Кіріспе

1978 жылдан 2001 жылға дейін әскери-параметрлік ұйым.

Сомалиді құтқару демократиялық фронты (ССДФ), бастапқыда Сомалиді құтқару демократиялық фронты деп белгіленген, Сомалидегі саяси және әскери-параметрлік бірлестік ұйымы болды. 1978 жылы бірнеше армия офицерлері құрған бұл ұйым Мохамед Сиад Барренің авторитарлық режимін құлатуға бағытталған бірнеше оппозициялық топтардың біріншісі болды. Күшті негізі негізінен Маджертин тайпасында болған ССДФ 1970-жылдардың соңы мен 2000-жылдардың басында елдің күрделі саяси жағдайында маңызды рөл атқарды. 1998 жылы Сомалидің солтүстік-шығысында Пунтланд автономиялық штаты құрылғаннан кейін ізбасар болды.

Ерте тарих

1969 жылдың 15 қазанында Сомалидің сол кездегі президенті Абдирашид Али Шермарке солтүстіктегі Лас-Анод қаласына сапармен келген кезде, оның күзетіндегі полиция қызметкері оны атып өлтірді. Оның қазасына 1969 жылдың 21 қазанында (жерленген күнінен кейін) әскери төңкеріс жасалды, онда Сомали армиясы мен полициясы қарулы қарсылыққа тап болмай билікті басып алды. Төңкерісті сол кезде армияға басшылық еткен генерал-майор Мохамед Сиад Барре жетекшілік етті. Барренің билікті басып алуына қарсы болған көптеген саяси қайраткерлер түрмеге қамалды. 1978 жылы Ахмед өзінің Маджертин (Дарод) кланынан шыққан бір топ шенеуніктермен бірге Барренің диктаторлық үкіметін құлатуға сәтсіз әрекет жасады. 1982 жылдың жазында SSDF күштері Сиад Барреге қарсы 1982 жылғы Эфиопия-Сомали шекара соғысына қатысты. АҚШ Сомалиге шұғыл әскери көмек көрсетуді бастағанда науқан тоқтатылды. Дегенмен, екі аудандық қаланы қоса алғанда, бірқатар аумақтар Эфиопия мен SSDF бақылауына өтті. Менгисту режимі бұл аумақтың Эфиопияның бөлігі деп жариялады, бұл Эфиопия үкіметі мен SSDF арасындағы қарым-қатынаста проблема тудырды. Бірақ бұл әрекет тез арада жолына қойылды және АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, Маджертин кланына қарсы ауыр жазалау шаралары қабылданды; SSDF-тің өзі 1980-жылдардың басында Галгадуд аймағындағы Сел Хабредте Сиадтың Марехан кланының мүшелерін өлтіруге қатысқан деп айыпталды. Ұзақ уақыттан кейін бұрынғы SSF мен солшыл мүшелер арасында қақтығыс туды. SSF тобы Маджертин мен Даруд кландарының SSDF үстемдігін сақтауды қалады. Олар солшылдарды тазалау үшін Эфиопия үкіметімен келісім жасасты. 1984 жылы Менгисту үкіметі SSDF-тің көптеген жетекші мүшелерін, соның ішінде сол кездегі полковник Абдуллахи Юсуф Ахмедті түрмеге қамады. 1984 жылы Мохамед Абшир Вальдо уақытша SSDF төрағасы болып тағайындалды. 1983 жылдан бастап Даруд кланының көптеген басшыларын Барре сатып алды. Көптеген SSDF жауынгерлері үкімет тарапына кетті. 1985 жылы SSDF Сиад Барре режиміне қарсы әскери операцияларының көп бөлігін тоқтатты. 1986 жылы SSDF съезі өткізіліп, доктор Хасан Али Мире төраға болып сайланды. 1988 жылы ол қызметінен кетті, ұйымда билік вакуумі пайда болды. Мұса Ислан SSDF Орталық Комитеті тарапынан Конгресс шақырылғанға дейін осы лауазымды атқару үшін сайланды. 1988 жылы Сомали мен Эфиопия үкіметтері жаулықты тоқтату бойынша келісімдерге келді. Эфиопия үкіметі SSDF лагерьлерін жабуды, олардың басшыларын тұтқындады және қаруларын тартып алды. Эфиопия үкіметі 1981 жылдан бері хабар таратқан SSDF радиостанциясы Radio Halgan-ды да жапты. 1988 жылы SSDF партизандары Мудугтың батыс аудандарын және Нугаал мен Бари облыстарының оңтүстік аймақтарын бақылауға алды.

1991 жылдан кейін

Барре режимі құлағаннан кейін, SSDF (негізінен Сомалидің солтүстік-шығысында орналасқан) екі фракцияға бөлінді. Біріне генерал Мохамед Абшир Мусе (төраға) басшылық етті, ол сол кезде Сауд Арабиясында болды, ал екіншісіне Абдуллахи Юсуф Ахмед (төрағаның орынбасары) басшылық етті. Бас хатшы Мохамед Абшир Вальдо болды. 1994 жылдың тамызында конгресс өтті. Сомалидің бұрынғы премьер-министрі Абдиризак Хажи Хусейнге клан басшыларының тобы SSDF төрағалығын ұсынды, бірақ ол бас тартты. Келесі бірнеше жылда Абдуллахи Юсуф Ахмед Сомалидің солтүстік-шығысындағы басты көшбасшы болып қалыптасты. 1992 жылы ол күш жинап, "Аль-Итихад аль-Исламия" экстремистік исламдық тобын, елдің солтүстік-шығысындағы маңызды порты және сауда орталығы Босасо қаласын басып алған топты сәтті ығыстырды. Абдуллахи Юсуф Ахмед жаңа құрылған мемлекеттің алғашқы президенті болып тағайындалды. Пунтлендтің президенті ретінде екі мерзім қызмет еткеннен кейін, 2004 жылы Абдуллахи Юсуф Ахмед Ауылдық Федералдық Үкіметтің (TFG) президенті болып сайланды, ол осы жылдың басында оның құрылуына көмектескен уақытша федералдық басқару органы болды.