Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Borlänge – Швециядағы Даларна округінің жер сілкінісі. 2020 жылы оның 44 898 тұрғыны бар. 1875 жылы Фалун мен Людвика арасындағы темір жол ашылды, ол Борланге арқылы өтті. Темір жол станциясының арқасында Борланге ауылы темір зауыттарына қызмет көрсетуде маңызды рөл атқарды. 1898 жылы Борлангеге ұлттық швед үкіметі 1300 тұрғыны бар нарық қаласы (шведше: köping) мәртебесі берілді, бірақ бүгінгі күнге дейін ол Швеция шіркеуінің аймақтық тарихи үстемдік құрайтын Стора Туна приходына қарайды. Бұл есімді ортағасырлық үлкен шіркеу (үлкен жабық шаруашылықтарды білдіреді), қазір қаланың шығысындағы ауылдық округте орналасқан. 1898 жылы Домнаревтегі темір зауытының иесі Stora Kopparbergs Bergslag компаниясы Домнаревтен жоғары орналасқан Борлангеге жақын Кварнсведен ауылында қағаз фабрикасын салған. 1940 жылдардан бастап муниципалитет саясатында Социал-демократиялық партия басымдық танытты. 1970-1974 жылдары Тьярна Ангар миллиондық бағдарламасы ауданы салынды. 1990 жылдары Борлангеде мың тұрғынға шаққандағы қылмыс деңгейі Швецияда ең жоғары болды, оның көп бөлігі зорлық-зомбылық және ұрлық құрады.
Borlänge is a locality in Dalarna County, Sweden, with 44,898 inhabitants as of 2020. In 1875 a railway between Falun and Ludvika, via Borlänge was inaugurated. Thanks to its railway station the village of Borlänge became highly important in servicing the ironworks. In 1898, Borlänge was granted privileges by the national Swedish government as a market town (Swedish: köping) with about 1,300 inhabitants, but still today it belongs to the Church of Sweden's regionally historically dominant parish of Stora Tuna, centered on a large medieval church by that name (meaning great enclosed farmyards), now located in a rural district east of the city. In 1898, the Stora Kopparbergs Bergslag the owner of the ironworks in Domnarvet at the time built a papermill in an adjacent village to Borlänge called Kvarnsveden, upstream from Domnarvet. From the 1940s onward, politics in the municipality has been dominated by the Social Democratic Party. Between 1970 and 1974, the Tjärna Ängar Million Programme district was built. In the 1990s, Borlänge had the highest crime rate per thousand inhabitants in Sweden, dominated by violence and theft.
Демография
Борланге муниципалитеті мәліметтері бойынша 2017 жылы Борланге қаласында 51 604 адам тұратын. Қаланың 11,693 тұрғыны шетелдік, бұл жалпы халықтың 22,7% құрайды. Олардың 8837-сі шетелде, 2856-сы Швецияда дүниеге келген. Шетелдік тұрғындардың басым көпшілігі Азия, Африка, басқа да скандинав елдерінен және Еуропаның басқа да бөліктерінен келеді. Борланге муниципалитеті мәліметінше, 1990-шы жылдары Борлангеге шетелден келген тұрғындардың көпшілігі Оңтүстік Еуропадан, Югославиядағы азаматтық соғыстарға байланысты келген. 2000-шы жылдары қалаға көшіп келушілер негізінен Сомали, Ирак және Түркиядан келді. Сомалиде туған иммигранттар негізінен отбасылық қайта қосылу арқылы келді. Бұл көші-қон келесі онжылдықта азайды, енді Борлангеге келгендердің көпшілігі Сирия мен Эритреядан келген босқын иммигранттарынан тұрады. 2016 жылы муниципалитетте 472 босқын бар, олардың көпшілігі Сириядан (218), Эритреядан (121), Сомалиден (56) шыққан. Қаладағы жаңа баспаналы көшіп келушілер негізінен Сирия мен Эритреядан көшіп келді. Борланге муниципалитеті мен Швеция көші-қон басқармасы арасындағы жылына 30 босқын қабылдау туралы келісім халық санының өсуіне ықпал етті, олардың көбі отбасылық қайта қосылу арқылы келеді. Сонымен қатар, қалаға басқа аймақтардан адамдар көшіп келді. Олардың көбісі жас, ал 60-тан асқандары аз. Бес жыл ішінде Тьерна Ангардың тұрғындарының саны едәуір өсті, өйткені 1000 жас адам осы ауданда қоныс аударды. Жаңа келгендер негізінен екі немесе үш шетелдік ортадан келді, олардың арасында университет студенттері мен шетелден көшіп келген адамдар болды. 2016 жылдың жазында кең тараған вандализм болды, көліктер өртеліп, өрт сөндірушілер келгенде, оларға таспен шабуыл жасалды және өз тапсырмаларын орындау үшін полицияның ертіп келуін күтуге тура келді. Даларна университетінің колледжінде студенттер үшін жатақханалар бар, онда студенттер қыздар жергілікті еркек жастармен сексуалдық зорлыққа ұшырап, күн батқаннан кейін сыртқа шығудан қашады. 2018 жылғы сұхбатта жергілікті полиция комиссары Эрик Гату сұхбатта клан басшылары мен діни көшбасшылар аймақтың басшылығын өз қолдарына алғандығын, онда 10 адамның 9-ы шетелде туылғандығын мәлімдеді. Полиция 2017 жылы қылмыс болған кезде өзгеріс байқады, қылмыс болғанда ешкім полицияға хабарласпайды, бірақ зардап шеккен тараптар "көзге көз" принципі бойынша параллель әділдік жүйесінде өз ара келісімге келеді. Тұрғындардың ресми саны 3500 болса да, суды пайдалану мен тұрмыстық қалдықтардың салмағын талдау кезінде бейресми тұрғындардың саны 6000-10000 дейін жетуі мүмкін. 2008 жылғы әйелдер арасындағы банди әлем чемпионаты да Борлангеде ұйымдастырылды. 1999 жылы Борланге ауданында 15 238 қатысушы қатысқан үлкен Оринген бағдарлау жарысы өткізілді. 1993 жылғы Әлемдік шаңғымен ұшу чемпионаты Борланге әуежайында, қаланың шығысында өтті.
According to the Borlänge Municipality, as of 2017, Borlänge had a population of 51,604 inhabitants. 11,693 residents in the city are of foreign origin, comprising 22.7% of the total population. Of these individuals, 8,837 were born abroad and 2,856 were born in Sweden. Most of the residents of foreign background come from Asia, Africa, other Nordic countries, and other parts of Europe. According to the Borlänge Municipality, in the 1990s, most foreign born residents of Borlänge arrived from Southern Europe, due to the civil wars in Yugoslavia. During the 2000s, immigrants in the city primarily came from Somalia, Iraq and Turkey. The Somalia born immigrants mainly arrived via family reunification. This migration had decreased by the following decade, with most newcomers in Borlänge now consisting of asylum immigrants from Syria and Eritrea. As of 2016, there are 472 refugees in the municipality, most of whom originate from Syria (218), Eritrea (121), and Somalia (56). The newer asylum immigrants in the city largely emigrated from Syria and Eritrea.). An agreement between the Borlänge Municipality and the Swedish Migration Board to receive 30 refugees per year has contributed to the population growth, with many arriving via family reunification. Additionally, people have relocated to the city from other areas. Many are young, with few individuals older than 60 years of age. Over a five year period, the number of inhabitants in Tjärna Ängar increased considerably, as 1,000 young persons relocated to the neighborhood. The new arrivals principally came from two or three foreign backgrounds, and included university students and people who had emigrated from abroad. In the summer of 2016, there was widespread vandalism, cars were torched and when firefighters arrived, they were attacked with stones and had to wait for police to escort them in order to complete their mission. The Dalarna University College has student accommodation in the area where female students are sexually harassed by the local male youth on a regular basis and avoid going outdoors after sunset. In a 2018 interview, the local police commissioner Erik Gatu stated in an interview that clan leaders and religious leaders have taken over the leadership of the area, where 9 out of 10 are born abroad. Police has noted a change in 2017 when crime happens, nobody calls the police but the injured parties settle among themselves according to "an eye for an eye" in a parallel justice system. Although the official number of inhabitants are 3500, unofficially the population may be as high as 6000 10000, when water usage and the weight of generated household waste is analysed. The 2008 Women's Bandy World Championship was also arranged with Borlänge as the main venue. In 1999 the large orienteering competition O Ringen was held around Borlänge, gathering 15 238 participants. The 1993 World Gliding Championships were held at the Borlänge Airport, east of the town.
Музыка
Оның Фалунмен байланысты қаласы сияқты, музыка Борланге үшін де маңызды бөлік. Бұл қала Швецияда Mando Diao, Sugarplum Fairy және Miss Li сияқты көптеген жас музыканттардың туған жері болды және Лулеа технологиялық университетінің Музыка мектебінің бөлімшесі BoomTown Music Education-де танымал музыка мамандығы бойынша білім алу мүмкіндігін ұсынады. Бұрын жыл сайын өткізілетін, бірақ қазір тоқтатылған Peace & Love музыка фестивалі Борлангеде ұйымдастырылды.
As is the case with its twin city, Falun, music is an important part of Borlänge. It has been the hometown of many new young musicians in Sweden such as Mando Diao, Sugarplum Fairy and Miss Li and offers the possibility to get a degree in popular music at BoomTown Music Education, a branch of the School of Music at Luleå University of Technology. The annual but now defunct Peace & Love music festival was hosted in Borlänge.