Кіріспе

1969–1991 жылдар аралығында Африка мүйізіндегі социалистік мемлекет. Сомали Демократиялық Республикасы (; الجمهورية الديمقراطية الصومالية, al Jumhūrīyah ad Dīmuqrāṭīyah aṣ Ṣūmālīyah; 1969 жылғы 21 қазанда төңкерілгеннен кейін президент, генерал-майор Мохамед Сиад Барре басшылығымен Сомалиге берілген социалистік, тоталитарлық әскери үкіметтің атауы. Төңкеріс елдің екінші президенті Абдирашид Шермаркеге жеке күзетшісінің жасаған қастандығынан кейін бірнеше күн өткен соң болды. Кейіннен, Революциялық Кеңес (РК) бұрынғы азаматтық үкімет мүшелерін қамауға алды, саяси партияларды тыйым салды, парламент пен Жоғарғы сотты таратып, конституцияны күштен шығарды. Революциялық армия кең ауқымды қоғамдық жұмыстар бағдарламасын құрды және қалалық және ауылдық жерлерде сауат ашу науқанын табысты жүзеге асырды, бұл сауаттылық деңгейін күрт арттыруға көмектесті. Өнеркәсіп пен жерді мемлекеттендіру бағдарламасына қоса, жаңа режимнің сыртқы саясаты Сомалидің араб әлемімен дәстүрлі және діни байланыстарын нығайтуға баса назар аударды, нәтижесінде 1974 жылы Араб Лигасына (АЛ) қосылды. Сол жылы Барре Африка Бірлігі Ұйымының (АБҰ) төрағасы болды, ол кейіннен Африка Одағына (АО) айналды. 1976 жылдың шілдесінде Барренің РК өзін таратып, оның орнына Сомали революциялық социалистік партиясын (СРСП) құрды, бұл ғылыми социализм мен ислам принциптеріне негізделген бір партиялық үкімет болды. СРСП ресми мемлекеттік идеологияны ресми мемлекеттік дінмен үйлестіруге тырысты. Үкімет әлеуметтік прогресс, теңдік және әділдік принциптеріне баса назар аударды, олардың ғылыми социализмнің негізгі құрауы және өзін-өзі қамтамасыз етуге, қоғамдық қатысуға және халықтық бақылауға, сондай-ақ өндіріс құралдарына тікелей иелік етуге бағытталған екенін мәлімдеді. СРСП шектеулі көлемде жеке инвестицияларды ынталандырса да, әкімшіліктің жалпы бағыты социалистік деп жарияланды.

Жаңа Конституция

1979 жылы 25 тамызда халықтық референдум арқылы жаңа Конституция бекітілді, оның негізінде Халық Ассамблеясына сайлаулар өтті. 1979 жылғы Конституция президенттік жүйені қарастырды, онда президент мемлекет басшысы және үкімет басшысы болып қызмет атқаратын. Үкімет басшысы ретінде президент Министрлер Кеңесінің мүшелерін таңдап, оның төрағасы болды. 1979 жылғы Конституцияда бастапқыда президенттің өкілеттік мерзімі алты жылға белгіленген, ол заң шығарушы органның екі үшін бір бөлігінен артық көпшілік дауысымен қайта сайлануға құқылы болған.

Құлау

Огадендегі сәтсіз науқаннан кейін Барре әкімшілігі 1978 жылғы сәтсіз төңкеріс әрекетіне қатысы бар деген күдікпен үкімет және әскери шенеуніктерді қамауға кірісті. Төңкеріс жоспарына көмектескен деген айыппен көптеген адамдар дереу атқыланды. Бірақ, бірнеше шенеунік шетелге қашып, Барре режимін күшпен құлатуға бағытталған түрлі оппозициялық топтардың бірін құрды. 1979 жылы жаңа конституция қабылданды, оған сәйкес Халық Ассамблеясына сайлау өтті. Дегенмен, Барренің Сомали революциялық социалистік партиясының саяси бюросы билікті ұстап алды, бұл Исаак геноцидіне (1987–1988 жж.) әкеп соқты, оның салдарынан ірі қалалардың көп бөлігі қиратылып, Исаак руының мүшелеріне бағытталды. Азаматтардың қаза болуы 50 000-нан 100 000-ға дейін, тіпті 200 000-ға жуық деп бағаланады. Үкімет тарапынан қолданылған мұндай тактикалар Эфиопияның қолдауымен бүкіл елде қарсылық қозғалыстарын тудырды, бұл Сомали азаматтық соғысына әкеп соқты. Осы қарулы топтардың ішінде Сомалиді құтқару демократиялық фронты (SSDF), Біріккен Сомали Конгресі (USC), Сомали ұлттық қозғалысы (SNM) және Сомали патриоттық қозғалысы (SPM) болды, сонымен қатар Сомали демократиялық қозғалысы (SDM), Сомали демократиялық альянсы (SDA) және Сомали манифесті тобы (SMG) сияқты бейбіт саяси оппозициялар да болды. Барре 1991 жылдың 26 қаңтарында биліктен алынды, содан кейін Сомали хаосқа түсті.