Кіріспе

Вашингтон штатындағы АҚШ мемлекеттік тас жолы

Мемлекеттік тас жол 16 (SR 16) – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Пирс және Китсап округтерін байланыстыратын 27.16 миль (44 км) мемлекеттік тас жол. Шығыс-батыс бағытында белгіленген тас жол Такомадағы Interstate 5 (I 5) жол торабынан басталып, қала арқылы Такома бұғазына қарай автокөлік жолы ретінде өтеді. SR 16 Такома бұғазы арқылы Китсап түбегіне өтеді, жартылай ақылы Такома бұғазы көпірімен жалғасады және Горст қаласында аяқталмас бұрын Гиг Харбор және Порт Орчард қалаларынан өтеді. Бұл тас жол Бремертон және Пулсбо қалалары арқылы өтетін автокөлік жолының басынан оңтүстік-батысқа қарай SR 3 тас жолымен қиылысады. SR 16 – Такоманы Китсап әскери-теңіз базасына байланыстыратын басты магистраль болып табылатын Ұлттық тас жол жүйесінің стратегиялық тас жолдар желісінің (STRAHNET) дәлізінің бір бөлігі, сондай-ақ штаттық маңызы бар тас жолдар бағдарламасының құрамында. SR 16 1964 жылы мемлекеттік тас жолдарды қайта нөмірлеу кезінде 14-ші негізгі мемлекеттік тас жолдың (PSH 14) ізбасары ретінде құрылды. Өзі 14-ші мемлекеттік тас жолдың ізбасары болған PSH 14 солтүстік-шығысқа қарай Шелтоннан Горстқа және оңтүстікке қарай Гиг Харборға дейін созылған. PSH 14 1939 жылы Такома бұғазы арқылы аяқталмаған Такома бұғазы көпірімен кеңейтілді, ол 1940 жылы ашылғаннан кейін бірнеше айдан соң құлап, Такомаға 14C (SSH 14C) екінші реттік тас жолы арқылы жалғасты. SR 16 1971 жылы Такомадағы бастапқы Налли Валли виадугынан бастап, 2009 жылы Порт Орчард маңындағы тораптың ашылуымен аяқталған кезең-кезеңмен автокөлік жолына айналдырылды. Дәлізді жақсартудың кейінгі шараларына I 5 және Пирс округінің қалған автокөлік желісіне қосылатын жоғары сыйымдылықты көлік қатарын орнату кірді, ол 2019 жылы аяқталды.

Маршрут сипаттамасы

SR 16 Такома қаласының орталығынан оңтүстік-батысқа қарай I 5 тас жолымен алмасудан басталады, жоғары пропусктық қабілетті жол ретінде. Алмасуға жоғары жүктемелі көліктерге арналған (HOV) қатарлар мен коллектор-дистрибьютор қатарларына тікелей кіретін пандустар кіреді, ол Оңтүстік Такома жолынан және Sound Transit-тің Sounder қалалық пойзының өтетін темір жолынан өтеді. SR 16 Спраг даңғылымен қиылысып, батысқа бұрылады, гольф алаңы мен Чейни стадионынан өтеді. Жаяу және велосипед жолы Scott Pierson Trail автомагистральдің солтүстік жағымен қатарласа созылады. Фиркрест маңындағы Центр көшесімен жартылай алмасудан кейін SR 16 солтүстік-батысқа бұрылып, Такома қауымдық колледжінің кампусы айналасынан өтеді және Солтүстік Перл көшесімен (SR 163) алмасады, ол Рустон қаласына және Вашон аралына қатынайтын паромға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. SR 16 Джексон даңғылымен жартылай үш жапырақты алмасудан батысқа қарай жалғасады, екі ілмек көпірлі Такома Найроуз көпірлеріне қарай. Шығысқа қарайғы көпір Китсап түбегінде "Жұмыс істеуге дайын" бағдарламасы арқылы электрондық төлемді қабылдау арқылы төленеді. Екі осьті көліктер мен мотоциклдер үшін төлемдер Good to Go шоттары үшін 4,50 доллар, төлем қабылдау пунктерінде 5,50 доллар және пошта арқылы төлеу үшін 6,50 доллар құрайды, әр қосымша ось үшін Good to Go шоттары үшін 2,25 доллар, төлем қабылдау пункттерін пайдаланушылар үшін 2,75 доллар және пошта арқылы төлеушілер үшін 3,25 долларға дейін өседі. SR 16 Китсап түбегіне жалғасады және Такома Найроуз әуежайының шығысында 24-ші көшемен жартылай ромб тәрізді алмасуда қиылысады, шығысқа қарай Такома Найроуз көпірінің төлем алаңынан өтеді. Автомагистраль Гиг-Харбор арқылы солтүстік-батысқа қарай өтеді, Гиг-Харбор орта мектебіне жақын Олимпик драйвы және Воллочет драйвы қиылыстарынан өтіп, Хендерсон шығанағына жетеді. SR 16 Бернхам драйвымен алмасу арқылы жалғасады, Вашингтон әйелдері үшін түзету орталығы мен Сент-Энтони ауруханасынан өтеді, Пурдиге қарай SR 302 оңтүстік аяқталуын қиып өтеді. Автомагистраль Пурди мен Пенисула орта мектебін шығысқа қарай айналып өтеді, SR 302 Spur қиылысынан өтіп, Китсап округіне кіреді. SR 16 Бурли қауымдастығынан өтеді және оның негізгі кіру тас жолы Бурли Оллала жолымен алмасуда қиылысады, содан кейін Порт-Орчард қаласына кіреді. Автомагистраль SR 160 және SR 166 тас жолының батыс аяқталуы ретінде қызмет еткеннен кейін қаланың батыс жағында аяқталады. Төрт қатарлы тас жол Синклер шығанағы бойымен Горстқа дейін батысқа қарай жалғасады, оның бағытын қиып, SR 3 тас жолымен қиылысады. Жыл сайын Вашингтон штатының Көлік департаменті (WSDOT) штаттың тас жолдарындағы көлік қозғалысын өлшеу үшін бірқатар сараптамалар жүргізеді. Бұл жылдық орташа тәуліктік көлік қозғалысы (AADT) арқылы көрсетіледі, ол жылдың кез келген орташа күніндегі көлік қозғалысының көлемін көрсетеді. 2012 жылы WSDOT SR 16-ның ең қызықты бөлігі Такома қаласының орталығындағы Юнион авенюімен алмасудан батысқа қарай 112 000 көлікке қызмет көрсеткенін, ал ең аз қызықты бөлігі Порт-Орчардтан батысқа қарай SR 160 алмасудан кейін 32 000 көлікке қызмет көрсеткенін есептеді. SR 16 стратегиялық тас жолдар желісінің дәлізі ретінде белгіленген, ол SR 3пен бірге Китсап әскери-теңіз базасын мемлекеттік тас жолдар жүйесімен байланыстырады, бұл оны ұлттық экономика, қорғаныс және жылжу үшін маңызды деп санайтын Ұлттық тас жолдар жүйесінің ішінде. WSDOT SR 16-ның барлық бағытын штаттық маңызы бар тас жол деп белгілейді, оған Вашингтон штатының ірі қауымдастықтарын байланыстыратын тас жолдар кіреді.

Тарих

Қазіргі SR 16 жолы 20 ғасырда белгіленген бірнеше мемлекеттік тас жолдардың бағытын ұстанады, алғашқысы 14-ші мемлекеттік жол болды. 14-ші мемлекеттік жол солтүстікке қарай Шелтоннан Горстқа және оңтүстікке қарай Гиг-Харборға дейін Олимпиада және Китсап түбек араларындағы негізгі байланыс ретінде саяхаттады. Оның құрылысын Пирс округі 1910 жылдары Гиг-Харборды сол кезде салынып жатқан Navy Yard тас жолымен байланыстыру үшін ұсынған. 14-ші мемлекеттік жол 1937 жылы PSH 14 деп қайта аталды және Гиг-Харбордан 1940 жылы ашылатын Такома тар аралығына дейін (құрылысы жүріп жатқан аспалы көпір орны) саяхаттаған 14C SSH деп аталатын қосымша тас жолға ие болды. PSH 14, 1939 жылы Вашингтон штатына көпір меншігін беру аясында, 14C SSH арқылы оңтүстік-шығысқа қарай және аяқталмаған Такома тар көпірі арқылы Такома қаласына дейін ұзартылды. 1940 жылдың 7 қарашасында алғашқы көпір құлағаннан кейін PSH 14 Гиг-Харборға дейін қысқартылды және қозғалыс Манчестердегі паромға бағытталды. Екінші Такома тар көпірі 1950 жылдың 14 қазанында ашылды, ал PSH 14 келесі жылы Такома қаласының орталығындағы АҚШ 99-шы жолымен (US 99) қиылысқан жерге дейін ұзартылды. 1964 жылы мемлекеттік тас жолдарды қайта нөмірлеу кезінде құрылған жол белгілері жүйесі бойынша PSH 14 SR 16-мен ауыстырылды, ол US 99-дан Такомадағы SR 3-ке дейін саяхаттады. WSDOT 1969 жылы Налли аңғарындағы виадукт құрылысымен SR 16 дәлізін бақыланатын кіруге ие автокөлік жолына айналдыра бастады, ол 3,67 миллион долларға тетрапод бағаналарымен жобаланды. Виадукт 1971 жылдың 29 қазанында ашылды және SR 16-ны Такомадағы I 5 автокөлік жолымен байланыстырды. 1978 жылдың қарашасында Пирс-Китсап округі шекарасында Пурдиді айналып өту жолы ашылды және SR 16-ның бұрынғы бағыты SR 302 және оның қосымша тас жолы арасында бөлінді. Порт-Орчардтағы SR 16-ның қалған бөлігі 1980-ші жылдары автокөлік жолы болып жаңартылды; алайда, 1993 жылға дейін Мулленикс жолында және 2009 жылға дейін Берли Оллала жолындағы қиылыстарда деңгейдегі қиылыстар сақталды. Батысқа қарай созылатын жолдар арқылы, Воллочет драйвті алмастырудан солтүстікке қарай, бизнеске және зиратқа қол жеткізу үшін екі деңгейдегі қиылыс сақталды. WSDOT Пирс округінің HOV жүйесінің бөлігі ретінде SR 16-да жоғары тұрақтандыру көлік жолақтарын (HOV жолақтары) орнатуды бастады, ол 2000 жылдан 2022 жылға дейін бірнеше автокөлік жолдары бойынша салынды. 2000-жылдардың басында автокөлік жолының бойында жанама жолдар мен Скотт Пирсон жолы салынды және Такомадағы тұрғын үйлер маңында дыбыс тоқтату қабырғалары орнатылды. Такомадан Гиг-Харборға дейін WSDOT SR 16-ға сәйкес келетін жолдардағы шығу нөмірін орнатуды бастады. Налли аңғарының виадугы 2011 жылы жаңа батысқа қарайтын құрылыммен ауыстырылды, ол SR 16 жолының барлық төрт жолағын I 5 бағытына қарай Такомаға дейін алып барды, ал бастапқы виадукт жабылды және бұзылды. Шығыс бағыттағы Налли аңғарының виадугы 2011 жылдың қарашасында салынып, 2014 жылдың қаңтарында WSDOT-пен аяқталды. Үшінші виадукт HOV жолақтарын алып жүреді, құрылысын 2017 жылы бастады және 2019 жылдың қарашасында аяқталды. 2016 жылдың 23 ақпанында 16 шақырымдық SR 16 бөлігі Кицап-Пирс округі шекарасынан Горстқа дейін Тони Радулеску мемориалдық тас жолы ретінде тағайындалды, бұл төрт жыл бұрын тас жолдың сол бөлігінде қаза тапқан Вашингтон штатының патрульдік полициясының құрметіне арналды. Горсттегі SR 16-ның солтүстік ұшы негізгі көлік қозғалысының бөкелі болып табылады және Кицап түбегіндегі екі негізгі автокөлік жолының арасындағы алшақтықты құрайды. 2019 жылы қиылысты деңгейден бөлек алмасу учаскесіне қайта құру туралы ұсыныс қарастырылды, бірақ заңнамалық сессияда алға жылжи алмады. Бремертон ұлттық әуежайы мен жергілікті әскери қондырғыларға қолжетімділікті жақсарту үшін шамамен 500 миллион долларға бағаланған қайта салынған алмасу орны іздестірілді.

Такома тар көпір

Такома мен Китсап түбегі арасындағы Такома тарлығы арқылы SR 16 тас жолын байланыстыратын Такома тар көпірі алғаш рет 19 ғасырдың соңында жергілікті тұрғындар тарапынан ұсынылған – ең алғашқысы 1888 жылы пароходпен тарлық арқылы саяхаттап жүрген жергілікті фермер Джон Г. Шиндлер болды. Америкалық аспалы көпірлерді жобалаушы инженер Леон Мойсеифф жобалаған көпірдің құрылысы 1938 жылдың 23 қарашасында Pacific General Columbia Company компаниясымен басталды. Бұл компаниялар Public Works Administration-дан 2,88 миллион долларлық грант және Reconstruction Finance Corporation-дан 3,52 миллион долларлық несие алды, олар жол ақысы арқылы өтелмелі болды. Такома тар көпірі 1940 жылдың 1 шілдесінде ашылды, салтанатты шараға Вашингтон штатының губернаторы Кларенс Д. Мартиннің қатысуымен шамамен 10 000 адам жиналды. Құрылысшылар "Галлопинг Герти" деп атаған 853 метрлік көпірдің құрылысы 6,4 миллион долларға түсті және аяқталғаннан кейін әлемдегі үшінші ең ұзын аспалы көпірге айналды. Көпірдің алғашқы жол ақысы бір көлік үшін 55 цент, қосымша жолаушы үшін 15 цент, ал жаяу жүргіншілер үшін 15 цент болды. Көпір құлағанда қаза тапқан жалғыз жануар – жергілікті журналист Леонард Коутсворттың машинасына тігіліп қалған ит болды. Көлік қозғалысының артуы Вашингтон штаты заң шығарушы органына 1999 жылы шығысқа қарай бағытталған жаңа көпір құрылысын мақұлдауға итермеледі, ол 2000-жылдардың басында аяқталуға тиіс болды. 1646 метрлік шығысқа қарай бағытталған көпір 2002-2007 жылдар аралығында салынды және 2007 жылдың 15 шілдесінде, Вашингтон штатының губернаторы Кристин Грегуардың қатысуымен 60 000 адамның куәлігінде ашылды. Жаңа шығысқа қарай бағытталған көпір WSDOT-тан Good to Go RFID жүйесін енгізді, бұл жүйе жиі пайдаланушыларға желдеткіштің ішіне орнатылған алдын ала төленген транспондер арқылы жол ақысы төлеу орындарын айналып өтуге және жол ақысын төмендетуге мүмкіндік берді.

Сүргізу жолы

SR 16-да Горст қаласында орналасқан 0,39 миль (1 км) ұзындығындағы қосымша бағыт бар, ол SR 16-дан батысқа қарай SR 3-ке оңтүстік бағытта кетеді. SR 16 AR – Пирс округіндегі Такома Найроуз көпіріне жақындағанда шығысқа қарайғы ақы төлеу алаңынан (электрондық ақы төлеуді пайдаланбастан) өтетін көліктерге арналған, белгіленбеген 0,68 миль (1 км) баламалы бағыт. Бұл бағыт 15 шілдеде шығысқа қарайғы Такома Найроуз көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін 2007 жылы мемлекеттік тас жолдар жүйесіне қосылды. WSDOT 2012 жылы AADT-нің жылдық сараптамасына бұл жолды қосты және 9 100 көліктің баламалы бағытты пайдаланғанын анықтады.