Кіріспе

Құс түрі

Люсидің құсқұйрығы (Leiothlypis luciae) – Солтүстік Америкада таралған шағын Жаңа әлем құсқұйрығы. Бұл түрдің ареалы Оңтүстік-Батыс АҚШ және Солтүстік-Батыс Мексиканы қамтиды. Ол қуыстарда ұялайтын жалғыз екі құстың бірі.

Сипаттама

Люсидің құсқұйрығы – Жаңа әлемдегі құсқұйрықтардың ең кішкентай түрі. Оның ұзындығы 10-12 см, салмағы 5-7 грамм, сондықтан ол бұрын Parula туысына жатқызылған құсқұйрықтардан да сәл кішірек. Стандартты өлшемдер бойынша қанаттың ұзындығы 7-8 см, құйрығы 6-7 см, тұмсығы 8 мм және тарсығы 16 мм. Бұл, басқа ағаш құрттарымен салыстырғанда, өте қарапайым түр, мүмкін, оның отбасындағы ең ақшыл түрі. Басы мен жоғарғы жағы ақшыл сұр, ал төменгі жағы ақшыл. Оның ақ түсті көзшеңбері және кішкентай, сүйір тұмсығы бар. Екеуінің де қызыл қоңыр реңді құйрықүсті бар, бұл диагностикалық белгі. Ересек еркектердің басында кішкентай қызыл қоңыр дақ бар. Жастар ақшыл түсті, қоңыр құйрықүсті және сары қанат жолақтары бар. Люсидің құсқұйрығы Вирджиния құсқұйрығы, Нэшвилл құсқұйрығы және Колима құсқұйрығымен тығыз байланысты. Бұл түрдің жалпы атауы мен биноминалды атауы орнитолог Спенсер Фуллертон Бердтің қызы Люси Хантер Бердтің құрметіне берілген. Люсидің құсқұйрықтары АҚШ-тың оңтүстік-батысы мен Солтүстік-батыс Мексиканың өзен жағалауларындағы бұталы және қарағайлы жерлерде мекендейді. Ол Сонора шөлінің ең құрғақ өсімдік жамылған аймақтарында ұя салады және Жаңа әлемдегі кез келген құсқұйрықтың ең құрғақ мекенінде ұялайды.

Өмірбаян

Люси – протонотарийден басқа, қуыста ұялайтын жалғыз сойқыш. Ол кактустар мен ағаштардағы табиғи қуыстарды, немесе бұрынғы жылдары туылған тоқылдақтар мен көкпарлар қазған тесіктерді пайдаланады. Протонотарийден ерекшелігі, Люси сойқышы адам жасаған ұя салынған қораптарды да пайдаланады, тіпті ішін ойып жасалған лақтарды да қолданады. Егер тоқылдақ тесігін пайдаланса, сойқыш тесіктің ішін қоқыспен толығымен толтырып, содан кейін үстіне ұя салады, осылайша кішкентай құстар сыртқа көре алады. Бұл түрдің ұялары бір гектарға 12 жұпқа дейін (бір акрға 5 жұп) жетеді. Құстар қыс айларында Батыс Мексикаға көшіп барады. Бұл қатаң түрде жәндіктермен қоректенетін құстар, көбінесе олардың тамағын құрайтын гусеницалар, қоңыздар және жапырақ бітесін іздеп, белсенді түрде азықтанады. Гусеницаны ұстағанда, оны күшті қозғап, жеу алдында арқасындағы тікенекті түктерін сызып тастайды. Осы түрге ең үлкен қауіп – мекендеу ортасының жойылуы, оның ареалындағы су жағалауындағы жерлер кеңінен дамытылуда. Аз дәрежеде, қоңырбас тырнаның паразиттік әсері де осы түрге қауіп төндіреді. Оның көбею ареалында популяциясы азайып барады.