Тибеттегі Чангцзе тауы

Кіріспе

Тибеттегі тау

Чанцзе тауы (,) Қытайдың Тибет автономиялық аймағындағы Басты Ронгбук және Шығыс Ронгбук мұздықтарының арасында, Эверест тауының солтүстігінде орналасқан. Ол Солтүстік жолақ арқылы Эверест тауымен байланысқан. Қазіргі Қытай карталарында көрсетілген биіктігі – 7 543 метр. Кейбір деректерде 7 583 метр деп көрсетіледі. Чанцзе мұздығы солтүстікке қарай Шығыс Ронгбук мұздығына құяды. Чанцзе мұздығында әлемдегі үшінші ең биік көл орналасқан болуы мүмкін.

Уақыт шкаласы

1924 жылы Джордж Мэллори мен Эндрю Ирвин Чанцзеге алғаш рет аяқ басқан. Олар шығыс Ронгбук мұздығындағы лагерь орындарын барлау үшін Чанцзе тауының шығыс жотасына көтерілді. 1935 жылы Эверест тауын барлау кезінде Эрик Шиптон, Эдмунд Вигрэм және Билл Тилман командасы IIА лагерінен Солтүстік шыңға талпыныс жасады. 21 тамызда олар өте терең және жұмсақ қардың салдарынан кері қайтуға мәжбүр болды, саммитқа дейін 457 метр (1500 фут) жеткен болатын. 1952 жылы Эдмунд Хиллари, Джордж Лоу және шерпалар тобы Чанцзе мұздығы арқылы Чанцзе тауын барлауға шықты. Олар 6553 метрлік биікке жеткенде, азық-түліктері таусылып, кері қайтуға мәжбүр болды. 1982 жылы 3 қазанда голландиялық Эверест экспедициясының мүшесі Жохан Такс Чанцзе тауына ресми емес алғашқы көтерілуді жасады. Алайда, Такс рұқсатсыз Чанцзе тауына көтерілді. 1982 жылы 14 қазанда, 11 күннен кейін, неміс экспедициясының бес мүшесі – Удо Зехетлейтнер, Пол Браун, Рудольф Фрик, Людвиг Хёсле және Мартин Энглер Чанцзе тауына рұқсатпен алғашқы ресми көтерілуді аяқтады. Көтерілу шығыс Ронгбук мұздығы мен Чанцзе мұздығының қосылған жерінен басталатын 4 километрлік солтүстік-шығыс жотасы арқылы жасалды. 1983 жылы чилилік альпинист Джино Касасса 14 мамырда немістердің қолданған маршрутымен келесі көтерілуді және алғашқы жекелей көтерілуді жасады. 1986 жылы Чанцзе тауына қытай-жапон экспедициясы қайтадан көтерілді. Бұл экспедиция 1986 жылдың 10 және 11 мамырында сегіз жапондық және 16 қытайлық альпинистіні саммитқа жеткізді, қайтадан Чанцзе мұздығынан солтүстік-шығыс жотасы арқылы. Сондай-ақ, әйел адам – Гунсонг ханымның алғашқы көтерілуі де осы экспедицияда болды. 1986 жылы 28 тамызда америкалық альпинист Эд Вебстер Солтүстік тұяқтың табанынан оңтүстік-шығыс беті арқылы алғашқы жекелей көтерілуді жасады. Көтерілудің көп бөлігі түнде, қар мен мұздың тұрақты жағдайын пайдаланып жасалды. 1987 жылы австралиялық альпинисттер Роб Тернер мен Глен Нэш 29 қыркүйекте қатты желге қарамастан солтүстік бетіндегі мұз қабырғасы (жапондық 1986 жылғы маршруты) арқылы саммитқа жетті.

1924 George Mallory and Andrew Irvine first to set foot on Changtse. They climbed the east ridge of Changtse to reconnoiter camp sites on the East Rongbuk Glacier. 1935 During the Mount Everest Reconnaissance a team with Eric Shipton, Edmund Wigram and Bill Tilman attempted the North Peak from their Camp IIA On August 21 they got to within 1500 feet (457 m) of the summit before very deep and soft snow forced them to turn back. 1952 Reconnaissance of Changtse via Changtse Glacier by Edmund Hillary and George Lowe and a group of Sherpas. They reached an estimated elevation of 21500 feet (6553 m) before turning back after running low on supplies. 1982 The first ascent of Changtse was unofficially made on October 3, 1982, by Johan Taks of the Dutch Everest Expedition who were officially climbing the north side of Everest. However, Taks climbed Changtse without a permit. 1982 The first official ascent of Changtse with a permit was completed 11 days later on October 14 by five members of a German expedition Udo Zehetleitner, Paul Braun, Rudolf Frick, Ludwig Hösle and Martin Engler. The ascent was made via the four kilometre long NE Ridge from the junction of the East Rongbuk Glacier and Changtse Glacier. 1983 The next ascent and also the first solo was made by Chilean climber Gino Casassa May 14, 1983 by the same route used by the Germans. 1986 Changtse was climbed again by a large Chinese Japanese expedition in 1986. This expedition put eight Japanese and 16 Chinese on the summit May 10 and May 11, 1986, again via the NE Ridge from the Changtse Glacier. Also included the first ascent by a woman, Mrs. Gunsung. 1986 American climber Ed Webster made the first solo ascent via the SE face from the foot of the North Col on August 28, 1986. Most of this climb was done at night, taking advantage of more stable snow and ice conditions. 1987 Australian climbers Rob Turner and Glen Nash reached the summit September 29, 1987 via the north face icewall (Japanese 1986 route) despite high winds.