Кіріспе

Катона – Ленапе сахемы, ол бүгінгі Нью-Йорк штатының оңтүстік-шығыс бөлігі мен оңтүстік-батысындағы Коннектикут штатындағы екі тайпаның бір бөлігін басқарған: Коннектикут штатының Гринвич және Стэмфорд аймақтарындағы Вичкваескек тайпасы және бүгінгі Бедфорд, Нью-Йорк аймағында қоныстанған Рамапо тайпасы. Кейбір деректер бойынша, Рамапо сахемдігі кейін Нью-Йорк пен Нью-Джерсиде Гудзон өзенінен арғы жаққа көшіп кеткен (соның салдарынан бүгінгі Нью-Йорк штатындағы Рамапо қаласы мен Нью-Джерсидегі Рамапо таулары осылай аталып кеткен) Ваппингер тайпасының Танкитек басшылығының құрамында болған. (Танкитек басшылығы – өзіне егемен, бірақ тілдік жағынан Ленапе халқына жататын он шақты тайпаның лигасы немесе конфедерациясы). Бүгінгі Бедфорд қаласының жері басшы Катонадан сатып алынған.

Өмірбаян

Катона Рамапо деп аталатын ваппингер халқының қалдықтарының сахемы болды (олардың ұрпақтары бүгінде негізінен Нью-Джерсиде Рамапу таулық үндістері деп танылады). Ол осы аймақта он жетінші ғасырдың соңында өмір сүрген. Мәліметтерге сәйкес, 1708 жылы Риджфилд қоныс салушылары Хартфордтағы колониялық Бас Ассамблеяға Рамапо халқын көшіру туралы петиция жіберген. Катона Рамапоның 20 000 акр жерін 100 фунт стерлингке «Риджфилд иелеріне» сатқан. Оның аты 1743 жылға дейінгі жер тізімдерінде кездеседі. Рамапо тайпасының қалған бөлігі солтүстік және батысқа тарап кетті. Бас Катона – Онокстың (үлкенінің) ұлы және Риппоуам сахемы Понның немересі болған. Катона ағасы Повахайдың ізбасары болды. Катонаның Онокс есімді ағасы және Папиаг есімді ұлы болды, олар да жер тізімдеріне қол қойған. Оның тағы бір ағасы, Понның ұлы Тапгоу, Нью-Джерсидің солтүстігінде көптеген жер актілеріне қол қойды, соның ішінде 1710 жылы Нью-Джерсидің солтүстігіндегі Скайлер патенті немесе Рамапо трактаты актісіне. Катона Кантитоеге үйленген, кейде Мустато деп те атайды, ол Помптон тайпасынан шыққан. Олардың қызы Сэмюэл Мохокқа, басқаша айтқанда Чикенс Уоррупске үйленді. Аңыз бойынша, Катонаның әйелі мен ұлын шаңқаяқ соққаннан кейін қайғыдан көз жұмған. Ол олармен бірге Нью-Йорк штатының 22-ші бағдарламасынан тыс жерде орналасқан Катона орманында жерленген. Уильям Уиллдің «Катона» атты өлеңі. 2007 жылы Марта Стюарт Ливинг Омнимедиа жиһаз желісі үшін «Katonah» атауына сауда белгісін тіркеуге өтініш берді. Рамапу Ленапи ұлтының мүшелері жергілікті тұрғындармен бірігіп оған қарсылық көрсетті.