Кіріспе

Эксперименталды екінші дүниежүзілік соғыс АҚШ-тың өртке шақырушы қаруы, АҚШ Теңіз күштерінің басқарылатын бомбасы. Бат бомбалары – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ-та жасалған тәжірибелік қару. Бомбаның корпусы мыңнан астам бөліктен тұрды, әр бөлігінде мексикалық еркін құйрықты жартарғасы мен кішкентай, уақыт бойынша іске қосылатын өртке шақырушы бомба орнатылған. Таңда бомбалаушыдан тасталған корпустар ұшу барысында парашют ашып, жартарғастарды босататын. Жартарғастар таралып, үйлердің шатырлары мен мансардаларында қоныстанатын. Ал таймерге қойылған өртке шақырушы бомбалар жапон қалаларының көбінесе ағаштан және қағаздан салынған құрылыстарындағы қол жеткізбейтін жерлерде өрт сөндіріп, өрт шығаратын. 1943 жылдың тамызында АҚШ Әскери-теңіз күштері Project X-Ray кодын қолданып, қаруды өз бақылауына алды.

Тұжырымдама

Бат-бомбаны Ирвин, Пенсильваниядан шыққан, бірінші ханым Элеонора Рузвельтпен танысқан тіс хирургы Лайтл С. Адамс (1881–1970 жж.) ойлап тапты. Адамстың осы ұсынымына оның көптеген жарғақтардың мекені болатын Карлсбад үңгірлері ұлттық паркіне жасаған сапары түрткі болды. Адамс өртке қабілетті жарғақтар туралы идеясын 1942 жылдың қаңтарында Ақ үйге жолдаған хатында жазды – Перл-Харборға шабуылдан бір айдан астам уақыт өткен соң. Бұл жоспарды президент Рузвельт Дональд Гриффиннің кеңесі бойынша мақұлдады. Адамс хатында жарғақтың «жануарлар әлемінің ең төменгі түрі» екенін және оның «соңғы уақытқа дейін жаратылу себептері түсіндірілмегенін» айтты. Рузвельт Адамс туралы: «Бұл адам ессіз емес. Бұл идея өте ғажап көрінеді, бірақ оны зерттеуге тұрарлық» деді. Сондай-ақ, бомбалар үшін қандай түрдің жарғағын қолдану керектігін анықтау қажет болды. Бірнеше түрді сынақтан өткізгеннен кейін, мексикалық құйрықты жарғақ таңдалды. Адамс мемлекеттік жердегі үңгірлерден көптеген мексикалық құйрықты жарғақтарды жинауға рұқсат беру үшін Ұлттық паркс қызметіне өтініш жасауға мәжбүр болды. Бастапқы жоспар бойынша жарғақтарды ақ фосформен қаруландыру жоспарланған, бірақ американдық химик Луи Физер командаға қосылды және ақ фосфор оның өнертабысы – напалммен ауыстырылды. Жарғақтар жанармай багінің астында орналасып, сынақ алаңын өртеп жіберді. Осы сәтсіздіктен кейін жоба 1943 жылдың тамызында Әскери-теңіз күштеріне берілді, олар оны «X-Ray» жобасы деп атады, содан кейін желтоқсан айында Теңіз жаяу әскеріне тапсырды. Теңіз жаяу әскері операцияларды Калифорния штатындағы Эль-Центро әуе станциясына көшірді. Бірнеше тәжірибелер мен операциялық түзетулерден кейін түпкілікті сынақ «Жапон ауылы» – Химиялық соғыс қызметі Юта штатындағы Дугвей сынақ алаңында салған жапон қаласының макеті – жүзеге асырылды. Бұл сынақты бақылағандар оңтайлы нәтижелерге куә болды. Дугвейдегі өртке қабілетті сынақтардың бастығы былай деп жазды:

Блокнот|мәтін=Өте кішкентай өлшемдеріне қарамастан, бірнеше өрттерді бастауға болады. Бұл құрылғылардың басты артықшылығы – оларды үй иесі немесе өрт күзетшісі білмей, жау құрылыстарының ішінде орналастыру, осылайша өрттің анықталмас бұрын өзін-өзі орнатуына мүмкіндік беру. Ловелл сонымен қатар сынақ кезінде жарғақтар тас сияқты жерге құлап жатқанын айтқан.