Кіріспе

Borlänge – Швециядағы Даларна округінің жер сілкінісі. 2020 жылы оның 44 898 тұрғыны бар. 1875 жылы Фалун мен Людвика арасындағы темір жол ашылды, ол Борланге арқылы өтті. Темір жол станциясының арқасында Борланге ауылы темір зауыттарына қызмет көрсетуде маңызды рөл атқарды. 1898 жылы Борлангеге ұлттық швед үкіметі 1300 тұрғыны бар нарық қаласы (шведше: köping) мәртебесі берілді, бірақ бүгінгі күнге дейін ол Швеция шіркеуінің аймақтық тарихи үстемдік құрайтын Стора Туна приходына қарайды. Бұл есімді ортағасырлық үлкен шіркеу (үлкен жабық шаруашылықтарды білдіреді), қазір қаланың шығысындағы ауылдық округте орналасқан. 1898 жылы Домнаревтегі темір зауытының иесі Stora Kopparbergs Bergslag компаниясы Домнаревтен жоғары орналасқан Борлангеге жақын Кварнсведен ауылында қағаз фабрикасын салған. 1940 жылдардан бастап муниципалитет саясатында Социал-демократиялық партия басымдық танытты. 1970-1974 жылдары Тьярна Ангар миллиондық бағдарламасы ауданы салынды. 1990 жылдары Борлангеде мың тұрғынға шаққандағы қылмыс деңгейі Швецияда ең жоғары болды, оның көп бөлігі зорлық-зомбылық және ұрлық құрады.

Демография

Борланге муниципалитеті мәліметтері бойынша 2017 жылы Борланге қаласында 51 604 адам тұратын. Қаланың 11,693 тұрғыны шетелдік, бұл жалпы халықтың 22,7% құрайды. Олардың 8837-сі шетелде, 2856-сы Швецияда дүниеге келген. Шетелдік тұрғындардың басым көпшілігі Азия, Африка, басқа да скандинав елдерінен және Еуропаның басқа да бөліктерінен келеді. Борланге муниципалитеті мәліметінше, 1990-шы жылдары Борлангеге шетелден келген тұрғындардың көпшілігі Оңтүстік Еуропадан, Югославиядағы азаматтық соғыстарға байланысты келген. 2000-шы жылдары қалаға көшіп келушілер негізінен Сомали, Ирак және Түркиядан келді. Сомалиде туған иммигранттар негізінен отбасылық қайта қосылу арқылы келді. Бұл көші-қон келесі онжылдықта азайды, енді Борлангеге келгендердің көпшілігі Сирия мен Эритреядан келген босқын иммигранттарынан тұрады. 2016 жылы муниципалитетте 472 босқын бар, олардың көпшілігі Сириядан (218), Эритреядан (121), Сомалиден (56) шыққан. Қаладағы жаңа баспаналы көшіп келушілер негізінен Сирия мен Эритреядан көшіп келді. Борланге муниципалитеті мен Швеция көші-қон басқармасы арасындағы жылына 30 босқын қабылдау туралы келісім халық санының өсуіне ықпал етті, олардың көбі отбасылық қайта қосылу арқылы келеді. Сонымен қатар, қалаға басқа аймақтардан адамдар көшіп келді. Олардың көбісі жас, ал 60-тан асқандары аз. Бес жыл ішінде Тьерна Ангардың тұрғындарының саны едәуір өсті, өйткені 1000 жас адам осы ауданда қоныс аударды. Жаңа келгендер негізінен екі немесе үш шетелдік ортадан келді, олардың арасында университет студенттері мен шетелден көшіп келген адамдар болды. 2016 жылдың жазында кең тараған вандализм болды, көліктер өртеліп, өрт сөндірушілер келгенде, оларға таспен шабуыл жасалды және өз тапсырмаларын орындау үшін полицияның ертіп келуін күтуге тура келді. Даларна университетінің колледжінде студенттер үшін жатақханалар бар, онда студенттер қыздар жергілікті еркек жастармен сексуалдық зорлыққа ұшырап, күн батқаннан кейін сыртқа шығудан қашады. 2018 жылғы сұхбатта жергілікті полиция комиссары Эрик Гату сұхбатта клан басшылары мен діни көшбасшылар аймақтың басшылығын өз қолдарына алғандығын, онда 10 адамның 9-ы шетелде туылғандығын мәлімдеді. Полиция 2017 жылы қылмыс болған кезде өзгеріс байқады, қылмыс болғанда ешкім полицияға хабарласпайды, бірақ зардап шеккен тараптар "көзге көз" принципі бойынша параллель әділдік жүйесінде өз ара келісімге келеді. Тұрғындардың ресми саны 3500 болса да, суды пайдалану мен тұрмыстық қалдықтардың салмағын талдау кезінде бейресми тұрғындардың саны 6000-10000 дейін жетуі мүмкін. 2008 жылғы әйелдер арасындағы банди әлем чемпионаты да Борлангеде ұйымдастырылды. 1999 жылы Борланге ауданында 15 238 қатысушы қатысқан үлкен Оринген бағдарлау жарысы өткізілді. 1993 жылғы Әлемдік шаңғымен ұшу чемпионаты Борланге әуежайында, қаланың шығысында өтті.

Музыка

Оның Фалунмен байланысты қаласы сияқты, музыка Борланге үшін де маңызды бөлік. Бұл қала Швецияда Mando Diao, Sugarplum Fairy және Miss Li сияқты көптеген жас музыканттардың туған жері болды және Лулеа технологиялық университетінің Музыка мектебінің бөлімшесі BoomTown Music Education-де танымал музыка мамандығы бойынша білім алу мүмкіндігін ұсынады. Бұрын жыл сайын өткізілетін, бірақ қазір тоқтатылған Peace & Love музыка фестивалі Борлангеде ұйымдастырылды.