Кіріспе

The Final Cut – 2004 жылы Омар Наим жазған және түсірген ғылыми-фантастикалық психологиялық триллер. Басты рөлдерді Робин Уильямс, Джим Кавизель, Мира Сорвино, Мими Кузик, Стефани Романов, Женевьева Бюхнер және Брендан Флетчер сомдады. Фильмде миға имплантация жасау арқылы адамның өміріндегі барлық көріністер мен дыбыстарды жазу мүмкін болады. Уильямс жаман әдеттері бар адамдардың естеліктерін сынсыз еске алу рәсімдеріне айналдырып, оларды қорымда ойнатуға маманданған маманды бейнелейді. Фильм Деувиллдегі американдық кинофестивалінде «Үздік сценарий» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ Ситжес кинофестивалі мен Берлин халықаралық кинофестивалінде «Үздік фильм» номинациясына ұсынылды.

Сюжет

Кіріспеде "кесушілер" туралы айтылады, олар жақында қайтыс болғандардың естеліктерін жинап, жақындары жерлеу рәсімінде көретін көрнекті естеліктерге өңдейді. "Кесушілер кодексі" импланттан алынған кадрларды қосуға, естеліктерді сатуға және өздеріне имплант салуға тыйым салады. Он жасар Алан Хакман ата-анасымен бір қалаға келгенде Луис есімді ұлмен танысады. Олар ойнап жүріп дос болады. Луис Хакманмен бірге тастап кетілген фабриканы зерттеуге келіседі, ал Хакман жерден биікке тіккен ағаш тақтайдан өтеді. Хакманның ынталандыруымен Луис та тақтайдан өтуге тырысады, бірақ сенімін жоғалтып құлайды. Хакман дереу төмен жүгіріп, Луистің қанына басқанын ойлап үрейленеді. Хакман оқиға орнынан қашып, ешкімге осы жайтты айтпайды. Соңынан сол күні ата-анасымен бірге қаладан кетеді. Бірнеше жыл өткен соң Хакман дарынды кесушіге айналады, ол даулы тұлғалардың естеліктерін жақсы жағынан көрсетуге маманданған. Бір жерлеу рәсімінде Флетчер, бұрынғы кесуші, онымен кездесіп, Хакман өзін "күнә жеуші" деп сипаттайды, ол адал емес адамдарға құтылу жолын табуға көмектеседі. Флетчер оған соңғы тапсырысы, бай бизнесмен Чарльз Баннистердің естеліктері үшін 500 000 доллар ұсынады, бірақ Хакман бас тартады. Кездесуде Флетчер естелік жазбаларын талап етеді, Баннистерді педофил деп күдіктенгендіктен, оны EYE Tech имплант өндіруші компаниясын жабу үшін пайдалануды жоспарлайды. Хакман қайтадан бас тартады және қауіпті сезіне, естелік таспаларынан алған білімімен көлік құралын ұрлайды. Баннистердің естеліктерін зерттеу барысында Хакман Баннистердің қызы Изабельге жасаған зорлық-зомбылыққа нұсқау беретін көрініспен кездеседі және оны дереу жояды. Соңынан ол балалық шағындағы досы Луис екеніне көз жеткізеді. Қуаныштан ол Баннистердің отбасымен кездесіп, толық ақпарат алуға тырысады. Баннистердің әйелі Дженифер оған немқұрайлы қараса, Изабель марқұм Луис Хант есімді мұғалім екенін айтады. Ханттың импланты болған болуы мүмкін деп ойлап, Хакман EYE Tech компаниясына шабуыл ұйымдастырады, бірақ Хант туралы ешқандай дерек таба алмайды. Алайда, ол өзіне қатысты файлды табады, онда оның ата-анасы оған имплант сатып алғаны туралы құжаттар бар. Күңгірген Хакман сүйіктісі Делилаға жүгінеді. Пәтерінде ол естеліктерді көруге арналған құралдарын көрсетеді және ақаулы импланттан алынған түсініксіз кадрларды көрсетеді. Ол Делиланы жалғыз қалдырып, имплантқа қарсы наразылық білдіргендерден көмек сұрайды, олар арнайы дене өзгерту арқылы имплантты тоқтатудың жолын тапқан. Үйіне оралғанда пәтерінің ойран-сарай болып кеткенін көріп, Флетчердің келгенін ойлайды, бірақ Делила оны қарсы алады, оның бұрынғы қарым-қатынасын көрсететін естелік таспаларын тапқан. Ол оны жасырын бақылаушылықпен айыптап, ашуланып естелік көру құралын қиратады, нәтижесінде Баннистердің файлдары да зақымдалады. Флетчер мен оның серігі енді кіреді, бірақ ештеңе таба алмайды. Хакман Баннистердің әйеліне жойылған бейнематериалдың апат кезінде жоғалғанын айтады, ал ол көңілі қалғандай болып, жаман құпияларды жасыруға келіседі. Хакман әріптестерінен өзінің имплантынан тікелей эфирдегі бейнелерді алуын сұрайды, бұл қауіпті процедура. Олар келіседі, бірақ оған ешқашан естеліктерді өңдемеу керектігін ескертеді, себебі имплантпен кесуші "Кесушілер кодексін" бұзу болып табылады. Жазылған естеліктер Хакман Луисті тақтайдан өтуден қайтарғанын және ол қанға емес, қызыл бояуға басқанын көрсетеді. Хакман жеңілдеп, Ханттың қабіріне барады, бірақ Флетчер оны тағы да қарсы алады, ол Хакманның импланты туралы білген. Зират арқылы Хакманды қуғаннан кейін, ол тоқтап, оны жіберуге дайын сияқты көрінеді, бірақ Флетчердің серігі Хакманды өлтіреді. Флетчер Хакманның естеліктерін (оның кесуші ретінде көрген барлық адамдардың естеліктерін қамтитын) көру құралына жүктейді және оларды үлкен игілік үшін пайдалануға уәде береді. Баннистердің кінәлі екендігіне дәлел іздеп, Хакманның естеліктерін қарап отырып, ол жас Хакманның айнаға қарағанын көреді.

Шығару

"Соңғы кесу" 2004 жылдың 15 қазанында көрсетілімге шықты. Отандық прокаттан 548 039 доллар, ал халықаралық прокаттан 3 070 786 доллар табыс тапты.

Қабылдау

Финал Кэті сыншылардың аралас пікірлерін алды. Rotten Tomatoes, шолу агрегаторы, 79 сыншының 37%-ы фильмге оң баға бергенін, ал орташа бағасы 5.27/10 болғанын хабарлады. Сайттың сыншыларының консенсусы: "Финал Кэті өзінің қызықты идеясын және талантты актерлік құрамын тиімді пайдалана алмайды, нәтижесінде өзінің мақтаныштарын ақтамайтын орташа ғылыми-фантастикалық драма туындайды". Metacritic сайтында фильм 22 сыншының бағасы бойынша 100-ден 43 ұпай алды, бұл "аралас немесе орташа пікірлер" екенін көрсетеді. Chicago Sun Times газетінің Роджер Эберт фильмге 4 жұлдыздың 3-ін беріп, "фильм өзі тудырған қиындықтардан шығудың жолын таба алмайды" деп жазды, бірақ Уильямстың актерлік шеберлігі осы мәселелерден құтқарады. Variety журналының Лесли Фелперин фильмнің "күшті визуализациясы" бар екенін айтса да, оны клишелі және нашар ойналған деп сипаттады. The New York Times газетінің Стивен Холден фильмнің нашар монтаждалғанын және Уильямстың эмоциясыз ойынын көрсеткенін жазды. Los Angeles Times газетінің Кевин Томас фильм уәделенген идеясын іске асыра алмағанын мәлімдеді. DVD Talk-тан Дэниел У. Келли фильмге 5 жұлдыздың 4½-ін беріп, оны "ғылыми-фантастикалық элементтері бар қызықты, қарапайым драма, ғылыми-фантастиканың артық қиындықтарына батып кетпейді" деп атады.