Кіріспе
Бұл мақалада Сомалидегі саяси партиялар тізімі келтірілген. 2017 жылы елдегі саяси партияларды тіркеу процесін қадағалау мандатымен тәуелсіз сайлау комиссиясы құрылды, бұл Федералдық Уақытша Конституцияның 47-бабында қарастырылған сайлау жүйесіне сәйкес келеді. Бұл жүйе саяси партияға жазылған әрбір адамның қатысуын қамтамасыз етеді. NIEC 100-ден астам саяси партияны тіркеді, олардың көпшілігі қауіпсіздік себептерімен әлі де елден тыс жерде жұмыс істейді. 2019 жылдың қазан айында алты партия бірігіп, Ұлттық партиялар форумын құрды – бұл бұрынғы президент Шариф Шейх Ахмет құрған альянс, Сомалидің саяси және қауіпсіздік мәселелерін шешу мақсатында құрылған. Альянсқа қазіргі президент Шариф Шейх Ахмет басқаратын "Химило Каран" партиясы және бұрынғы президент Хасан Шейх Мохамуд басқаратын Бейбітшілік және даму партиясы кіреді. Коалицияға қосылған басқа да маңызды лидерлердің қатарында Илайс партиясының жетекшісі Абдулкадир Особль, Оңтүстік-Батыс штатының бұрынғы президенті Шариф Хасан және Азанияның бірінші уақытша президенті, бұрынғы қорғаныс министрі Мохамед Абди бар.
This article lists political parties in Somalia. In 2017 an independent electoral commission was inaugurated with a mandate to oversee the process of registration of political parties in the country, according to Article 47 of the Federal Provisional Constitution which provides for an electoral system. The system guarantees participation of every individual who subscribes to a political party. NIEC has registered over 100 political parties, most of which still operate from outside the country for security reasons. In October 2019 six parties joined together to form the Forum for National Parties, an alliance founded by former president Sharif Sheikh Ahmed which has come together to address the political and security issues faced by Somalia. The alliance includes Himilo Qaran party, led by current President Sharif Sheikh Ahmed, and Peace and Development Party led by former President Hassan Sheikh Mohamud. Other key leaders joining the coalition include Ilays party leader Abdulkadir Osoble, former South West President Sharif Hassan and former defense minister Mohamed Abdi, the first interim president of Azania.
Жалпы түсінік және негіздер
1969 жылы Жоғарғы революциялық кеңес (ЖРК) билікті басып алғанға дейін болған азаматтық басқару кезінде бірнеше жергілікті саяси партиялар болды. Осы алғашқы институттардың ең танымалдарының бірі – Сомалидің алғашқы саяси ұйымы Сомали жастар лигасы еді. Билікке келгеннен кейін, Сиад Барре басқарған ЖРК барлық қолданыстағы саяси партияларды тыйым салып, 1960-шы жылдардағы Кеңес Одағынан шабыт алған ғылыми социализмнің бір түрін жақтау үшін Сомали революциялық социалистік партиясын құрды. 1991 жылы Барре режимі құлатылған азамат соғысы басталганда, қалған аздаған саяси партиялардың көпшілігі автономиялы немесе жартылай автономиялы аймақтық мемлекеттерге беріліп, немесе қақтығысқа толы әскерлік топтарға бөлінді. Ұлттық келісімді қамтамасыз ету бойынша бірнеше сәтсіз әрекеттерден кейін, 2000 жылы жаңа конституцияны қабылдауға және халық өкілдігіне негізделген үкіметке өтуге бағытталған бес жылдық мандатпен Уақытша Федералдық Үкімет (ҰФҮ) құрылды. Сомали Федералдық Үкіметі 2012 жылдың 20 тамызында ҰФҮ-нің уақытша өкілеттігі аяқталған кезде құрылды. Бұл азамат соғысы басталғаннан бері елдегі алғашқы тұрақты орталық үкіметті білдіреді. 2017 жылдың 29 мамырында Могадишо қаласында Сомали саяси партияларын тіркеу кеңсесі құрылды. Осы кеңсе елде партиялық жүйені орнату және қазіргі 4.5 кландық билік бөлісу жүйесінен шығуды мақсат етеді. 2017 жылдың 3 желтоқсанында Тәуелсіз сайлау комиссиясы Сомалидегі саяси партияларды 50 жылдан кейін алғаш рет тіркей бастады.