Кіріспе
Америкалық актер (1926–1991)
Алдо Рей (нағыз аты Алдо Да Ре; 25 қыркүйек 1926 – 27 наурыз 1991) – американдық кино және теледидар актері. Ол мансабын «Колумбия» студиясының келісімшарт актері ретінде бастады, ал «The Marrying Kind», «Pat and Mike» (осы рөлі үшін «Алтын глобусқа» ұсынылған), «Let's Do It Again» және «Battle Cry» фильмдеріндегі рөлдері арқылы танымал болды. Оның дене бітімі мықты әрі дауысы қатал болғандықтан, мансабының басынан аяғына дейін, 1980-жылдардың соңына дейін оны көбінесе «қатал жігіт» рөлдерінде көруге болады. Карьерасының соңғы жылдарында төмен бюджетті «B» фильмдері мен коммерциялық фильмдерде ойнағанымен, ол «The Secret of NIMH» (1982) және «The Sicilian» (1987) сияқты танымал фильмдерде де эпизодтық рөлдерде пайда болды.
Ерте өмір және білім
Рей Пен Аргильде (Пенсильвания) итальяндық отбасында Альдо Да Ре болып дүниеге келді. Оның бес ағасы (Марио, Гидо, Данте, Дино және Луис) мен бір қарындасы (Регина) болған. Оның ағасы Марио Да Ре (1933-2010) 1952 жылдан 1954 жылға дейін USC-де футболдан хат алып, 1955 жылдың 12 мамырында Граучо Маркстың NBC теледидарлық викторинасы «You Bet Your Life» шоуында қатысушы ретінде көрінді. Альдо төрт жасқа толғанда оның отбасы Калифорния штатының Крокетт деген шағын қаласына көшіп келді. Оның әкесі қаладағы ең ірі жұмыс беруші – C&H қант зауытында жұмыс істеді. Ол Джон Свет орта мектебінде оқыды, онда футбол командасына іліккен; сонымен қатар жүзу спортынан жаттықтырушылық жасады. 18 жасында, 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Рей АҚШ Әскери-теңіз күштеріне қабылданып, 1946 жылға дейін «бақа» (frogman) ретінде қызмет етті; ол Окинава шайқасында UDT 17 құрамында болды. 1946 жылдың мамыр айында Әскери-теңіз күштерінен шыққаннан кейін Крокеттке оралды. Вальехо кіші колледжінде оқып, футбол ойнады, содан кейін Берклидегі Калифорния университетіне саяси ғылымды оқуға түсті. (Рей кейін өзін «өткір консерватор» және «оңшыл» деп сипаттады.)
Сенбілік батыр
1950 жылғы сәуірде «Колумбия» студиясы Сан-Францискоға «Сабақтың батыры» (1951) атты фильмге түсетін спортшыларды іздеу үшін топ жіберді. Алдоның інісі Гидо Сан-Франциско хроникасында кастинг туралы хабарды көріп, ағасынан оны сол жерге апаруын өтінді. Режиссер Дэвид Миллер Рэйдің дауысына інісіне қарағанда көбірек қызығушылық танытты; сондай-ақ, Рэй саяси тәжірибесінің арқасында камера алдында сөйлеуге үйренген. Кейін ол былай деп еске алды: «Олар: «Балам, дауысың неменеге?» – деді. «Ауырдың ба? Егер ауырсаң, бұл жерге келмеуің керек». Мен: «Жоқ, жоқ, жоқ, мен әрқашан осылай сөйлеймін», – дедім. Олар оны ұнатып алды». Рэй фильмде алғашқы және жалпы сайлаулар арасында жұмыс істеді. 6 маусымда ол полиция констеблі болып сайланды. «Мен 23 жаста едім және сайлаушылар үшін жас күйеудей болдым», – деді ол кейін. Рэйдің айтуынша, Спенсер Трейси оған: «Балам, сенде не бар екенін, менде не бар екенін, біздің кейбіреулерімізде не бар екенін білмеймін, бірақ сен осы бизнесте мәңгі жұмыс істей аласың» деді. «Ондай адамнан мұндай сөз естігенімді біліп қуандым, – деді Рэй. – Мен «Колумбияда» немесе басқа жерде ешкімге бас иіп көрген емеспін, бірақ менің жалпы ойым, олар не айтса, соны істеймін, өйткені бұл олардың ісі, менікі емес, мен оны үйренуім керек». Дегенмен, оның орнына жақсы рөлдер келе берді. «Гарридің арқасында менің алғашқы фильмдерімнің бәрі үлкен сәттілікке жетті, өте танымал болды», – деп еске алды Рэй. Рэй «Battle Cry» (1955) фильміне түсу үшін «Warner Bros» студиясына берілді, оны Рэйдің сүйікті режиссерлерінің бірі болған Рауль Уолш түсірді. Фильм кассада сәтті болды – бәлкім, Рэй түсірген ең танымал фильм болды, бірақ ол оны стереотиптік рөлге түсірді. «Кейбір жағынан, қатал солдат рөлі мені шектеді», – деді Рэй кейін. «Мен үшін күрделі рөлдер болмады. Мен өзімді жоғары деңгейдегі адам деп ойласам да, ешқашан шебер сержанттан асып өткен емеспін».
Энтони Маннмен бірге
Колумбия Рейді Security Pictures-ке (ол United Artists арқылы көрсетілді) Роберт Райанмен бірге "Соғыстағы адамдар" (1957) фильмінде түсу үшін жіберді; режиссерлігін Энтони Манн жасады, ол Рейдің сүйікті режиссеріне айналды. Рейге кірістің 5 пайызы берілді, ол кейіннен шамамен 70 000 долларға бағаланды. Бірақ Рей Дэвид Гудистің "Түн құлауы" (1957) романының Жаку Турнеур режиссерлік еткен бейімдемесінде және Норман Мейлердің романының Рауль Уолш режиссерлік еткен "Жылаңаш және өлгендер" (1958) бейімдемесінде ойнады. Оны Пол Грегори өндірді, ол былай деді:
Алдо Рей үнемі мас болатын. Ол өте жақсы жігіт еді, бірақ ол өзін жоғалтқан. Ол ішіп, ішіп, ішіп қойды. Рауль Уолш: "Таңда оны ертең түсірейік, түстен кейін ол қалып қояды" дейтін. Мен осындай ақша алған, бірақ кәсібилік танытпаған актерлерге көнбедім. Англиялық актерлер классикалық білім алған. Олар кәсіби деңгейде өнер көрсетеді. Алдо Рей сияқты адамды алып, оны бірден жұлдыздық деңгейге көтеріп, содан кейін ол араққа тәуелді болды. Ол ішіп, өзіне зиян келтірді, моральдық міндеттемелерін орындамады. Кейін Рей продюсерлердің оның ішімдікке берілгендігіне байланысты оны жобаларға алудан қорқып қалғанын мойындады. Рей Ұлыбританияда Джон Гиллерминнің режиссерлігімен "Англия банкін тонаған күн" және Ирландияда "Джонни Нобди" фильмдерін түсірді. Кейін ол британдық сапарын "үлкен қателік" деп сипаттады, өйткені оның британдық фильмдерінің ешқайсысы Америкада кеңінен көрсетілмеді. Содан кейін ол "Саған соғыста не істеді, әке?", "Мерігоунда қызыл ыстық" және "Қиын уақытта қош келдіңіз" фильмдерінде ойнады. Ол сондай-ақ теледидарда бірнеше рет қонақ ретінде пайда болды. 1966 жылы Рей: "Мен көптеген телешоулар мен B фильмдерден бас тарттым. Мен маңызды фильмдерде ғана маңызды рөлдерді ойнаймын" деді. Ол өзінің "жартылай бай" екенін айтты, өйткені ол фильмдерден алған 100 000 долларлық гонорарын жылжымайтын мүлікке ақылмен салып, инвестициялаған. Ол саясатқа қайта оралуға ниеттенді, бірақ ол "кемінде" тағы төрт фильм түсіргенге дейін. "Идеалды жағдай - екі жылда үш фильм түсіру" деді. Сондай-ақ "Қоңырауқұлақ", Уильям Зектің "Оңтүстік Тынық мұхиты" фильмдері. 1960 жылдары оның ең танымал жұмысы - Джон Уэйнмен бірге "Жасыл береттер" (1968) фильмінде сержант Малдун рөлін сомдауы болды. Рей 1966 жылы Гонконгта түсірілген "Аждаһаны өлтіру" және 1968 жылы Рим мен Испанияда түсірілген "Камикадзе командасы" фильмдерінде ойнады. Ол сондай-ақ 1960 жылдары екі телешоу пилотын жасады; екеуі де эфирге шығарылмады.
Aldo Ray was drunk the entire time. He was a very sweet guy, but he was gone. He drank drank drank. Raoul Walsh would say, "Let's get him in the morning 'cause in the afternoon it's over." I just could not get used to it, actors who got all this money and then didn't behave professionally. The English actors have classical training. They perform like professionals. You take someone like Aldo Ray who was just picked up and catapulted into stardom, and then he was just a sponge for booze. He killed himself drinking, not living up to his moral contract. Ray later admitted that producers were scared of casting him in projects because of his drinking. Ray made The Day They Robbed the Bank of England, directed by John Guillermin, in the UK and Johnny Nobody in Ireland. He later described his British sojourn as a "big mistake" because none of his British films were widely seen in America. He later appeared in What Did You Do in the War, Daddy?, Dead Heat on a Merry Go Round, and Welcome to Hard Times. He also made several guest appearances on television. In 1966 Ray claimed, "I've been turning down a lot of TV and B movies. I won't consider anything but important roles in important pictures." He said he was "almost independently wealthy", having saved and invested wisely in real estate from the times when his fee was $100,000 a film. He was interested in returning to politics but not until he had made "at least" four more movies. "The ideal situation would be three films every two years." and Frogman, South Pacific, by William Zeck. His best known work of the 1960s was his portrayal of Sergeant Muldoon, alongside John Wayne, in The Green Berets (1968). Ray starred in Kill a Dragon, shot in Hong Kong in 1966, and Suicide Commando, shot in Rome and Spain in 1968. He also made two television pilots in the 1960s; neither was picked up.
Карьерасының құлдырауы
1960 жылдардың соңында Голливудтың Рейдің ержүректілігіне деген ықыласы азай бастады. 1970 жылдары ол тұрақты жұмыс істегенмен, рөлдерінің сапасы төмендеді және көбінесе оны қатал, дауысы қарлы ауыл адамын ойнауға шақыратын. 1976 жылға қарай Рейдің қаржысы таусылып бітті. Ол мұны бұрынғы әйелдеріне және жылжымайтын мүлігін дамытуға кедерлес болып келген бюрократиялық келісімдерге байланысты деп айыптады. "Мен бәрін жоғалттым", - деді ол. "Мен осыған өте қатты ренжулімін, менің жасаған ең үлкен қателігім – әйелдерді тану болды. Мен өзімнің жастық шағымда қоғам бүгінгідей еркін болғанда еді, онда үйленбес едім. Өмірімде үш әйел мені толығымен қиратты". 1979 жылы Рей "Sweet Savage" атты порнографиялық фильмде, жыныстық мазмұны жоқ рөлде түсті. Кейін Рей былай деді: "Дәл сол не екенін көруге тырыстым, түсінесіздер, жартылай-жартылай оқиға. Бұл сонымен қатар маған қиын кезеңде демалысқа шығуға мүмкіндік берді – Аризонадағы жақсы орын, және мен бірнеше мың доллар таптым. Ол шыққаннан кейін бірнеше адам маған саусақтарымен көрсетіп, "О, хо-хо, сен лас иттісің" деді, бірақ мен ешқандай жамандық жасаған жоқпынымды білдім. Олар барлық жыныстық сахналарды мен Лос-Анджелеске қайтқаннан кейін түсірді. Айтқанда, мен сол үшін ересектер фильміне арналған "Оскарды" жеңіп алдым, бірақ біреу оны ұрлап кетті. Егер менің кино мансабым ойлағандай дамымаса, саясатқа қайта оралуға дайынмын деді ол. Мансабының соңғы кезеңдерінде Рей Фред Олен Рей үшін бірнеше фильм түсірді. "Ол маған 1000 доллар ақша беріп, шығындарымды төлеп, мен бір күн жұмыс істеймін", - деді Рей. "Біреу маған Альдо Рейдің басты рөлде ойнаған кассетасын көрсетті, бірақ ол бір күндік жұмыс еді. Мен сол кезде ақшаға мұқтаж болдым, ал Фред маған бір доллар қажет екенін білді, сондықтан мен келістім. Ол мені пайдаланды, иә, бірақ мен оған дайын едім". Ол сондай-ақ, "Самурай полицейі" атты культты фильммен танымал болған ирандық режиссер Әмір Шерванның екі фильмінде де ойнады.
<blockquote>I wanted, I guess, to see what it was all about—a kind of half assed adventure, you know? It was also a kind of vacation for me in a bad time—a nice location in Arizona—and I picked up a few thousand bucks. After it came out, a few people wagged their fingers at me—'Oh ho ho, you dirty dog'—but I knew I hadn't done anything wrong. They shot all the sex stuff after I'd flown back to L. A. I won the adult film Oscar for that, by the way, but somebody copped it. He said he was open to a return to politics "if my movie career doesn't take off like I think it will." During the last stages of his career, Ray made a number of films for Fred Olen Ray. "He'd give me $1,000 in cash, pay my expenses, and I'd do a day's work", said Ray. "Somebody showed me one of his cassettes—'starring Aldo Ray'—but it was just a one day job I needed money at the time, and Fred knew I needed a buck, so I did it. He exploited me, yeah but I was ripe for it." He also appeared in two films for Iranian born filmmaker Amir Shervan, better known for his cult classic Samurai Cop.