар Біріктірілгені» мен «Федералды сайлау комиссиясы» және екі айдан кейін «Спичноу.орг» v. FEC. «Спичноу.орг» ісінде Федералды саяжайлар соты (D.C. Circuit) кандидаттарға, партияларға немесе басқа PAC-терге жарна жасамайтын PAC-тер жеке тұлғалардан, кәсіподақтардан және коммерциялық емес және коммерциялық корпорациялардан тәуелсіз шығыстар жасау мақсатында шексіз сомада жарна қабылдауы мүмкін деп шешті. «Азаматтар Біріктірілгені» және «Спичноу.орг» шешімдерінің нәтижесінде 2010 жылы саяси іс-қимыл комитетінің жаңа түрі пайда болды, ол «супер PAC» деп аталды. 2010 жылғы 22 шілдеде өткен ашық отырыста FEC екі консультативтік пікірді бекітті, бұл FEC саясатын сот шешімдеріне сәйкес өзгертуге бағытталған. Бұл консультативтік пікірлер екі қолданыстағы PAC-тің – консервативті «Өсу клубының» және либералды «Commonsense Ten» (кейіннен «Сенаттағы көпшілік PAC» деп қайта аталды) сұраныстарына жауап ретінде жарық көрді. Олардың консультативтік пікірлері барлық супер PAC-тер дерегуляцияланған мәртебе алу үшін ұсынуға тиіс үлгілі хатты қамтиды, және осы хаттар супер PAC-тер тарапынан бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. FEC төрағасы Стивен Т. Уолтер екі пікірге де келіспеді және өз ойын білдірген мәлімдеме жасады. Мәлімдемесінде Уолтер былай деді: «Спичноу ісінде қарастырылмаған Заңның және Комиссия ережелерінің ережелері «Commonsense Ten» ұйымына саяси комитеттерден жылына 5000 доллардан астам немесе корпорациялар мен еңбек ұйымдарынан кез келген сомада жарна алуға немесе қабылдауға тыйым салады» (түпнұсқадағы баса назар). «Супер PAC» терминін журналист Элиза Ньюлин Карни енгізді. Politico сайтының мәліметінше, CQ Roll Call лоббилік және ықпал етуді жатқан қызметкер жазушысы Карни «National Journal» журналында жұмыс істеген кезде 2010 жылғы 26 маусымда «Workers’ Voices» деп аталатын ұйым туралы жазып, оны «Азаматтар Біріктірілгенінен кейінгі әлемде одан әрі танымал болатын» «супер PAC» түрі деп сипаттады. FEC кеңестеріне сәйкес, супер PAC-тер кандидаттармен немесе саяси партиялармен тікелей келісімге келуге құқылы емес. Бұл шектеу олардың қолдайтын кандидаттардың науқандарын толықтыратын немесе олармен қатар жүргізілетін науқандарды ұйымдастыруына немесе PAC-ке қаржы салған донорлар мен кандидат немесе лауазым иесі арасындағы өзара тиімді келісімдерге әкелуі мүмкін келіссөздерге қатысуына кедергі келтіруді мақсат етеді. Алайда, кандидаттар мен супер PAC басшыларының сайлау стратегиясы мен тактикасын БАҚ арқылы талқылауы заңды.

Ашылу ережесі

2010 жылдың қаңтарына дейін кем дегенде 38 штат және федералды үкімет барлық немесе кейбір тәуелсіз шығындар немесе сайлау науқанына қатысты хабарламалар туралы ақпаратты жариялауды міндеттеді. Осы жариялаулардың мақсаты – мүмкін немесе сырттай сыбайлас жемқорлыққа ұшырататын қаржылық көмектерді тоқтату болды. Супер PAC-терге түсетін жарналар мен олардан жасалатын шығындарды FEC және OpenSecrets сияқты тәуелсіз ұйымдар қадағалайды. Бірақ ақпарат беру ережелеріне қарамастан, саяси әрекет комитеттері оларды айналып өтудің жолдарын тапты. 2020 жылғы сайлауда қараңғы ақша топтарынан супер PAC сияқты саяси комитеттерге рекордтық көлемде қаржы түсті. Осы топтар өз қолдаушыларын ашуға міндетті, бірақ донор ретінде коммерциялық емес ұйымды немесе фирма-қабықты көрсету арқылы қаржыландырудың нақты көзін жасыра алады. Осы тактиканы пайдалану арқылы қараңғы ақша топтары 2020 жылғы сот шешімін айналып өтуге мүмкіндік алады, ол саяси жарнама жасайтын коммерциялық емес ұйымдарды өздерінің демеушілерін ашуға мәжбүр етеді. Сондай-ақ, сайлаушылар дауыс беру алдында донорлардың кім екенін білмей қаржы жұмсалуы мүмкін. Мысалы, федералды сайлауларда саяси әрекет комитеттері есеп беруді «ай сайын» немесе «тоқсан сайын» жүргізуге құқылы. Бұл PAC-тер сайлаудың соңғы күндері жинаған қаражатты жұмсауға және есеп беру мерзімі келіп, донорлардың кім екені белгілі болғанға дейін дауыс беруге мүмкіндік береді. Бір қызығушылық тудырған жағдайда, супер PAC-ке қаржы салған донор өзінің атын жасыру үшін осы мақсатта құрылған ЖШС-ны пайдаланды. Бір супер PAC бастапқыда ешкім таба алмаған ЖШС-тан 250 000 долларлық қаржы түскенін көрсеткен, бірақ кейіннен «жасырын донорлардың» аты-жөні жарияланды. Дегенмен, сайлау қаржыландыру сарапшылары бұл тактиканың заңсыз екенін, себебі ол басқа біреудің атынан жарна салу болып табылады деп мәлімдеді.

Көзге көрінетін супер PAC-тер

"Күсіп-көтерілу" супер ПАК – сайлауға 20 күн қалғанда құрылатын, нәтижесінде оның алғашқы қаржылық есептері сайлаудан кейін ұсынылады. 2018 жылы Қоғамдық адалдық орталығы 18 қазан немесе одан кейін құрылған 44 супер ПАК-ты тіркеді, сол жылы Федералдық сайлау комиссиясының сайлауға дейінгі есептері 17 қазанға дейінгі қызметті қамтыды. 2020 жылы 50-ден астам болды. "Күсіп-көтерілу" супер ПАК-тары көбінесе жергілікті немесе мәселелік атаулармен аталады. Дегенмен, олар ірі партиялық ПАК-тармен қаржыландырылуы мүмкін.

2012 жылғы президенттік сайлау

Супер PAC-тер белгілі бір кандидаттарды қолдауы мүмкін. 2012 жылғы президенттік сайлауда супер PAC-тер республикалық праймеризде кандидаттардың сайлау науқанынан көп ақша жұмсап, маңызды рөл атқарды. 2012 жылдың сәуір айының басында "Біздің болашағымызды қалпына келтіру" – Митт Ромнидің президенттік науқанына көмектесу үшін құрылған супер PAC – 40 миллион доллар жұмсады. "Біздің болашағымызды жеңіске жеткізу" (Ньют Гингричті қолдаған топ) 16 миллион доллар жұмсады. Кейбір супер PAC-терді кандидаттың бұрынғы қызметкерлері немесе байланысты адамдары басқарады немесе кеңес береді. 2012 жылғы сайлау науқанында супер PAC-терге берілген ақшаның көп бөлігі бай адамдардан келді, корпорациялардан емес. "Ең белсенді супер PAC-терге" берілген ақшаның 0,5%-дан азы ғана акциялары биржада саудаланатын корпорациялар тарапынан берілді. 2012 жылдың ақпан айына қарай OpenSecrets мәліметтері бойынша, супер PAC ретінде ұйымдастырылған 313 топ 98 650 993 доллар алды және 46 191 479 доллар жұмсады. Бұл 2012 жылғы сайлау циклының басында PAC-тер 2008 жылғы жалпы түсімдерден асып кеткенін білдіреді. Компанидің алдыңғы қатардағы супер PAC-і 2008 жылғы циклдағы ең ірі 9 PAC-тің жұмсаған ақшасының барлық сомасынан көп ақша жинады. Супер PAC-тер көбінесе жағымсыз жарнамаларға сүйенгені үшін сынға ұшырады. 2012 жылғы көрсеткіштер штаттық деңгейдегі PAC-тер жинаған қаражатты қамтымайды.

2016 жылғы президенттік сайлау

2016 жылғы президенттік науқанда супер PAC-тер (журналист Матеа Голд) "қолдаған кандидаттарымен үйлесімде жұмыс істеудің шығармашылық жолдарын табу" және саяси науқандарды сыртқы топтардан/супер PAC-терден ажырататын "қатты шектелген" заң ережесін айналып өту ретінде сипатталды. "Президенттік үміткерлердің көптегенінің дерлік" жеке супер PAC-і болды, ол "шексіз қаражат" жинап, "жақын байланыстағы серіктестері немесе бұрынғы кеңесшілері" басқарды. FEC ережелері науқандарға "өз қажеттіліктерін тәуелсіз топтарға ашық білдіруге" ғана емес, екі тараптың да саяси операторлары "кандидат стратегиясын талқыламаған жағдайда тікелей әңгімелесе алады".

Гибридтік АӨК

Гибридтік PAC (кейде Carey комитеті деп аталады) супер PAC-ке ұқсас, бірақ науқандар мен комитеттерге шектеулі сомада ақша тікелей беруге және сонымен бірге шексіз сомада тәуелсіз шығыстар жасауға мүмкіндік береді.

2020 жылғы президенттік сайлау

2019 жылы Берни Сандерс пен Элизабет Уоррен өздерінен бастап қаржы жинауға шектеулер қойды, оның ішінде "PAC ақшасын қабылдамауға ант беру". Олар байланысты немесе байланыссыз PAC-терден тікелей қаржылық үлестер қабылдамаса да, Сандерс пен Уоррен екеуі де кем дегенде бір супер PAC-тың қолдауына ие болды.

Сайлау циклы бойынша ең жоғары PAC

OpenSecrets сайтында сайлау айналымы бойынша ең ірі саяси әрекет комитеттерінің (PAC) тізімі жарияланған. OpenSecrets.org сайтындағы осы тізімді түсімдерге немесе түрлі шығындарға, саяси партияларға және PAC түрлеріне қарай сүзуге болады.