Кіріспе
Кудбеквилл бөгеті – АҚШ, Нью-Йорк штатының Ориндж округіндегі Дирпарк қаласының жанындағы Неверсинк өзенінде орналасқан бұрынғы бетон бөгет. 2004 жылдың қазанында су өміріне пайдасы тию үшін бұл бөгет алынып тасталды. Бұл Нью-Йорк штатында қоршаған ортаны қорғау мақсатында алынып тасталған алғашқы бөгет болды.
The Cuddebackville Dam was a concrete dam on the Neversink River in Deerpark, Orange County, New York near the town of Cuddebackville, New York, removed in October, 2004 to benefit aquatic life. It was the first dam removed in New York State for environmental reasons.
Тарих
Кудбеквилл бөгеті – іс жүзінде шағын аралмен бөлінген екі бөлек бөгет. Алғашқы құрылысы 1820 жылдары Неверсинк өзенінен суды Делавэр және Гудзон каналына (D&H каналы) бұру мақсатымен салынған. Екінші құрылысы 1903 жылы бой көтерген. Кудбеквилл бөгетінің биіктігі 6 фут, ал ені 38 метрді (125 фут) құрады. Бөгет суды электр энергиясын өндіру үшін турбиналарға бағыттауға арналған. Су шағын гидроэлектр стансасына қосылатын қосымша канал арқылы берілді. 1945 жылы станса тоқтатылды, себебі электр қуатын алыс жерлерден тарту үшін жаңа электр желілері салынды. Бөгеттің меншігі Ориндж округіне өтті. 2004 жылдың қазан айында АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы Табиғатты қорғау қорымен бірлесіп, бөгетті алып тастады, бұл аймақтағы су өміріне пайда келтірді.
Қаңқалы кеггеш
Неверсинк өзенінде теңіз мидияларының көп популяциясы және Жоғарғы Делавэр өзені бассейніндегі тұщы су мидияларының ең бай түрлер қоры бар. Дегенмен, Неверсинк өзенінде кездесетін жеті мидия түрінің бірі – кіші үшбұрышты мидия – федералдық түрлердің жойылу қаупі төніп тұрған тізіміне енген. Бұл жағдайға тасталған Кюддебеквилл бөгеті мидияларды жинау арқылы көмектеспеді. Бөгет маңынан мидия түрлерін жинау салдарынан Неверсинк өзеніндегі мидия популяциясы бір жерге шоғырланды, өзен бойымен таралудың орнына. Бөгет алынбас бұрын, кіші үшбұрышты мидия бөгеттен тыс жерде табылған жоқ. Бұл мидияларды жойылуға өте сезімтал етіп қойды. Апатты су тасқыны, мұнай төгілуі, химиялық заттар төгілуі немесе эпидемия Неверсинк өзеніндегі мидия популяциясының жергілікті түрден жойылуына әкелуі мүмкін еді. Бөгеттің, әсіресе кіші үшбұрышты мидияға қатысты, мидиялардың өміріне төндірген қаупі оны алып тастаудың басты себептерінің бірі болды.
Американдық көлеңке
Кудбеквилл бөгеті Неверсинк өзеніндегі балықтар үшін де мәселе туғызды. Бөгет американдық шортан мен форельдің өзенге қарсы ағысқа қозғалысын шектеді. Нью-Йорк штатының Қоршаған ортаны қорғау департаменті Неверсинк өзенімен жоғары қарай көшуге тырысқан 100-ден 1000-ға дейінгі балықтың топтарын, бірақ бөгет олардың жолын тосқанын хабарлады.
Алып тастау
Неверсинк өзеніндегі құрып бара жатқан су өмірін қорғау мақсатында бөгет 2004 жылдың қазан айында алынып тасталды. Жоба Табиғатты қорғау қоры мен Армия инженерлік корпусының бірлескен күш-жігерінің нәтижесі болды. Бұрын қоршаған ортаны қорғау үшін басқа штаттарда да бөгеттер алынып тасталған. Дегенмен, Куддебеквілл бөгеті Нью-Йорк штатында тек экологиялық себептермен алынып тасталған алғашқы бөгет еді. Бөгетті алып тастау процесінің құны шамамен 2,2 миллион долларға бағаланды. Табиғатты қорғау қоры осы шығындардың 35 пайызын, ал Армия инженерлік корпусы қалған бөлігін жапты.
Табиғатты қорғау ұйымы
Табиғатты қорғау ұйымы қоршаған ортаның сезімталдығына байланысты даму қаупі төнген жерлерді сатып алумен әйгілі. Кудбеквилл бөгетін алып тастау – ұйым үшін шешуші момент болды, осы арқылы олар бүкіл экожүйені қорғау арқылы жойылу қаупі төнген түрлерді қорғау саласын кеңейтті. Табиғатты қорғау ұйымының осы мәселеге қызығушылығы 1993 жылы басталды, шағын үшбұрышты мидия ашылғаннан және федералдық жойылу қаупі төнген түрлер тізіміне енгізілгеннен кейін үш жыл өткен соң. 1993 жылы Табиғатты қорғау ұйымы Неверсинк өзенінің жағасында 170 акр жерді сатып алып, жаңадан ашылған мидия түрін қорғау мақсатында Неверсинк қорығын құрды. Уақыт өте келе олар қорықтың аумағын кеңейту үшін тағы да жер сатып алды. Алайда, Табиғатты қорғау ұйымы шағын үшбұрышты мидияны қорғау үшін жерді сатып алу мен қорғау жеткіліксіз екенін анықтады, себебі олардың өмірлік циклының күрделілігі және Кудбеквилл бөгетінің араласуы оған кедергі келтірді.
Инженерлер корпусы
Кудбеквилл бөгетін алып тастау Армия инженерлер корпусының мақсатындағы өзгерісті білдірді. Бұл ұйым бір ғасырдан астам уақыт бойы бөгеттер салумен айналысып, дамуға басымдық беріп келді. Дегенмен, Кудбеквилл бөгетін алып тастау Армия инженерлер корпусының бөгеттерді бұзу және салған құрылыстарының қоршаған ортаға тигізетін әсерін ескерудің жаңа бағытын көрсетеді. Бұл сонымен қатар, болашақ инженерлер ұрпағының көзқарасы өзгере бастағанын көрсетеді, олар, әдетте, өз алдыңғыларына қарағанда бөгет салуға көбірек қарсылық білдіреді. Аталған жоба Армия инженерлер корпусының 1999 жылы мұндай серіктестіктерге рұқсат беретін федералды заң қабылданғалы бері Табиғатты қорғау сияқты коммерциялық емес ұйыммен жұмыс істеген алғашқы рет саналады.