Кіріспе

Хаан – Германияның Солтүстік Рейн-Вестфалия жеріндегі Меттманн ауданының қаласы. Ол Бергиш жерінің батыс жиегінде, Вупперталь қаласынан оңтүстік-батысқа қарай 12 шақырым, ал Дюссельдорф қаласынан шығысқа қарай 17 шақырым қашықтықта орналасқан. 1975 жылы Груйтен қаласы Хаан қаласына қосылды.

Тарих

Хаанның тарихы шамамен 2200 жылға дейін жетеді. Ол кезде қазіргі қала орталығында қорған, қоршау және қоршау жолақтарымен жабдықталған, құйын тәрізді қоныс іргесі қаланды. Осыған сәйкес, "Хаан" атауы Гагеннен шыққан болуы мүмкін, оның ұйымдастырылуы діңгекке ұқсас. 718 жылдан бастап Хаан Соннборн мен Эльберфельд (қазіргі Вупперталь) арасындағы саксон-франк шекарасына жақын орналасқан. Бүгінгі Кайзерштрассе франк әскерлерінің шығысқа қарайғы жолы болғандықтан, Хаанда сарбаздарды жабдықтау үшін сауда жүйесі (сүт сатушылар) құрылды. Ерте орта ғасырдың алдында Хаан Хилденмен бірге Кельн архиепископтығына қарасты, ал графтық пен кейіннен Берг герцогтығы құрылғаннан кейін де бастапқыда осы аумақтық аймақтағы анклавтардың бірі болып қалды. Шамамен 850 жылы ежелгі шіркеу алаңында роман стиліне дейінгі шағын шіркеу немесе ғибадатхана салынды, оны 935 жылы архиепископ Вихфрид фон Кёльн киеледі. Ол кезде бұл шіркеу Хилдендегі бас шіркеуге бағынышты болды. 1386 жылы Хилденнен Хаан арқылы Эльберфельдке дейінгі жол, бүгінгі 228 федералды тас жолы, алғаш рет құжатта айтылды. Хаанда 20 ғасырға дейін кең таралған ұнтақтау және тоқу кәсібінің алғашқы дәлелдері 1589 және 1724 жылдарға жатсады. 16 ғасырдың екінші жартысында Хаан шіркеуі евангелистер тарапынан реформаланды. 1806 жылға дейін Хаан, Обгрюйтен және Груйтен Солингенге, Элсшайд Берг герцогтығының Метманн аймағына қарасты. 1808 жылы Хаан, Элсхайд, Миллрат (қазіргі Еркрат), Груйтен, Шёллер және Соннборн (қазіргі Вупперталь) француз билігіне өтті және "Мари Хаан" болып біріктірілді. 1815 жылы бұл мэрия пруссиялық басқаруға берілді және пруссиялық мэр кеңсесіне қайта аталды. [6] Ол кезде Хаанның мэриясы (шынайы кеңсе емес, немiс тiлiнде: Bürgermeisterei) келесі жеті арнайы үй шаруашылықтарын қамтыды: Хаан үй шаруашылығы, Хоншафт Эльсхайд, Хоншафт Миллрат, Хоншафт Груйтен, Хоншафт Шёллер, Хоншафт Обгрюйтен және Кирхшпиль Соннборн. 1841 жылы Эльберфельд – Груйтен – Дюссельдорф темір жолы аяқталғаннан кейін Хаан үнемі кеңейіп келе жатқан теміржол желісіне қосылды. 1867 жылы Олигс – Груйтен желісі арқылы тағы бір байланыс орнатылды. Сол жылы Соннборн Хаан мэриясынан (Bürgermeisterei) зейнеткерлікке шықты. 1894 жылы Хаан мэриясынан шығып, Миллрат, Груйтен және Шёллер одан әрі мэрияны құрды, кейіннен оған Амт Груйтен де кірді. 1899 жылы Хаан Бенраттан (қазіргі Дюссельдорфқа) Хилден арқылы Вохвинкельге (қазіргі Вуппертальға) баратын трамвай желісіне қосылды. 1921 жылы Хаанға қала құқығы берілді. 1944/1945 жылдың соңындағы екінші дүниежүзілік соғыс Хаанның жоғарғы және орталық бөліктеріндегі тұрғын үйлер бомбаға түскен кезде қала көрінісінде көрінетін іздер қалдырды. 70 адам қаза тапты. 1945 жылдың 16 сәуірінде америкалық әскерлер Хаанға кірді, олар 1945 жылдың шілдесінде британдық әскерлермен ауыстырылды. 1956 жылы католик шіркеуі 1869 жылғы неоготикалық шіркеуін қазіргі Санкт-Кризантус және Дарья шіркеуімен алмастырды. 2017 жылдың 14 шілдесінен бастап Хаанға Солтүстік Рейн-Вестфалия штатының муниципалдық кодексінің 13 (3) тармағына сәйкес "Бақша қаласы" атауы қосылды. Бұрын қала өзін "бақша қаласы" деп сипаттаған. 19 ғасырда тұрғын үйлерге үлкен бақшалар бөлінді; тұқым саудасы қала экономикасында маңызды рөл атқарды.