Кіріспе
жоғарғы оң жақта: Лилла алаңындағы ғимарат; төменгі: портовый аймақ. Сурет қалқаны = Оскаршамның гербі.svg |pushpin карта = Швеция Кальмар#Швеция |pushpin белгісі орны = |бөлімше түрі = Ел |бөлімше атауы = Швеция |бөлімше түрі3 = Әкімшілік бірлік |бөлімше атауы3 = Оскаршам әкімшілік бірлігі |бөлімше түрі2 = Жүмыс |бөлімше атауы2 = Кальмар жұмысы |бөлімше түрі1 = Провинция |бөлімше атауы1 = Смåланд |құрылған атауы3 = Хартия |құрылған күні3 = 1856 |құрылтайшысы = Оскар I |ауданы = |жалпы ауданы = 13.10 км² |халық саны = 2010 жылғы 31 желтоқсандағы халық саны |халық саны туралы ескерту = Кейіннен атауы Оскаршамға өзгертілді.
bottom: Harbor area. |image shield = Oskarshamn vapen. svg
|pushpin map = Sweden Kalmar#Sweden
|pushpin label position =
|subdivision type = Country
|subdivision name = Sweden
|subdivision type3 = Municipality
|subdivision name3 = Oskarshamn Municipality
|subdivision type2 = County
|subdivision name2 = Kalmar County
|subdivision type1 = Province
|subdivision name1 = Småland
| established title3 = Charter
| established date3 = 1856
| founder = Oscar I
|area footnotes =
|area total km2 = 13.10
|population as of = 31 December 2010
|population footnotes = The spelling has later changed to Oskarshamn.
Қала жарғысы үшін күрес
Оскаршамнның орналасқан жері орта ғасырлардан бері Дёдерхультсвик деп аталды. 1645 жылы оңтүстіктегі Кальмар қаласы Корольдік үкіметке сол жердегі шығанақта сауда-саттық жүргізуге рұхсат беру туралы өтініш жасады, ол қабылданды және қалаға көпінг ретінде сауда құқығы берілді. Қалада 200 жыл бойы сауда-саттық өркендеді, осы кезеңде ол Кальмар қаласының басқаруында болып, оған тәуелді болды. Айналасындағы қалалар мен муниципалитеттер оған жарғы беру туралы жиі өтініш жасады, бірақ 1786, 1798, 1800, 1815, 1818, 1823, 1825, 1830 және 1838 жылдары жасалған барлық әрекеттерге бас тартылды. 1843 жылы қала жергілікті кеңес құрылып, белгілі бір деңгейде тәуелсіздікке ие болды, бірақ кеңестің құрамында Кальмар қаласының азаматтары болды. 1854 жылы Швеция королі Оскар I түрме және кеңес залы сияқты талаптар орындалғаннан кейін қалаға жарғы беруге уәде берді. Осы талаптар орындалған соң, жарғы бекітілді және 1856 жылдың 1 мамырында қала Швеция қалаларының бірі атанды. Бұл мәртебе қазір заңдық күшіне ие емес, бірақ Оскаршамн қазір әлдеқайда ірі Оскаршамн муниципалитетінің орталығы болып табылады, өзі жеке саяси бірлік емес.
Жақында болған тарих
Индустрияландыру Nässjö темір жолының ашылуымен басталды. Одан кейін өнеркәсіптер де, порт та кеңейе бастады. Ұзақ жылдар бойы ең ірі жеке жұмыс беруші Оскаршамн кеме құрылысы зауыты болды, ол өркендеген шағында 1500-ге жуық қызметкерді жұмысқа алды. Бірақ 1970-ші жылдары швед кеме құрылысы индустриясы ауыр қаржылық дағдарысқа ұшырады және көптеген кеме құрылысы орындары жабылды. Оскаршамндағы кеме құрылысы зауыты үлкен қысқартуларға ұшырады, нәтижесінде көптеген адамдар жұмыссыз қалды. Алайда, сол кезде Оскаршамнда екі ірі өнеркәсіп орнатылды. 1966 жылы Scania AB 1948 жылдан бері жүк көліктеріне кабиналар жасап келген зауытты сатып алып, кеңейтуге кірісті. Scania зауыты бүгінде Кальмар округындағы ең ірі жұмыс берушілердің бірі болып табылады, онда 2000-ға жуық адам жұмыс істейді. 1970 жылы Оскаршамнда құрылған Liljeholmens Stearinfabriks AB – стеарин шамдарына мамандандырылған әлемдегі ең ірі шам өндіруші. Швецияның ең қарт адамы Астрид Захрисон Оскаршамнның батысындағы Флисеридте дүниеге келді. Ол 113 жасқа толған күні қайтыс болды.
Экономика
1863 жылы құрылған кеме жасау зауыты бүгінде де жұмыс істеп тұр, сондай-ақ коммерциялық және жолаушылар тасымалы да жүзеге асырылады. Үш түрлі паром желісі жолаушыларды Готланд, Оланд және Бла Юнгфрунға жеткізеді. 1965-1985 жылдар аралығында Оскаршамн қаласының сыртында ядролық электр станциясы салынды. Қазір Швецияның электр энергиясының шамамен 10%-ын өндіретін үш BWR блогы құрылды. Сонымен қатар, пайдаланылған ядролық отынды ұзақ мерзімді сақтауға қатысты зерттеулер жүргізілетін зертхана да бар. Эспо тас зертханасы (Äspö Hard Rock Laboratory) жалпыға ашық. Оскаршамндағы ең ірі екі жұмыс беруші – Scania жүк көліктерін өндіруші компаниясы және OKG атом электр станциясы. Басқа компаниялардың ішінде Liljeholmens шам зауыты, SAFT аккумуляторлар өндірушісі, Elajo және Bygg Hemma бар.
Көрікті жерлер
Оскаршамн портында туристік қайықтар бар, олар келушілерді аралға және Blå Jungfrun ұлттық паркіне апарады. Сонымен қатар, Оскаршамнға жақын жағалау суларында жүзуге болатын қайықтар да бар. Муниципалитет аумағында Оскаршамн архипелагы орналасқан, ол 5000-нан астам арал мен кіші аралдардан тұрады. Порт аумағында бірнеше мейрамхана, пабтар мен кафелер бар. Порттың үстінен панорамалық көріністер ашылады. Порттың оңтүстік жағында 72 метрлік (236 фут) ағаштан жасалған ұзын орындық орналасқан, ол Ланга Софан деп аталады. Ол 1867 жылы салынған және Еуропадағы осы сияқты ең ұзыны деп есептеледі. Орындықтан порттың және ондағы қарқынды кеме қозғалысының панорамалық көрінісі көрінеді. Порттың ең ішкі бөлігінде жеке қайықтарды тікелей тоқтатуға арналған марина бар. Оскаршамн мен теңіздің тағы бір панорамалық көрінісін қаланың солтүстік су мұнарасының ең жоғарғы нүктесінен көруге болады, ол жұртшылыққа ашық. Оскаршамнның ескі бөлігі жақсы сақталған. Қаланың бір бөлігінде 19 ғасырға жататын ескі ағаш үйлер бар. Бұл аймақ Бесверет және Фникет деп аталады. Оскаршамн қалалық паркі (Stadspark) қаланың орталық бөлігінің оңтүстігінде орналасқан қоғамдық саябақ. Фредериксбергс Херггард – 1784 жылы салынған, Оскаршамн қаласының орталығынан тыс жерде орналасқан сарай. Ол жұртшылыққа ашық, және онда мейрамхана, кафе және шағын мұражай орналасқан.
Климат
Оскаршамның мұхиттық климаты (Cfb) бар, ол кеңдігіне қарағанда жұмсақ, қыс айларында орташа температура нөлден сәл төмен, ал жаз күндері Швеция мен Скандинавиядағы ең жылы күндердің қатарында болады. Жауын-шашын мөлшері аздан орташаға дейін, Оңтүстік-Шығыс Швецияға тән.
Мәдениет
Оскаршамн атақты ағаш кесуші Аксель Петерсон Дёдерхультарнның туған жері болды. Оның шеберханасы, сондай-ақ Дёдерхультарн мұражайында оның 200-ден астам мүсіндері сақталған. Оскаршамнда теңізшілік мұражай да бар. «Симпсондар» фильмінің көрсетілісімен қатар, швед газеті «Sydsvenska Dagbladet» Оскаршамнның «Симпсондардың» туған қаласы Спрингфилдке сәйкес келетінін жазды. Жыл сайын жазда порт аймағында музыка фестивалі өтеді. «Latitud 57» деп аталатын бұл фестиваль басқа халықаралық Latitude музыкалық фестивальдарымен байланысты және жыл сайынғы Оскаршамн оффшорлық жарысымен бір уақытта өтеді, ол моторлы қайықтар үшін танымал жарыс болып табылады. 2011 жылы осы қалада оффшорлық жарыс бойынша әлем чемпионаты өтті.
Білім
Оскаршамнда төрт негізгі бастауыш мектеп бар: Норра мектебі, Валлхалла мектебі, Рёдсле мектебі және Кристинеберг мектебі. Сонымен қатар, екі жоғары мектеп бар: Oscarsgymnasiet (басты жоғары мектеп) және Elajogymnasiet (электр мамандығына бағытталған).
Көлік
Қазіргі уақытта теміржол қозғалысы күніне Нессжоға және одан бірнеше жолаушылар пойызымен, сондай-ақ портқа және одан жүк пойыздарымен шектеледі. Қала мен Швецияның Готланд аралындағы Висби арасындағы паромдық қатынас та бар. Оскаршамның қала орталығынан солтүстікке қарай орналасқан әуежайы да бар. Стокгольм-Арландамен байланыс 2014 жылдың 17 сәуірінде жабылды. 2014 жылдың мамыр айында муниципалитет әуежайды толығымен жабу туралы шешім қабылдады. Ең жақын басқа әуежай – Кальмар әуежайы, Оскаршамнан. Әуежай әлі де жеке авиация үшін пайдаланылуда.
Спорт
IK Oskarshamn – жергілікті хоккей командасының атауы. Команда 2019 жылдан бері Швецияның ең жоғары хоккей лигасында, Швед хоккей лигасында ойнап келеді. Craftstaden IBK – бұл 1-ші лигада ойнайтын флорбол командасының атауы. IFK Oskarshamn және Oskarshamns AIK – қаланың екі футбол командасы. Екінші команда 1-ші лигада ойнайды. 2011 жылдың 5-10 шілдесі аралығында Оскаршамн қаласы оффшорлық моторлы қайық жарыстарындағы әлем чемпионатына төңкерілді.