Кіріспе

Мемлекет басшысы

Сомалидің президенті – Сомали мемлекетінің басшысы. Президент сонымен қатар Сомали қарулы күштерінің бас қолбасшысы болып табылады. Президент Сомали Федеративтік Республикасын және Сомали халқының бірлігін көрсетеді, сондай-ақ Сомали Конституциясының орындалуын және мемлекеттік органдардың ұйымдасқан әрі үйлесімді жұмыс істеуін қамтамасыз етеді. Қазіргі таңда Сомали президенті тікелей сайланбайды, оны Сомали Федералдық Парламенті сайлайды. Сомали президентінің лауазымы 1960 жылғы 1 шілдеде Сомали Республикасы жарияланған кезде құрылды. Сомалидің тұңғыш президенті – Аден Абдулла Осман Дар, ал қазіргі уақытта 10-шы президенттік лауазымды Хасан Шейх Мохамуд атқарады.

Тарих

Сомалидің алғашқы президенті Сомали Жастар лигасының (СЖЛ) жетекшілерінің бірі Аден Абдулла Осман Дар болды. Ол 1960 жылғы 1 шілдеде, Сомалидің республика болып жарияланған күні қызметке кірді. Одан бері бұл лауазымды тағы жеті адам иеленді: Абдирашид Али Шермарке, Мохамед Сиад Барре, Али Махди, Абдиқасим Салад, Абдуллахи Юсуф, Шариф Шейх Ахмед және Хасан Шейх Мохамуд. Сонымен қатар, Шейх Мухтар Шермарке қаза болғаннан кейін және төңкеріске дейін президент міндетін атқарды, ал Аден Мадубе 2008 жылы Юсуфтың отставкасынан кейін президент болды. Шариф Шейх Ахмед 2009 жылғы қаңтарда өткен президенттік сайлауда сайланғаннан кейін 2009 жылғы 31 қаңтарда қызметке кірді. Ахмедтің Сомали президенті лауазымы 2012 жылғы тамызда ресми түрде аяқталды, бұл кезеңнің аяқталуымен және Сомалидің федералды үкіметінің басталуымен бірге орын алды. Оның орнын уақытша міндетін атқарған генерал Мусе Хасан басты. Президент Хасан Шейх Мохамуд 2012 жылғы 10 қыркүйекте өткен президенттік сайлауда сайланғаннан кейін 2012 жылғы 16 қыркүйекте қызметке кірді.

Біліктілік және сайлау

Сомали президенті болу үшін кандидат мына шарттарды орындауға тиіс: Қызмет мерзімі аяқталған президенттің өкілеттігі жаңадан сайланған президент қызметке кіргенше жалғаса береді. Президент қызметке кіріскен кезде парламент алдында төмендегі антты қабылдайды: