Кіріспе

Ағылшын судьясы сэр Эдмунд Берри Годфри (23 желтоқсан 1621 – 12 қазан 1678) – ағылшын судьясы, оның таңсық өлімі Англияда католиктерге қарсы қыжырлы толқу тудырды. Заманагөй құжаттарда Эдмундбери Годфри деп те жазылған.

Ерте өмір

Эдмунд Берри Годфри Кент графтығының Селлиндж қаласында, Хайт пен Эшфордтың арасында, Томас Годфридің (1586–1664), ескі Кенттік әулеттің мүшесі және оның екінші әйелі Сара Илздің (née Isles) он сегіз баласының он біріншісі болып дүниеге келді. Ол крест әкелері Эдмунд Харрисон мен капитан Джон Берридің құрметіне аталған (осыдан оның есімі "Эдмундбери" деген жаңылыс пікір туды). Оның әкесі Ұзақ Парламентте Нью-Ромни округінен депутат болды және Ходифорд шаруашылығына иелік етті. Ол Вестминстер мектебінде және Оксфордтағы Крайст-Черч колледжінде оқыды. Ол Уайтхолл сарайының қақпашысының кеңсесінде болды. Ол заңгері, Джеймс Харрисонмен бірге шаруашылықпен айналысты. Бастапқыда олардың кеңсесі Грин-Лейнде (қазіргі Чаринг-Кросс станциясының астында) орналасқан, бірақ 1670 жылы кемежайды пайдалана отырып, Хартсхорн-Лейнге көшіп кетті. Қазір бұл Нортумберленд авенюі. Әйгілі Сент-Мартин-ин-зе-Филдс шіркеуінің маңындағы оның қабірі бетонмен жабылған. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның құжаттары Сомерсет Хаустың жанындағы Суонс Корт кафесіндегі сандықтан табылды. Ол Елизавета Кертис атындағы қызметші, хатшысы Генри Мор және үй шаруашылығын басқарушымен бірге тұрды, олардың барлығы оның өліміне қатысты тергеу кезінде сұраққа тартылып, оның өлімінің өз-өзіне қол жұмсау нәтижесі болғанын айтты. Ол өзінің әлеуметтік тобынан емес, қара жұмысшылармен араласуды ұнатқандықтан эксцентриктік деп есептелді, бірақ оның Гилберт Бернет және Ноттингемнің 1-ші графы Хеннидж Финч сияқты көптеген ықпалды достары болды. Жақында Ирландиядан оның сенімді емші Валентин Грейкрекспен ( "Ирландиялық қол тигізуші") қарым-қатынасын көрсететін хаттар табылды. Діні бойынша қатаң англикан, Годфридің көптеген католик таныстары болды, соның ішінде Йорк герцогының католик хатшысы, болашақ Джеймс II, Эдуард Колман.

Пейтсон тобы

Мемлекеттік хатшы Джозеф Уильямсонға жолданған хатта Лондон мұнарасының лейтенанты Годфриді "Пейтон бандасының" мүшесі деп көрсетті. Сэр Роберт Пейтон Миддлсекс округінен парламент депутаты және Жасыл лента клубының белгілі бір мүшесі болды. Бұл клуб Антони Эшли Купер, Шафтсберидің 1-ші графы Довердің құпия шарты туралы білгеннен кейін құрылған еді, онда Карл II француз королі Людовик XIV төлеген ақшаға Англияны және өзін Рим католиктігіне көшіруге келісім берген. Клуб патшаға тікелей қарсы тұра алмағандықтан, Рим католик шіркеуіне қарсы халықтың наразылығын қоздырды. Пейтон өзі мен Годфриді қоса алғанда, он екі адамды таңдап алды, олар корольді Ричард Кромвельдің номиналды басшылығымен республикамен алмастыруды жоспарлады. Жасыл лента клубының құрылтай жиналысы Хаммерсмиттегі Кинг-стриттегі "Лебедь" тавернасында өтті. Бұл таверна Сэр Эдмунд Годфриге тиесілі болды және ол оны өсиетімен қалдырды. Айтуынша, Титус Оутс Годфриге куәлік бергеннен кейін, Годфри оның жеке досы болған Эдвард Колманды ескерткен, ол кейіннен асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді.

Құпиялық

1678 жылы Годфри Титус Оутстың жоспарларына тартылып, Папалық қастандықты ойлап табуымен және католиктерге қарсы науқанды бастауымен байланысты болды. Титус Оутс пен Израиль Тонге Годфриге келіп, олар ұсынған құжаттардың шындыққа негізделгеніне ант беруін сұрады. Годфри алдымен құжаттардың мазмұнын білуді талап етті, және 28 қыркүйекте оның көшірмесін алғаннан кейін олардың жазбаларын алды. Ол Колеманға айыптаулардың мазмұны туралы ескерткен болуы мүмкін. Оутстың айыптаулары жария болғанда, халық алаңдады. Годфри өзін қорқыныштың құрбаны болуы мүмкін деп уайымдаған, бірақ өзінің қауіпсіздігі үшін қосымша шаралар қабылдамады; оның сөйлесі де қызық болды, шейіттік туралы және "басына соққы беру" (сол кездегі қазалау сөзі) туралы айтты. Дәрігерлердің куәліктеріне қарамастан, оның өзін-өзі өлтіргені туралы үй ішіндегілердің пікірі осы ерекше мінез-құлқынан туды. 1678 жылдың 12 қазанында ол таңертең үйінен шығып, қайтып оралмады. Ол 17 қазанда Примроуз-Хиллдегі арықта өлі күйде табылған. Годфри бетімен жерге жатқан және өз қылышымен қадалған еді. Оны католиктер өлтірген болуы мүмкін, олар оның кейбір құпияларын білетінінен қорқып, Оутстың католиктермен байланысы болғандықтан немесе Оутстың жалған айтқанын білгендіктен, немесе жай ғана қарақшылар өлтірген болуы мүмкін. Кейбіреулер Годфри католиктер мен англикандықтар арасындағы қайшылыққа тап болғандықтан және Колеманмен байланысы болғандықтан күдік тудырғандықтан немесе қарапайым реніштілігінен өзін-өзі өлтірді деп санайды. Тарихшы Дж. П. Кенион католиктердің де, вигтердің де осы үшін жеткілікті себептері болмағанын айтады. Католиктердің кінәлі екеніне сенуге барудың салдары ауыр болар еді; ал Шафтсберидің де, оның әріптестерінің де, қандай да бір кемшіліктері болса да, олардың көптеген таныстары мен жақтарына зиян келтіретін жазықсыз адамды өлтіруі екіталай еді, оның үстіне бұл оларға қандай да бір пайда әкеледі деген болжаммен ғана. Ол Оутстың қатысы жоқ деп санайды, өйткені ол физикалық қорқақ еді; Бедлоның мінез-құлқы оның қылмысты әлемдегі байланыстарынан бұл жайлы естігенін, бірақ тікелей қатысы болмағанын көрсетеді және "мұндай құпия сақталып қалғанына ешқандай дәлел жоқ" деді. Годфри Элисон Маклиодтың 1976 жылғы "Портингейл" тарихи романындағы маңызды кейіпкер, ол Браганца патшайымы Екатеринаның өмірбаяны. Ол өте адал судья ретінде бейнеленеді, ол кез келген қуғын-сүргінге қатыспайды және тұтқындалуға жақын католиктер мен диссиденттерді үнемі ескертеді. (Қиялдан жасалған) сахнада Годфри патша Карл II, оның інісі Джеймс және патшайым Екатеринамен жасырын кездесіп, Титус Оутсты тұтқындауға кеңес береді; патша кейіннен бұл кеңеске құлақ аспағаны үшін өкінеді. Кітап Годфридің өліміне қатысты нақты позицияны қабылдамайды. Годфридің өлтірілуі Кейт Брейтвейттің 2018 жылғы "Ньюгейтке жол" романында маңызды рөл атқарады, онда Годфридің өліміне қатысты тергеу Титус Оутстың Папалық қастандық туралы мәлімдемесінің негіссіз екенін дәлелдеуге бағытталған. Колин Хейдн Эванстың "Жасылдан өту" радио-драмасы BBC Radio 4-те (7 сәуір 1990 ж.) Годфридің өлтірілуін республикалық көзқарастағы Шафтсбери графы бастаған протестанттық қастандықтардың нәтижесі ретінде бейнелейді, бұл католиктерге қарсы гистерияны одан әрі қоздыру мақсатында жасалған. Бұл оқиғаны құпия (шығармашылық) кейіпкер Томас Уэллс, Шафтсберидің агенті провокаторы айтып береді.

Ескерткіш

Вестминстер аббаттығының галереяларында оның естелігіне арналған тақта орнатылған.