Кіріспе
Футболдан құрама команда
ерлер құрамасы
the men's team
Фарер аралдары ерлер ұлттық футбол құрамасы (, Færøernes fodboldlandshold) футболдан Фарер аралдарының атынан өнер табады және оны Фарер аралдары футбол федерациясы (FSF) басқарады. ФСФ 1988 жылы ФИФА-ға, ал 1990 жылы УЕФА-ға мүше болды және халық саны бойынша УЕФА-ның ең кіші төртінші мемлекеті болып табылады. Команда ешқашан ФИФА Әлем чемпионатының немесе УЕФА Еуропа чемпионатының финалына шыға алмаған. Олар 1989 және 1991 жылдары Арал ойындарына қатысып, екі турнирдің де жеңімпазы атанды. Команда 2000–01 жылдары алғаш рет Солтүстік футбол чемпионатына қатысты, ол бұл жарыстың соңғы өткізілуі болды. Фарер аралдарында бұл команда landsliðið деп аталады. Үй матчтары Tórsvøllur стадионында өткізіледі.
Алғашқы жылдары (1930-1988)
1930 жылдан 1988 жылға дейін, ФИФА-ға қосылғанға дейін Фарер аралдарының ойындары Исландия, Шетланд, Оркней аралдары, Гренландия және Данияның 21 жасқа дейінгі құрамасына қарсы өткен достық матчтармен шектелді. Бұл матчтардың ешқайсысы ФИФА немесе Фарер аралдары футбол федерациясы тарапынан мақұлданбады. Фарер аралдары 1983 және 1984 жылдары қатарынан жеңіс алып, достық Гренландия кубогы турнирінде ең табысты командамен тең бөлісті.
Халықаралық мүшелік және Ландскронаның кереметі (1988-1993)
Футбол федерациясы 1988 жылғы 2 шілдеде ФИФА-ға мүше болды. Команданың алғашқы ресми жеңісі келесі жылы Канадаға қарсы өткен жолдастық ойында 1:0 есебімен тіркелді. Келесі жылы, ФСФ 1990 жылғы 18 сәуірде УЕФА-ға қосылды. Фарер аралдары екі Арал ойындарына қатысып, 1989 және 1991 жылдары екі турнирдің де жеңімпазы атанды. Олар бұл турнирлерге енді қатыспады, себебі қарсылас командалар фарерлік команда үшін тым әлсіз деп есептелді. Фарер аралдары 1990 жылғы 12 қыркүйекте Австрияны 1:0 есебімен жеңіп, халықаралық аренадағы алғашқы ресми жеңісін одда. Бұл ойын, Еуро-92 іріктеу турнирі, сол кезде Фарер аралдарында шөп алаң болмағандықтан Швецияның Ландскрона қаласында өтті. Шахматшы және жергілікті құрылыс компаниясының сатушысы Торкил Нильсен жалғыз голды соқты. 32 жастағы ұлттық жаттықтырушы Палл Гудлаугссон бірден халық қаһарманына айналып, бүгін де ойыншылары оны үлкен қарсыластарға қарсы нәтижеге қол жеткізе алатынына сенген батыл тұлға ретінде еске алады. Ұлттық қақпашы Йенс Мартин Кнудсен өзінің автобиографиясында Гудлаугссонның ойынға дейін жасаған сөзі команданың австриялықтарға қарсы ойынға дейін көтеріңкі көңіл-күйге енуіне көмектескенін айтты. Гудлаугссон ойыншыларға: "Фарер туы туралы ойлаңыздар. Өз туыңыз. Оны алаңға алып шығыңыз. Осы ойынды жеңу үшін, мақтанды австриялықтарға қарсы күресіңіздер. Бүгін сіздер балалық шағыңыздың үйіне қарызды төлейсіздер. Осы мүмкіндікті пайдаланыңыз, әйтпесе бұл өте ауыр соққы болады!" Команданың күтпеген жеңісі Фарер аралдарында футбол және спорт туралы ең көп айтылатын оқиға болып қала береді. Американдық спорт журналы Soccerphile Фарер аралдарының жеңісін футбол тарихындағы ең үлкен сенсациялардың бірі деп бағалап, 10-шы орынға қойды. Бір айдан кейін Фарер аралдары Копенгагендегі Паркен стадионында Данияға 4:1 есебімен есе жіберді. Сол команда 1991 жылғы 1 мамырда іріктеу турнирінде Солтүстік Ирландиямен Виндзор паркінде 1:1 есебімен тең түсті. Алайда, Фарер аралдары турнирдің қалған бес матчында жеңіліске ұшырады.
Аллан Симонсен жылдары (1994-2001)
Ландскронадан бастап Фарер аралдарының футболы өркендеу жолын жалғастырды, күшті командаларға қарсы тұрақты түрде жақсы нәтижелер көрсетті. Дегенмен, 1994 жылы Алан Симонсен Фарер аралдарының ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалғанда, Еуропада көптеген адамдар таң қалды. Көптегендер Боруссия Мёнхенгладбах және Ф.С. Барселонадағы сәнді ойыншылық карьерасынан кейін, 1977 жылы «Еуропаның үздік футболшысы» атанған ол, мұндай шағын ел үшін тым ірі тұлға деп ойлады. Алан Симонсен жеті жыл команданы басқарды және Фарер аралдарының әуесқойларын кәсіби деңгейге көтерген жаттықтырушы ретінде есте қалды. Бас жаттықтырушы ретінде ол ФСФ-дан маусымды ұзартуды және Фарер аралдарының клубтарынан талант іздеуді сұрады. Екі талабы да қабылданды және Фарер аралдары ұлттық құрамасының спорттың ең жоғары деңгейіндегі табысына үлкен үлес қосты. Алан Симонсеннің басшылығымен Фарер аралдары ЕВРО-1996 іріктеу турнирінде Сан-Мариноға қарсы екі ойында 3:0 және 3:1 есебімен жеңіске жетті. Екі жыл өткен соң, 1998 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде команда Мальтаға қарсы екі матчта 2:1 есебімен жеңді. ЕВРО-2000 іріктеу турнирінде үш ойында тең түсті: Литвамен 0:0, Шотландиямен 1:1 және Босниямен 2:2. 2002 жылы команда Словениямен 2:2 тең түсті, бұл 2002 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турниріндегі ең сәтті ойындарының бірі болды (2018 жылға дейін). Өзінің тартымдылығымен және ирландтық юморымен ол Фарер аралдары футбол жанкүйерлерінің сүйіктісіне айналды. 2009 жылдың 9 қыркүйегінде Фарер аралдары 2002 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінен бері алғашқы рет Литваны 2:1 есебімен жеңді. 2010 жылдың 11 тамызында Фарер аралдары УЕФА ЕВРО-2012 іріктеу турнирінде Эстонияға қарсы өткен сыртқы ойында жеңіске жақын болды. Фарер аралдары бірінші таймда Йоан Симун Эдмундсонның голымен есепті алға шығарды, бірақ Эстония ойынның қосымша уақытында екі гол соғып, ойынды өздерінің пайдасына бұрды. Екі айдан кейін, 2010 жылдың 12 қазанында Фарер аралдары Тофтирдегі Свангаскард стадионында Солтүстік Ирландиямен 1:1 тең түсті. Фарер аралдары үшін жартылай қорғаушы Кристиан Холст 60-шы минутта гол соқты, ал Кайл Лафферти 16 минуттан кейін есепті теңестірді, екі командаға да бір ұпай әкелді. 2011 жылдың 7 маусымында Фарер аралдары Свангаскарда Эстонияны 2:0 есебімен жеңді. Капитан Фроди Беньяминсен 43-ші минутта пенальтиден гол соқты, ал Арнбьёрн Хансен тағы бір Беньяминсеннің пенальтисінен кейін жеңіске жетті. Бұл 1995 жылдан бері Фарер аралдарының УЕФА ЕВРО іріктеу турниріндегі алғашқы жеңісі болды. Фарер аралдары 2014 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде C тобында Керрдің бұрынғы жұмыс берушісі Ирландия Республикасымен бірге ойнады. Топқа Германия, Швеция, Австрия және Қазақстан да кірді. Ойыншылар ирландты ұнатып, оны өте ынталандыратын тұлға деп сипаттады. Оның ойын алдындағы сөздері құштарлыққа толы болды және ойыншыларға Еуропаның ең үздік командаларына қарсы ойнауға сенімділік берді. Брайан Керр FSF-мен келіссөздердің сәтті аяқталмауынан кейін бас жаттықтырушы лауазымынан кетті.
Ларс Олсеннің жылдары және гректердің қос жеңісі (20112019)
2011 жылдың 8 қарашасында Фарер аралдары футбол қауымдастығы 50 жастағы Данияның бұрынғы капитаны және 1992 жылғы Еуропа чемпионы Ларс Олсенмен келісімге келді. Ол Аллан Симонсен мен Хенрик Ларсеннен кейін Фарер аралдарының келесі бапкері болып тағайындалды. 2014 жылдың 1 наурызында Фарер аралдары тарихында алғаш рет бір матчта төрт гол соқты. Гибралтар УЕФА-ның толыққанды мүшесі ретінде өткізген екінші ойынында өз алаңында 1:4 есебімен жеңілді. Фарер аралдарының жартылай қорғаушысы Кристиан Холст екі голдың авторы атанды. 2013 жылдың 11 қазанында Олсен Фарер аралдарының бас бапкері ретінде Қазақстанмен 1:1 тең түсіп, алғашқы ұпайларын қанжығасына байлады. 2014 жылдың 25 қыркүйегінде Фарер аралдары футбол тарихындағы ең жақсы ойыншыларының бірінен айырылды. 22 жасар Гуннар Захариясен Торшавндағы портына тоқтаған Гренландия балық аулау траулерінде қайғылы оқиғаға ұшырап көз жұмды. Оқиға кезінде мұздатылған балық салынған EUR палитрасы Гуннар Захариясеннің үстіне құлап, ол сол жерде қаза тапты. EB/Streymur клубының бапкері Руни Нольсое Захариясеннің Фарер аралдарының өте талантты футболшысы болғанын айтты. Ол Фарер аралдарының 21 жасқа дейінгі құрама командасы сапында 11 матч өткізіп, 4 гол соқты. 2014 жылдың 14 қарашасында Фарер аралдары 2016 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінде Грекияны 0:1 есебімен жеңіп, сенсация тудырды. The Guardian бұл жеңісті ФИФА рейтингіндегі ең үлкен сенсация деп атады: Грекия 18-орында, ал Фарер аралдары 187-орында тұрды, арасындағы айырма 169 орынды құрады. 2015 жылдың 13 маусымында Фарер аралдары 2016 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінде гректерді қайтадан 2:1 есебімен жеңіп, әлемді қайта таң қалдырды. Бұл екі жеңіс құраманы ФИФА рейтингінде 187-орыннан 74-орынға көтерді. Команда турнирді алты ұпаймен бес орында аяқтады және бірде-бір матчта үш голдан көп жібермеді. 2016 жылдың 29 наурызында Фарер аралдары Испанияның Марбелья қаласында өткен жолдастық матчта Лихтенштейнді 3:2 есебімен жеңді. Қарсыластар ойынның қосымша уақытында екі гол соқты, бірақ бұл Фарер аралдарының 2000 жылдан бергі Лихтенштейнді жеңген төртінші ойыны болды. 2016 жылдың 6 қыркүйегінде Фарер аралдары 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде Торсволлүр стадионында Венгриямен 0:0 тең түсті. 2016 жылдың 10 қазанында Фарер аралдары 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде Латвияны 2:0 есебімен жеңді. 2017 жылдың 3 қыркүйегінде Фарер аралдары 2018 жылғы әлем чемпионатына іріктеу турнирінде өз алаңында Андорраны 1:0 есебімен жеңіп, Еуропа және әлем чемпионаттарына іріктеу турнирлеріндегі рекордтық көрсеткішін – 7 ұпайын жаңартты. Андорраға қарсы жеңілістен кейін Фарер аралдары барлық турнирлердегі рекордтық 9 ұпайға жетті. 2019 жылдың 18 қарашасында Ларс Олсен Фарер аралдарының бас бапкері ретіндегі соңғы халықаралық матчында Швецияға 0:3 есебімен жеңілді. Ол УЕФА мен ФИФА мүшелігіндегі 29 жылдық тарихындағы ең табысты бапкер деп есептеледі. Сол матчта құрама капитаны Атли Грегерсен де ұлттық құрама сапында 59 матч өткізгеннен кейін халықаралық карьерасын аяқтады.
Хакан Эрикссон жылдары (2019)
2019 жылдың 16 желтоқсанында Фарер аралдары футбол қауымдастығы швед жаттықтырушысы Хокан Эрикссонмен төрт жылдық келісімшартқа қол қойғандығын хабарлады. 2020 жылдың 3 қыркүйегінде, оның басшылық астындағы алғашқы матчында Хокан Эрикссонның командасы 2020/21 УЕФА Ұлттар лигасы аясында Мальтаға қарсы 3:2 есебімен жеңіске жетті. Тек үш күннен кейін, Фарер аралдарының ФИФА мен УЕФА-ға 1988 жылы қосылғаннан бергі 200-ші ресми матчында олар Андорраны 1:0 есебімен жеңіп, 1997 жылдың 8 маусымында Мальтаға қарсы 2:1 есебімен жеңгеннен бергі алғашқы екі жеңісті тіркеді. 2020 жылдың 17 қарашасында Эрикссонның командасы алғашқы ресми турнирін жеңіп алды, Мальтамен 1:1 тең түскеннен кейін 2020/21 УЕФА Ұлттар лигасының D дивизионында топты жеңіп, жоғары дивизионға өтті, содан кейін барлық жарыстарда 12 ұпай жинап, 2018 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының (УЕФА) іріктеу кезеңіндегі 9 ұпайлық бұрынғы рекордын жаңартты. 2021 жылдың 7 маусымында Фарер аралдары құрамасы Торсхавнда Лихтенштейнмен өткен жолдастық матчта 5:1 есебімен ең ірі жеңісін тіркеді. 2022 жылдың 26 қыркүйегінде Фарер аралдары құрамасы 2022/23 УЕФА Ұлттар лигасының соңғы матчында Түркияны 2:1 есебімен жеңіп, баршаның күтімін ақтады. Бұл жеңіс олардың жеңіліссіз сериясын төрт ойынға дейін ұзартты, бұл олардың тарихындағы ең ұзақ серия, және нәтиже 2014 және 2015 жылғы Грекияға қарсы жеңістерінен кейінгі ең жақсы нәтиже болды. Алайда, Грекияға қарсы екі жеңістен айырмашылығы, Түркияға қарсы жеңіс мағынасыз болды, себебі Түркия бұрыннан-ақ жоғары дивизионға өтуді қамтамасыз еткен еді. 2022 жылдың 26 қыркүйегіне дейін Фарер аралдары құрамасында Бельгия, Норвегия, Дания, Швеция және Исландия лигаларында толық уақытты 13 кәсіби футболшы өнер көрсетіп жатыр. Бұл 1990 жылы Ландскронада Австрияға қарсы жеңіске жеткен командамен салыстырғанда, сол команданың құрамы әуесқойлар ғана болған.
Стадиондар
1999-2011 жылдар аралығында Фарер аралдары өз үй матчтарын екі стадион – Tórsvøllur және Svangaskarð арасында кезекпен өткізді. Олардың Svangaskarð стадионындағы соңғы матчы 2011 жылдың 7 маусымында Эстонияға қарсы УЕФА Еуро-2012 іріктеу турнирінде 2:0 есебімен жеңіс болды. Tórsvøllur стадионы содан бері толыққанды жаңартылып, концерттер мен түрлі спорттық іс-шараларды қабылдайтын көпфункционалды аренаға айналды, бірақ ол негізінен футболға пайдаланылады. 2011 жылы жарықтандыру жүйесі орнатылды және 6000 жаңа орындық, барлығы жабық трибуна астында, қойылды. Стадионның жабыны жасанды шөппен алмастырылды және қазір УЕФА мен ФИФА талаптарының бәріне де сай келеді. Tórsvøllur стадионындағы жұмыстар 2021 жылы аяқталды.
Қолдаушылар
Фарер аралдарында Tórsvøllur стадионында жанкүйерлері үшін арналған негізгі тұрақ бар, ол "Skansin" деп аталады, бұл ағылшын тілінде "бекініс" дегенді білдіреді. "Skansin" 2014 жылы Пирейде Грекияға қарсы 1:0 есебімен жеңіске жеткеннен кейін және жаңадан жөнделген стадион ашылғаннан кейін құрылды. 2021 жылдың қыркүйегіне қарай, "Skansin" құрамында 600 жергілікті мүше бар, және әрбір үй матчына билеттер сатылып түгеледі. 2015 жылғы 4 қыркүйекте Еуро-2016 іріктеу турнирінде Солтүстік Ирландияның Фарер аралдарына қарсы 3:1 есебімен жеңісінен кейін, Солтүстік Ирландия шабуылшысы Кайл Лафферти фарерлік жанкүйерлердің өте әсерлі болғанын айтты, себебі олар матч бойы өз командаларын қолдады, тіпті Фарер аралдарының 1:1 тең нәтижеге қол жеткізу мүмкіндігін жоғалтқан кезде де. Доңғалақ, сыбызғы және халық әндері олардың қолдауының маңызды бөлігін құрайды.
Тренерлік тарихы
Албанмен болған ойыннан кейін. Қалың әріппен жазылған ойыншылар Фарер аралдары құрамасында әлі де ойнап тұр.