Кіріспе

Катона /k//ə//'//t//oʊ//n//ə/ – АҚШ-тың Нью-Йорк штатындағы Вестчестер округіндегі Бедфорд қаласындағы шағын кент және халық санағы бойынша белгіленген аудан (CDP). 2020 жылғы халық санағы бойынша Катона CDP-нің халқы 1603 адамды құрады.

Тарих

Катона аты американдық үнді сақшысы Катонаның есімімен байланысты, одан ағылшын отаршылдары Бедфорд жерін сатып алған. Америка революциясы кезінде жергілікті тұрғындардың көпшілігі Континенттік жаққа қолдау көрсетті, ал кейбіреулері Нью-Йорк штатының 4-ші полкіне қосылып, көбісі жергілікті қарулы жасаққа қатысты. Бедфорд қалашығы «Бейтарап аймақ» деп аталатын жерде орналасқан, бірақ оның халқы екі тараптың да заңнан тыс элементтерінің құрбаны болды. Кротон өзені мен Континенттік армияның бөлімшелері қорғаған «Вестчестер шебі» жақын болғандықтан, бұл аймақ Бейтарап аймақтың басқа жерлеріне қарағанда осындай қарақшылықтан аз зардап шекті. Алғашқыда Уитлоквилл деп аталған елді мекен атын өзгертті, содан кейін 1897 жылы оңтүстікке қарай қазіргі орнына көшірілді, осы кезде кейбіреулер «Ескі Катона» деп атаған жер Жаңа Кротон тоғанының салынуынан суға батты. Бұл тоғанның су деңгейін көтеріп, Мускоот тоғанын, оның суын және ауылды су астына қалдырып, нәтижесінде Мускоот суқоймасы кеңейді. Ескі орнынан «Жаңа Катонаға» 50-ден астам ғимарат жылқылармен сүйреп әкелінген ағаштардың көмегімен көшірілді. Көшу 1894 жылы басталуы тиіс еді, бірақ сот ісі оны үш жылға кейінге шегерді. Көшірілген үйлердің бәрі зардап шеккен аймақта болмағаны анық болды, сондықтан жаңа үйлер салынатын бос негіздер қалды. 1897 жылдың 2 наурызында Б. Робертсон есімді он бір жасар бала балалар журналына келесіні жазды: Катона – Солтүстік Вестчестер және Путнам округтеріндегі көптеген елді мекендердің бірі, ол Нью-Йорк қаласының сумен жабдықтау жүйесінің бөлігі ретінде Кротон су бассейні құрылған кезде түрлі жолдармен – жойылған, көшірілген, қиратылған немесе толығымен өртеліп кеткен.

Тауар таңбасын жасауға әрекет

2007 жылдың басында Катона ауылын өкілдік ететін топтар үй шаруашылығының магнаты Марта Стюарттың "Katonah Collection" деп аталатын жаңа жиһаз желісі үшін тіркеуге берген тауар белгісіне қарсылық білдірді. Стюарт 2000 жылы Катонадағы жылтыратылған мүлікті сатып алды және "тергеушілерге жалған мәлімдеме жасады" деген айыппен түрмеде жазасын өтегеннен кейін бес ай үй қамауында осы жерде өтті. Өкілдер Стюарттың "қаланың құрметін көрсетуге" тырысатынын, ал жаңа жиһаз желісінің "осы көркем аймаққа тағзым ету" екенін мәлімдеді. Күтіліп отырған тауар белгісіне Катонах ауылдық жақсарту қоғамы және Катонах сәулеттік жабдықтары қарсы шықты, сондай-ақ Стюарт жиһаз желісінің атын тауар белгісі ретінде тіркеуге сәттілік тапса құқықтық жанжал туындауы мүмкін деп санайтын Рамапуг тауының үндістері де қолдау көрсетті. (АҚШ Сауда белгілері кеңсесіндегі ағымдағы шағымдармен танысыңыз.)

Демография

Катона әкімшілік юрисдикция ретінде заңды мәртебесі жоқ ауыл ретінде жіктеледі. Катона пошта бөлімі Бедфорд, Льюисборо және Сомерс қалаларының аудандарына қызмет көрсетеді. Катона алғаш рет 2010 жылы халық санағымен белгіленген аудан (CDP) ретінде танылды. 2010 жылғы АҚШ халық санағына сәйкес, Катона CDP-нің жалпы халқы 1679 адамды құрады, бұл Катонаның 10536 индекстік кодының 10 739 тұрғынымен салыстырғанда. 2010 жылы Катона индекстік кодының халқының жартысы (5391 адам, немесе 50,2%) Бедфорд қаласында, 36,9% Сомерсте және 12,9% Льюисборода тұрды. 2010 жылғы халық санағы бойынша Катона CDP-де 589 шаруашылық және 445 отбасы тіркелді. Халық тығыздығы анықталмады, ал тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы белгісіз. CDP-нің нәсілдік құрамы: 87,1% ақ нәсілді, 2,5% афроамерикалық, 0,2% американдық үндістер, 2,6% азиялық, 5,4% басқа нәсілді және 2,2% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 11,9% құрады. 589 шаруашылықтың ішінде 46,5%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 59,4%-ы бірге тұратын күйеу мен әйелден тұрады, 12,2%-ында күйеуі жоқ әйел басшылық етеді, ал 24,4%-ы отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 17,5%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 5,1%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,83 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,24 адамды құрайды.

Қауымдастық

Катона шағын ауданының құрамына екі Ұлттық тарихи ескерткіш кіреді: Билл мен Лоис Уилсонның тарихи үйі, Анонимді алкоголиктер және Ал Анон отбасылық тобының негізін қалаушылары 1941 жылдан бастап 1971 және 1988 жылдары қайтыс болғанға дейін өмір сүрген жері, сондай-ақ АҚШ Жоғарғы Сотының бірінші Бас судьясы Джон Джейдің бұрынғы үйі – Джон Джей үйі. Жақын жерде 19 ғасырда негісталған жекеменшік күндізгі Харви мектебі орналасқан, ол бес күндік пансион ұсынады және түлектерінің арасында «Doonesbury» суретшісі Гарри Трюдо бар. Брюс Уиллис, Ральф Лорен және тағы да көптеген белгілі адамдар Катонада тұрады. Стэнли Туччи, Блейк Лайвли және Райан Рейнольдс Катонаның жанында тұрады. Катона тұрғындары оны көбінесе «ауыл» деп атайды. Катона ауылды жақсарту қоғамы – бұл ауданның қоғамдық өмірін, өнерді және кәсіпкерлік белсенділігін дамытумен айналысатын ұйым. Жергілікті кітапхана Катона ауылдық кітапханасы деп аталады, ал кейбір коммерциялық мекемелер мен мемлекеттік қызметтер де ұқсас «ауыл» терминологиясын қолданады. Катонада әдетте бірнеше қалалардың аумағын қамтитын халық пен бизнестің шоғырлануы байқалады. Катонаның жекелеген Солтүстік теміржол станциясы бар. Ауылдың Нью-Йорк қаласына жақын орналасуы және аталған теміржол станциясымен, сондай-ақ тас жолмен тікелей байланысының нәтижесінде қаланың көп бөлігі жұмыспен жүретін адамдардан тұрады. Бұл аймақ Катона Льюисборо мектеп округінің құрамына кіреді. 1921 жылдан 1937 жылға дейін Катонада елдің алғашқы тұрғын еңбек колледжі – Бруквуд еңбек колледжі орналасқан. 2006 жылғы мәліметтер бойынша, Катонадағы үйдің орташа бағасы 912 000 АҚШ долларына тең болды.

Ерекше жерлер

Катона ауылының тарихи ауданы және Сент-Люка епископтық шіркеуі тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген. АҚШ Жоғарғы Сотының бұрынғы бас судьясы Джон Джейдің үйі – Джон Джей резиденциясы, Нью-Йорк штатының тарихи орны және ұлттық тарихи ескерткіш. Анонимді алкоголиктердің негізін қалаушылар Билл және Лоис Уилсонның үйі – Stepping Stones, сондай-ақ ұлттық тарихи ескерткіш болып табылады. Катона өнер мұражайы – жинақтау жүргізбейтін мекеме, жыл сайын үш-төрт көркем өнер көрмесін ұсынады, олар түрлі салаларды, мәдениеттерді және тарихи кезеңдерді зерттейді. Халықаралық музыка фестивалі – Карамұрда жыл сайын өткізілетін, St. Luke's оркестрін қабылдайтын фестиваль, ол ауылдан шығысқа қарай 3 шақырым жерде орналасқан. Джон Джей орта мектебі жыл сайынғы бітіру салтанатын да Карамұрда өткізеді. Бұрынғы АҚШ ақыны Билли Коллинс басқаратын Катона поэзия сериясы Катона ауылы кітапханасында поэзия оқу кештерін ұйымдастырады. Катона тарихи мұражайы 1984 жылы ашылды және кітапхананың төменгі қабатында орналасқан. Тағы бір қызықты орын – Мускут фермасы. 1920-1930 жылдары шаруашылық белсенділігінің ең жоғары шағына келген, Хопкинс отбасының жері 1967 жылдан бері Вестчестер округінің қамқорлығында, себебі еңбек құны жоғары болды. Фермада көптеген жануарлар, балалар мен ересектерге арналған лагерьлер мен семинарлар, сабан шанасы, экскурсияларға мүмкіндіктер және тіпті туған күн тойлары бар. Тағы бір тартымды орын – Катона өнер орталығы, онда екі үлкен сурет студиясы, балалар студиясы, керамика студиясы, көп салалы студия, қараңғы бөлме және Mac компьютерлік зертханасы бар. Олар сонымен қатар керамика, фотосурет, сурет салу және сызу сабақтарын, сондай-ақ жазғы лагерьлерді ұсынады. Катонада АҚШ-тағы алғашқы еңбек колледжі – Бруквуд еңбек колледжі орналасқан, ол әлеуметтік әділет және белсенділік саласында ересектерге білім беру және оқытуды қамтамасыз еткен. Ол 1919 жылдан 1937 жылы жабылғанға дейін Cedar Road көшесінде орналасқан.

Мектептер мен жедел жәрдем қызметі

Катона – Катона Льюисборо мектеп округінің құрамына кіреді. Онда Катона бастауыш мектебі орналасқан, алайда кейбір оқушылар көршілес Голденс Бридждегі Increase Miller бастауыш мектебінде білім алады. Кейбір оқушылар Катонада Льюисборо бастауыш мектебінде 2014 жылы жабылғанға дейін оқыды, бұл жағдай көп дау тудырды. Катона Льюисборо мектеп округінің барлық орта және жоғары сынып оқушылары Джон Джей орта мектебі мен Джон Джей жоғары мектебінде оқиды. Катонада сонымен қатар жекеменшік, колледжге дайындықпен айналысатын Харви мектебі және бұрынғы Монфорт академиясы орналасқан. Монфорт академиясы – жақында Нью-Йорк штатының Вернон тауына көшірілген жеке, рим-католик жоғары мектебі. Ауылға Катона ерікті өрт сөндіру бөлімі қызмет көрсетеді, сондай-ақ жыл сайын Катона карнавалы, шеру және "чили кеші" ұйымдастырылады. Шұғыл медициналық көмек Катона Бедфорд Хиллз ерікті жедел жәрдем корпусы арқылы көрсетіледі. Бедфорд полиция бөлімі Бедфорд қаласының, оның ішінде Катона, Бедфорд Хиллз және Бедфорд Вилладж аудандарына полиция және жол қозғалысын бақылау қызметтерін ұсынады.