Кіріспе
АҚШ үкіметі 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдар туралы есеп, АҚШ үкіметі Дүниежүзілік сауда орталығының құлауы туралы есеп. 9/11 комиссиясының есебі, ресми түрде – АҚШ-қа қарсы террористік шабуылдар жөніндегі ұлттық комиссияның соңғы есебі, 2001 жылғы 11 қыркүйектегі террористік шабуылдарға әкелген оқиғалар туралы ресми құжат. Ол АҚШ президенті Джордж Буш пен Конгресс өтініші бойынша, Нью-Джерси штатының бұрынғы губернаторы Томас Кин төрағалық еткен 9/11 комиссиясы тарапынан дайындалды. Комиссия 2002 жылғы 27 қарашада, 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін 442 күн өткен соң құрылды. 585 беттен тұратын есептің алғашқы жариялану күні 2004 жылғы 27 мамыр болып белгіленген еді, бірақ Палата спикері Дэннис Хастерт комиссияның өтінішімен мерзімін 60 күнге, 26 шілдеге дейін ұзартты. Есеп 2004 жылғы 22 шілдеде жарияланды. Ол дереу көпшілікке қолжетімді болды және қазірге дейін сатуға немесе тегін жүктеуге арналған.
the U. S. government report on the collapse of the World Trade Center
The 9/11 Commission Report, officially the Final Report of the National Commission on Terrorist Attacks Upon the United States, is the official report into the events leading up to the September 11, 2001 terrorist attacks. It was prepared by the 9/11 Commission, chaired by former New Jersey governor Thomas Kean, at the request of U. S. President George W. Bush and Congress. The commission was established on November 27, 2002, 442 days after the September 11 attacks. The report, which is 585 pages in length, was originally scheduled for release on May 27, 2004, but Speaker of the House Dennis Hastert approved the commission's request for a 60 day extension through July 26. The report was released on July 22, 2004. It was made immediately available publicly and remains available for sale or free download.
Қоғамдық дипломатия және терроризмге қарсы соғыс
9/11 комиссиясының баяндамасында "ұзақ мерзімді табысқа жету үшін ұлттық биліктің барлық элементтерін пайдалану қажет: дипломатия, барлау, жасырын операциялар, құқық қорғау, экономикалық саясат, сыртқы көмек, қоғамдық дипломатия және отандық қорғаныс" делінген. 2003 жылы АҚШ үкіметі Ауғанстандағы бүлікшілерге қарсы күреске саяси және мәдени қолдау көрсетуді басымдыққа қойды. Ауғанстанның аймақтық лауазымды тұлғасы Ауғанстанның тұрақты үкімет құруға дұрыс бағытта бағытталғанын мәлімдеді және АҚШ-ты аймақтан кетпеуге шақырды. Ол, АҚШ саяси қолдауын және жергілікті халықпен байланысты тоқтатса, Ауғанстанның жетістіктері жоғалып кетеді деді. 9/11 комиссиясы АҚШ-тың ұлттық армия құра алатын, инфрақұрылымды үйлестіре алатын және елдің ірі провинцияларында мемлекеттік қызметтерді ұйымдастыра алатын болашақ Ауғанстан үкіметін көздейтінін мәлімдеді. Басқа да дереккөздер комиссияны мәселенің түбіне жете зерттемегені үшін сынады. 2004 жылы Сыртқы қатынастар кеңесінің Бернард Гверцманмен сұхбаттасқанда Вашингтондағы Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының Энтони Х. Кордесман:
FAA counter terrorism expert Bogdan Dzakovic believes that the security failures at airports that allowed the hijackers to board the planes were not due to the failures in the system that the report identified. Furthermore, he stated that "Many of the FAA bureaucrats that actively thwarted improvements in security prior to 9/11 have been promoted by FAA or the Transportation Security Administration." The report did not mention his name, despite Dzakovic giving the following testimony to the commission regarding his undercover checks on airport security prior to 9/11:
quote|We breached security up to 90 percent of the time. The FAA suppressed these warnings. Instead, we were ordered not to write up our reports and not to retest airports where we found particularly egregious vulnerabilities, to see if the problems had been fixed. Finally, the agency started providing advance notification of when we would be conducting our 'undercover' tests and what we would be 'checking.' . What happened on 9/11 was not a failure in the system. Our airports are not safer now than before 9/11. The main difference between then and now is that life is now more miserable for passengers. While the report did describe that "the system was blinking red" and that an al Qaeda attack was imminent, it did not include the testimony of former CIA director George Tenet to the commission in January 2004, in which he claimed to have given a specific warning to the Administration in a July 2001 meeting with Condoleezza Rice. Commission members Thomas Kean and Lee Hamilton stated that they had not been told about the meeting. But the Boston Globe reported that "it turns out that the panel was, in fact, told about the meeting, according to the interview transcript and Democratic commission member Richard Ben Veniste, who sat in on the interview with Tenet."
FAA-ның терроризмге қарсы күрес жөніндегі сарапшысы Богдан Дзакович әуежайлардағы қауіпсіздік кемшіліктерінің, ұшақтарға қаскөйлердің отыруына мүмкіндік бергенінің, есепте көрсетілген жүйелік қателіктерге байланысты емес деп санайды. Одан әрі, ол "9/11-ге дейін қауіпсіздікті жақсартуға белсенді түрде кедергі келтірген FAA қызметкерлерінің көпшілігі FAA немесе Көлік қауіпсіздігі басқармасы тарапынан жоғарылау алды" деді. Дзаковичтің 9/11-ге дейін әуежай қауіпсіздігін жасырын тексеруге қатысты комиссияға берген куәлігіне қарамастан, оның аты аталмады: "Біз 90 пайызға дейін қауіпсіздікті бұздық. FAA осы ескертулерді жойды. Керісінше, бізге есептерді жазудан және ең ауыр кемшіліктерді тапқан әуежайларды қайта тексеруден тыйылым салынды, проблемалар түзетілді ме екенін көру үшін. Соңында, агенттік "жасырын" тексерулерді қашан және нені "тексеру" керектігін алдын ала хабарлай бастады. 9/11 оқиғасы жүйедегі ақаулық емес. Біздің әуежайларымыз қазір 9/11-ден бұрынғыдан қауіпсіз емес. Басты айырмашылық – жолаушылардың өмірі бұрынғыдан қиынрақ. Есепте "жүйе қызыл түспен жыпылықтап тұр" және "Әл-Қаида" шабуыл жасауы мүмкін екені айтылса да, ол 2004 жылғы қаңтарда комиссияға берген бұрынғы ЦРУ директоры Джордж Тенеттің куәлігін қамтыған жоқ, онда ол 2001 жылғы шілдеде Кондолиза Райспен өткен кездесуде әкімшілікке нақты ескерту жасағанын мәлімдеді. Комиссия мүшелері Томас Кин және Ли Гамильтон кездесу туралы оларға хабарланбағанын мәлімдеді. Бірақ Boston Globe газеті "көрсетілгеніндей, комиссияға кездесу туралы хабарланған, сұхбат транскриптісіне және комиссияның демократ мүшесі Ричард Бен Венистеге сәйкес, ол Тенетпен сұхбатта отырып тыңдаған" деп хабарлады.
FAA counter terrorism expert Bogdan Dzakovic believes that the security failures at airports that allowed the hijackers to board the planes were not due to the failures in the system that the report identified. Furthermore, he stated that "Many of the FAA bureaucrats that actively thwarted improvements in security prior to 9/11 have been promoted by FAA or the Transportation Security Administration." The report did not mention his name, despite Dzakovic giving the following testimony to the commission regarding his undercover checks on airport security prior to 9/11:
quote|We breached security up to 90 percent of the time. The FAA suppressed these warnings. Instead, we were ordered not to write up our reports and not to retest airports where we found particularly egregious vulnerabilities, to see if the problems had been fixed. Finally, the agency started providing advance notification of when we would be conducting our 'undercover' tests and what we would be 'checking.' . What happened on 9/11 was not a failure in the system. Our airports are not safer now than before 9/11. The main difference between then and now is that life is now more miserable for passengers. While the report did describe that "the system was blinking red" and that an al Qaeda attack was imminent, it did not include the testimony of former CIA director George Tenet to the commission in January 2004, in which he claimed to have given a specific warning to the Administration in a July 2001 meeting with Condoleezza Rice. Commission members Thomas Kean and Lee Hamilton stated that they had not been told about the meeting. But the Boston Globe reported that "it turns out that the panel was, in fact, told about the meeting, according to the interview transcript and Democratic commission member Richard Ben Veniste, who sat in on the interview with Tenet."
Әдеби мақтау
9/11 комиссиясының есебі кейбір топтарда әдеби қасиеттері үшін мақтауға ие болды. 2004 жылы Ричард Познер «Нью-Йорк Таймс» газетінде жариялаған мақаласында оны «ерекше айқын, тіпті қызықты» деп бағалап, «күтпеген әдеби жеңіс» деп атады. Есеп бірнеше бестселлер тізіміне көтеріліп, барлық уақыттағы ең көп сатылған үкіметтік есептердің біріне айналды. Сондай-ақ 2004 жылы Ұлттық кітап қоры 9/11 комиссиясының есебін Ұлттық кітап сыйлығының көркем емес әдебиет категориясы бойынша финалист деп таныды.
Бейімделулер
2006 жылы The Asylum компаниясы тікелей DVD-ге шығарылған фильмді жарыққа шығарды. Ол 9/11 комиссиясының алғашқы есептерінің қорытындыларына негізделген, бірақ кейбір элементтері көркемделіп суреттелген. Бұл есеп «9-11 оқиғасына дейінгі жол» атты даулы телесериалға әсер етті. Есептегі көптеген нақты эпизодтарды драмалық түрде бейнелей отырып, ол есептің өзінен бөлек, бірнеше (кейбір жағдайларда партиялық) көздердің жиынтығы болып табылады. Сид Джейкобсон мен Эрни Колонның «The 9/11 Report: A Graphic Adaptation» графикалық романы Hill & Wang баспасынан шығып, есептің қысқартылған нұсқасы болып табылады. «Туған топырақ» – Кевин Костнер мен Хилари Суэнк дауыстаған 9/11 комиссиясының есебіне арналған деректі фильм. 2006 жылы режиссер Пол Гринграсс 9/11 комиссиясының есебінен United Airlines Flight 93 рейсінің оқиғаларын алып, екі рет «Оскар» сыйлығына ие болған «United 93» фильмін жасады. Есептегі таңдалған куәліктер Hulu телеарнасының 2018 жылғы «The Looming Tower» шағын сериалында флэшбектер түрінде қолданылды.