Кіріспе
Эдвард Невилл да Коста Андраде (Edward Neville da Costa Andrade) (27 желтоқсан 1887 - 6 маусым 1971) – ағылшын физигі, жазушы және ақын. Ол «The Literary Digest» журналына өзінің есімінің «жазылғандай, яғни әуе шабуылындай, бірақ ауа орнына және» деп айтылатынын мәлімдеді. Ғылыми әлемде Андраде, Эрнест Резерфордпен бірлесіп, гамма-сәулелерінің бір түрінің толқын ұзындығын алғаш анықтағандығымен белгілі. Бұл сол кездегі рентген сәулелерінен гөрі энергиясы жоғары екенін дәлелдеді. Сонымен қатар, оның атымен аталған реологиялық модель континуум механикасында және оның геофизикалық қолданыстарында бүгінге дейін кеңінен қолданылып келеді. Халық арасында ол «The Brains Trust» бағдарламаларындағы қатысуымен танымал болды.
Edward Neville da Costa Andrade FRS (27 December 1887 – 6 June 1971) was an English physicist, writer, and poet. He told The Literary Digest his name was pronounced "as written, i. e., like air raid, with and substituted for air." In the scientific world Andrade is best known for work (with Ernest Rutherford) that first determined the wavelength of a type of gamma radiation, proving it was far higher in energies than X rays known at the time. Also, a rheological model suggested by him and bearing his name is still widely employed in continuum mechanics and its geophysical applications. In popular culture he was best known for his appearances on The Brains Trust.
Өмір
Эдвард Невилл Андрад – сефард яхудисі, оның отбасы Наполеон дәуірінде Португалиядан Лондонға көшіп келген және ол Мұса да Коста Андраденың ұрпағы болды (кейде Мұса да Коста деп қате айтылады). Да Коста Андраде – оның екінші буынға дейінгі атасы, Лондонның Ист-Энд аймағында қауырсын саудасымен айналысқан. "Андраде" тегінің түбі португалдық болуы мүмкін (аса маңызды ескертулерді қараңыз), Лондонда туып өскен ол Катфордтағы Сент-Данстан колледжінде оқыды, бұл колледж орта мектеп оқушыларына арналған зертханасы бар алғашқы мектеп ретінде танымал болды. Одан кейін ол 1907 жылы профессор Ф.Т. Траутонның жетекшілігімен Лондон университетінің колледжінде физика мамандығы бойынша үздік диплом алды. Бітірген соң, ол зерттеу жұмыстарын жалғастырып, қысым астындағы қатты металдардың ағысын зерттеді, бұл тақырыпқа ғылыми мансабының алпыс жылдық кезеңінде бірнеше рет оралды.
1910 жылы Эдвард Невилл Хайдельберг университетінде профессор Ленардтың басшылығымен оттың электрлік қасиеттері бойынша докторлық диссертациясын қорғады, содан кейін 1914 жылы Эрнест Резерфордпен Манчестерде қысқа, бірақ жемісті зерттеулер жүргізді. Олар радийден шығатын гамма-сәулелерінің толқын ұзындығын анықтау үшін дифракциялық тәжірибелер жасады және оларды бірінші болып мөлшерлеуге қол жеткізді, осылайша олардың "Рентген түтіктерінен" шығатын сол кездегі белгілі рентген сәулелерінен қысқа екенін көрсетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Корольдік артиллерияға қатысты, ал 1920 жылы Вулвичтегі Орднанс колледжінде физика профессоры болды.