Кіріспе

Американдық сәулетші (1941–2020)

Том Бендер (24 қыркүйек 1941 – 4 наурыз 2020) – жасыл сәулет және тұрақтылық қозғалысының американдық негіздеушілерінің бірі болды.

Өмір

Томас Гернси Бендер 1941 жылы Огайо штатының Фостория қаласында дүниеге келген. 1970 жылдардың басында педагог, сәулетші, батыс емес архитектурасының тарихшысы, автор және стратегиялық жоспарлаушы ретінде көзге түсе бастады. Кейіннен ол дамып келе жатқан тұрақты экономика саласында да көзге ілікті. Оның 1970 жылдан бергі зерттеулері, жазулары және сәулеттік дизайны салыстырмалы түрде жаңа күн және экологиялық сәулеттік дизайн саласын дамытуға бағытталған. Бендер Миннесота университетінде сәулет профессоры болды, ал ол 1970 жылдардың басында Деннис Холлоуэймен бірге басқарған «Оуроборос» жобасы – «ресурстармен өздігінен қамтамасыз ететін үйлердің» алғашқы үлгілерінің бірі болды. Амори Ловинс сияқты заманауи сарапшылардың бірі Бендер энергияны көп мөлшерде пайдаланудың орнына, энергияны үнемдеудің (әсіресе, энергияның ысырабын азайту арқылы) тиімділігі мен пайдалылығын көрсетті. Том Бендер 1974 жылы Орегон штатына көшіп, 1970 жылдардың басындағы энергетикалық дағдарыс кезінде губернатор Том Макколлдың энергетикалық зерттеушісі болып жұмыс істеді. Ол бірлесіп жазған «Космикалық экономика» еңбегінде қазба отынға тәуелділіктің қауіптілігі, мұнайдың жаһандық жылынудағы ролі және қазба отын мен минералдарға салынатын өндіріс салығының пайдалылығын көрсетті. Оның 1975 жылғы «Кішірек пирогты бөлісу» атты эссесінде қолданған «тұрақтылық» термині қазіргі прогрессивті мәдени көзқарастардың негізгі ұғымына айналды. Сол онжылдықта Бендер RAIN: Journal of Appropriate Technologies журналының редакторларының бірі болды. «Жасыл» жоспарлау және дизайн саласындағы теоретик және тәжірибелі маман ретінде ол сол кезден бері танымал эссеист болып табылады. Бұл принциптер Австрия, Нидерланды және Норвегия үкіметтерінің қызығушылығын тудырды, сондай-ақ Еуропалық Одақ, Тұрақты даму жөніндегі Дүниежүзілік Бизнес Кеңесі және БҰҰ Қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы тарапынан қолдау тапты. Осы ұғымдарды жергілікті деңгейде іске асыру үшін ол Fire Mountain мектебінің, Lower Nehalem Community Trust, NeahCasa және жергілікті қоғамдық орталықтың негізін қалаушылардың бірі болды. Ол Орегон жағалауындағы Неакани тауында тұрып, айналасындағы қауымдастықтарда көптеген тұрғын үйлер мен қоғамдық ғимараттарды жобалады. Оның көптеген жазбалары жеке веб-сайтында қолжетімді. Бендер 2020 жылдың 4 наурызында Орегон штатының Манзанита қаласының жанындағы Неакани тауында өзі мен серігі салған үйде қайтыс болды.