Британдық Квакерлердің Жылдық Жиналысының Тарихы

Кіріспе

Достар діни қоғамының жылдық жиналысы – Ұлыбританиядағы Достар діни қоғамының (квакерлердің) жылдық жиналысы, сондай-ақ Ұлыбритания жылдық жиналысы (және 1995 жылға дейін Лондон жылдық жиналысы) деп аталады. Бұл Англия, Шотландия, Уэльс, Канал аралдары және Мэн аралындағы Достар діни қоғамының (квакерлердің) жылдық жиналысы болып табылады. Ұлыбританияда тұратын квакерлердің ұлттық ұйымы осы. "Ұлыбритания жылдық жиналысы" термині діни жиынды да, ұйымды да білдіреді. "Жылдық жиналыс" немесе "Жылдық жиналыс отырысы" деген атаулар британдық квакерлердің жыл сайынғы жиналысына беріледі. Ұлыбританиядағы квакерлер – ұйымның кеңінен танымал атауы.

Британиядағы алғашқы квакерлік кездесулер (1654 1672)

Ұлыбританияның жыл сайынғы жиыны, 1995 жылға дейін Лондонның жыл сайынғы жиыны деп белгілі болған, 1650-ші және 1660-шы жылдардағы Достардың түрлі ұлттық және аймақтық жиындарынан өркендеді және 1668 жылдан бері жыл сайын әлдебір формада өткізіліп келеді. Ұлыбританияның әртүрлі аймақтарынан келген Достардың алғашқы ұйымдастырылған жиыны 1656 жылы Йоркширдегі Балбиде өтті. Бұл жиын Йоркшир, Линкольншир, Дербишир және Ноттингемширден келген өкілдерден тұрды, олардың мақсаты – «ақиқат атынан оларға ұсынылатын мәселелерді қарастыру және тәртіпсіздіктердің себебі мен мәнін анықтау (егер бар болса)». Квакерлердің тәртіп кітабы, Квакерлердің сенімі мен іс-әрекеті:

Біз 1654 жылғы Суаннингтон немесе 1656 жылғы Балбидегі жиынды (оның ұзақ кеңес хатының қосымшасы хаттың өзінен әлдеқайда жақсы таныс) немесе сол жылы өткен Скиптон жиынын, немесе 1658 жылдың мамыр айында Джон Круктың Бедфордширдегі үйінде үш күнге өткен бүкіл ұлтқа арналған жалпы жиынды, мыңдаған Достар қатысқан жиынды еске аламыз. Бұл жиынды бірінші Жыл сайынғы жиын деп санауға болар еді, егер 1660-шы жылдардағы қудалау мен оба салдарынан жылдық үзілістер болмағанда. 1668 жылдың мамырында өткен жиыннан кейін Рождествода тағы бір жиын өтті, ол 1669 жылға дейін созылды. Сондықтан да біз дәстүрлі түрде Лондонның жыл сайынғы жиынының құрылған күні ретінде 1668 жылды таңдаймыз. Бірақ 1677 жылға дейінгі көптеген жиындар (барлығы емес) таңдамалы болды, яғни «қоғамдық» (немесе қызмет ететін) Достармен шектелді: 1678 жылдан бастап олар таңдамалы емес, өкілдік сипатта болды.

Жыл сайынғы жиналыстардың құрылуы (1672)

1660 жылы бүкіл Ұлыбританиядан келген Достар қауымының өкілдері қатысқан кездесу өтті. Осы кездесуде Лондон қаласында жыл сайын "Ағалар қауымының жалпы жиналысы" өткізілуі шешілді, ал алғашқысы 1661 жылғы бесінші айда (мамырда) өтті. Әр түрлі себептермен, бұл жиналыс әр жылдары өткізілмеді, бірақ 1668 жылдан бері Ұлыбританияда жыл сайын қандай да бір ұлттық жылдық кездесу өткізіліп келеді. 1687 және 1688 жылдары Джеймс кешірім туралы жарлық шығарды, және оның авторы Уильям Пенн болды деп көптеген адамдар сенді. 1689 жылы Толеранттылық заңы қабылданды. Ол ар-ұждан бостандығына мүмкіндік берді және басқа біреудің құлшылық етуіне кедергі келтіруді қылмыс етіп қарады. Осылайша британдық квакерлерге төзімділік көрсетілді, бірақ олар әлі де кеңінен түсінілмеді немесе қабылданбады, және ағылшын мен Уэльс заңдарында қарсыластар тобы ретінде танылды. Қозғалыс XVII ғасырдың ортасында басталғаннан бері квакерлер өздерінің радикалды діни идеяларымен және ерекше әлеуметтік мінез-құлқымен ғана емес, сонымен қатар өздерінің сенімдері үшін түрмеге түсуге немесе жазаға ұшырауға дайындығымен де көзге түсті.

XVIII ғасыр

Квакерліктердің алғашқы толық ғасырында квакерлер Англия шіркеуінің жауларынан ішкі сенімді тыныш іздеуге өтті. Он жетінші ғасырдағы күрес пен қуғын-сүргінге жауап ретінде Достар квакер қауымдастықтарын қорғау үшін "ерекшелік" тәжірибесін ұстануға тырысты. Бұл көбінесе ай сайынғы жиналыстардың мәселелері "заңды емес неке" және "ретсіз жолмен жүрген" Достармен айналысты. Әйелдер бойдақ болуға немесе некеге тұруды кейінге қалдыруға құқылы болды, ал Джеймс Дженкинстің сол кездегі жазбаларына сәйкес, квакерлер "отбасылық функциясынан тыс" барлық жерде "шақыру" немесе "қызмет" бар екенін мойындады. Бұл рөлдердің теңдігі квакер әйелдерінің сауаттылығының XVIII ғасырда Ұлыбританиядағы әйелдерге қарағанда жоғары болуына себеп болған болуы мүмкін. Жұмыспен қамту және азаматтық құқықтар осы кезеңде квакерлердің басты мәселесі болды. Корольдік қоғамның мүшесі және білім беру теориясының маманы Джон Беллерс "байлардың кедейлердің және олардың біліміне қамқорлық жасауы керек" деп шақырды және 1714 жылғы "Физиканы жақсарту туралы" еңбегінде кедейлерді емдеу және дәрігерлерді даярлау үшін ұлттық ауруханалар жүйесін ұсынды, бұл Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің алға басушысы болды. Осы ғасыр бойында көптеген квакерлер Еуропа, Америка және Африкаға миссионерлер ретінде сапарлады. Лондондық жылдық жиналыс Англиядан келген квакер миссионерлерін рухани, қаржылық және логистикалық тұрғыдан қолдады. Жылдық жиналыс квакер дін қызметкерлерінің Пенсильванияға Атлант мұхитын кесіп өтуіне "тәртіпті түрде қаржыландыруды" жүзеге асырды. Алайда, британдық қоғамда бұл кезең "ішкі" дәуір ретінде танылды – көбінесе Тынышшыл дәуір деп аталады (алғашқы христиан Тынышшылдарына сілтеме). Жанна Мари Бувье де ла Мотт Гюйон, Франсуа Фенелон және Мигель де Молинос сияқты Тынышшылдардың ықпалымен, зорлық-зомбылықсыздық және ішкі рухани толықтану квакерлердің куәлігімен үйлесті және көптеген Достар қарапайым киім киіп, "әшекейге қарсы" ұстанымды қабылдады.

During the first full century of Quakerism, Quakers underwent a transformation from enemies of the Church of England to quiet pursuit of inward faith. Responding to the struggles and persecution of the seventeenth century, Friends insisted on pursuing a practice of "peculiarity" to protect Quaker communities. This often meant that the business of monthly meetings was taken up with incidents of "outside marriage" and Friends who had chosen a path upon which to "walk disorderly". Women were entitled to remain single or choose to defer marriage and according to James Jenkins' records of the time, Quakers recognised the presence of a "call" or "service in all" that existed "beyond their function in family". This parity of roles may have led to a higher rate of literacy for Quaker women than for women in Britain at large during the eighteenth century. Employment and civil rights were a major Quaker concern during this period. John Bellers, a Fellow of the Royal Society and educational theorist called for "the rich to take care of the poor and their education" and in his 1714 text, About the Improvement of Physick advocated for a national system of hospitals to treat the poor and train doctors, a precursor to the National Health Service. Throughout the century there were a significant number of Quakers who travelled as missionaries to Europe, the Americas, and Africa. Quaker missionaries from England were supported spiritually, financially, and logistically by London Yearly Meeting. The Yearly Meeting "routinely funded" transatlantic crossings for Quaker ministers to Pennsylvania. However, within British society this period is marked as an "inward" era – more commonly known as the Quietist period (a reference to early Christian Quietists). Influenced by Quietists such as Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon, Francois Fenelon, and Miguel de Molinos, the spiritual practices of nonviolence and inward nourishment resonated with Quaker testimony and significant numbers of Friends adopted plain dress and a "concern against ostentation".

Лондоннан тыс кездесулер

ХХ ғасырда жыл сайынғы жиналыстар Лондоннан тыс жерлерде, атап айтқанда, 1905 жылы Лидсте, 1908 жылы Бирмингемде, 1912 жылы Манчестерде, 1924 жылы Лландриндрод-Уэллсте, 1925 жылы Скарборо, 1926 жылы Манчестерде, 1937 жылы Бристольде, 1941 жылы Йоркте, 1942 және 1948 жылдары Эдинбургте өткізіле бастады. 1945 жылы Лондон жыл сайынғы жиналысында жыл сайынғы жиналыстың төрт жылда бір рет Лондоннан тыс, сегізінші айда (тамызда) өткізілуі керек екендігі туралы шешім қабылданды. Бұл төрт жыл сайынғы жиналыс, кейін "Тұрғын үйлі жыл сайынғы жиналыстар" деп аталатын, 1986 жылы Эксетерде, 1989 жылы Абердинде, 1993 жылы Ковентриде, 1997 жылы Аберистуитте, 2001 жылы Эксетерде, 2005 жылы Йоркте, 2009 жылы қайта Йоркте және 2011 жылы Кантербериде өтті. 1994 жылы Лондон жыл сайынғы жиналысы 1994 жылы "Британиядағы Діни Достар Қоғамының (квакерлер) Жыл сайынғы жиналысы" деп атауға шешім қабылдады, ал қысқаша атауы "Британия Жыл сайынғы жиналысы" болды. Бұл атау өзгерісі 1995 жылдың басында күшіне енді.

Ұйымдастыру құрылымы

Британияның жыл сайынғы жиналысы – бұл Квакерлердің жыл сайынғы жиналысын және Лондондағы Friends House-те орналасқан Ұлыбританиядағы квакерлердің орталық ұйымын атау үшін қолданылатын термин. Британияның жыл сайынғы жиналысы – Ұлыбританиядағы квакерлердің ұлттық ұйымы. Оның құрамына Англия, Шотландия, Уэльс, Мэн аралы және Норманд аралдарындағы барлық аймақтық жиналыстардың мүшелері кіреді. Британияның жыл сайынғы жиналысының кез келген мүшесі жыл сайынғы жиналысқа қатысуға құқылы. Ұлыбританиядағы квакерлердің ұлттық жұмысын "Азап шеккендерге көмек көрсету жиналысы" және төрт тұрақты орталық комитет жүзеге асырады. Комитеттерге бүкіл Ұлыбританиядағы жиналыстардың өкілдері кіреді. Осы хат алмасу және өкілдік арқасында Ұлыбританиядағы квакерлер маңызды мәселелерге біртұтас жауап бере алады. "Азап шеккендерге көмек көрсету жиналысының" және тұрақты комитеттердің негізгі жұмысын Британияның жыл сайынғы жиналысының қызметкерлері қолдайды, олар Friends House (Эустон), Эдинбург, Свартмур залы және Ұлыбританияның кең аумағын қамтитын Vibrancy командаларынан жұмыс істейді.

Орталық комитеттер

Арнайы мәселелерді қарау үшін комитеттер құрылған, оның ішінде бүкіл Ұлыбританиядан келген өкілдерден тұратын, ұзақ жылдар бойы жұмыс істеп келе жатқан комитеттер де бар: Азап шегушілермен кездесу, Квакер өмірі және Квакер бейбітшілігі мен әлеуметтік куәлігі.

Азап шеккендер үшін кездесу

Азап шеккендер жиналысы – Жылдық жиналыс сессиясы арасында жыл бойы Жылдық жиналыс үшін ұлттық деңгейде қабылдау қажетті шешімдермен айналысатын ұлттық өкілдік комитет. Онда Англия, Уэльс, Шотландия, Мэн аралы және Норманд аралдарының әр аймақтық жиналысынан екі өкіл бар. Шотландияның Бас жиналысы – Шотландиядағы шіркеулердің бірлескен іс-қимылы экуменикалық ұйымының мүшесі.

Тұрақты комитеттер

Қазіргі уақытта Ұлыбритания Жыл сайынғы жиналысында Ұлыбританиядағы Достар атынан ұлттық деңгейде жұмыс істейтін төрт тұрақты комитет бар. Әрқайсысының құрамында Жұмыс істеуге тағайындалған Достардың өкілдік комитеттері бар, олар Британдық Жыл сайынғы жиналыстың қоршыларына есеп береді және әр бөлімнің күнделікті жұмысын жүзеге асыратын ақылы хатшылық қызметкерлері бар: Квакерлік өмір орталық комитеті Ұлыбританиядағы квакерлік жиналыстарды ұйымдастырумен, соның ішінде Ұлыбританиядағы насихаттау жұмысымен, Ұлыбританиядағы квакерлер үшін білім беру және дамытумен, балалар мен жастарға арналған іс-шаралармен айналысады. Квакерлік бейбітшілік және әлеуметтік куәлік комитеті Ұлыбританияда да, шетелде де квакерлердің бейбітшілік және даму жұмыстарын жүзеге асырады. Квакерлік әлемдік қарым-қатынастар комитеті басқа жыл сайынғы жиналыстармен, Достар әлемінің консультациялық комитетімен және оның Еуропа мен Таяу Шығыс бөлімімен байланыс ұстайды, оған Ұлыбритания Жыл сайынғы жиналысы мүше. Квакерлердің христиандық және дінаралық қатынастар комитеті квакерлер мен басқа христиандық және діни топтар арасындағы қарым-қатынастарды реттеумен айналысады. Ұлыбритания Жыл сайынғы жиналысы 1995 жылдан бері «Квакерлік сенім және тәжірибе» деп аталатын ережелер жинағын құрастырып, жариялап келеді. 2018 жылы Ұлыбритания Жыл сайынғы жиналысы «Квакерлік сенім және тәжірибе» ережелерін қайта қарау туралы шешім қабылдады.

Жылдық жиналыс

2009 жылға дейін БММ-нің төрт жылдық кездесуінің үшеуі Майдағы банктік мерекелердің бірінде Достар үйінде өткізілді, ал төрт жылда бір рет жаз айында бір апталық тұрғын үй кездесуі ұйымдастырылды. Осы тәжірибеге өзгеріс енгізу үшін 2009 жылы бірінші Жылдық жиналыс (ЖЖ) Йорк қаласында өтті, ал 2010 жылғы Жылдық жиналыс мамыр айында Лондондағы Достар үйінде ұйымдастырылды. 2011 жылы Кентербериде екінші ЖЖ өтті. Жылдық жиналыстар екі жыл қатарынан Достар үйінде, ал үшінші жылы тұрғын үй форматында өткізіледі. Барлық мәселелер квакерлердің шешім қабылдаудың стандартты тәсілімен талқыланады. Жиналыста өткен көптеген лекциялардың ішіндегі бірі – квакерлерге қатысты мәселелерге арналған Свартмор лекциясы. Сонымен қатар, 19 жасқа дейінгілерге арналған, әр жас тобына бейімделген бағдарлама бар.

Before 2009, three out of four yearly meetings of BYM were held at Friends House over one of the May bank holiday weekends, and once every four years a week long Residential Meeting was held in the summer. In a change to this practice, the first Yearly Meeting Gathering (YMG) was held in York in 2009, with the 2010 Yearly Meeting being held at Friends House in London on May. The second YMG was held in Canterbury in 2011. A new three year rotation has been established with Yearly Meetings being held two years running at Friends House, and the third year as a residential YMG. All types of issues are discussed in the standard fashion of Quaker decision making. Among several lectures over the gathering, one of the highlights is known as the Swarthmore Lecture, relating to issues concerning Quakers. There is also an under 19's programme, with activities tailored to each age group. YearDateLocation200530 July–6 AugustA residential Yearly Meeting held at the University of York.200626–29 MayYMG 2006 took place at Friends House in London over the second May Bank Holiday in the UK20074–7 MayYMG 2007 took place at Friends House in London over the first May Bank Holiday in the UK200823–26 MayYMG 2008 took place at Friends House in London over the second May Bank Holiday in the UK200925 July–1 AugustA residential Yearly Meeting Gathering was held at the University of York. For the first time this encompassed Junior Yearly Meeting (JYM) and merged both Yearly Meeting and the scheduled Summer Gathering into Yearly Meeting Gathering, a new biennial event.201028–31 MayYMG 2010 took place at Friends House in London over the second May Bank Holiday in the UK201130 July–6 AugustYMG 2011 took place in Canterbury.201225–28 MayYMG 2012 took place at Friends House in London.201324–27 MayYMG 2013 took place at Friends House in London over the second May Bank Holiday in the UK20142–9 AugustYMG 2014 took place at the University of Bath.20151–4 MayYMG 2015 took place at Friends House in London.201627–30 MayYMG 2016 took place at Friends House in London.201727 July–5 AugustYMG 2017 took place at the University of Warwick.20184–7 MayYMG 2018 took place at Friends House.2019 24–27 MayYM 2019 took place at Friends House.202015 NovemberYM 2020 took place online due to restrictions in place for the COVID 19 pandemic.202119 July–8 AugustYMG 2021 took place online due to the COVID 19 pandemic.

Жыл Датасы Орны
2005 30 шілде – 6 тамыз Йорк университетінде жылдық тұрғын үй жиналысы өтті.
2006 26–29 мамыр 2006 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде Ұлыбританиядағы екінші мамыр банктік мерекесінде өтті.
2007 4–7 мамыр 2007 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде Ұлыбританиядағы бірінші мамыр банктік мерекесінде өтті.
2008 23–26 мамыр 2008 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде Ұлыбританиядағы екінші мамыр банктік мерекесінде өтті.
2009 25 шілде – 1 тамыз Жылдық тұрғын үй жиналысы Йорк университетінде өтті. Бұл алғаш рет Жастар жылдық жиналысын (ЖЖЖ) қамтыды және Жылдық жиналыс пен жоспарланған жазғы жиналысты екі жылдық жиналысқа біріктірді.
2010 28–31 мамыр 2010 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде Ұлыбританиядағы екінші мамыр банктік мерекесінде өтті.
2011 30 шілде – 6 тамыз 2011 жылғы ЖЖ Кентербериде өтті.
2012 25–28 мамыр 2012 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде өтті.
2013 24–27 мамыр 2013 жылғы ЖЖ Ұлыбританиядағы екінші мамыр банктік мерекесінде Лондондағы Достар үйінде өтті.
2014 2–9 тамыз 2014 жылғы ЖЖ Бат университетінде өтті.
2015 1–4 мамыр 2015 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде өтті.
2016 27–30 мамыр 2016 жылғы ЖЖ Лондондағы Достар үйінде өтті.
2017 27 шілде – 5 тамыз 2017 жылғы ЖЖ Уорвик университетінде өтті.
2018 4–7 мамыр 2018 жылғы ЖЖ Достар үйінде өтті.
2019 24–27 мамыр 2019 жылғы ЖЖ Достар үйінде өтті.
2020 15 қараша 2020 жылғы ЖЖ COVID-19 пандемиясының шектеулеріне байланысты онлайн форматта өтті.
2021 19 шілде – 8 тамыз 2021 жылғы ЖЖ COVID-19 пандемиясының салдарынан онлайн форматта өтті.

19 жасқа дейінгілер бағдарламасы

19 жасқа дейінгілер бағдарламасы жыл сайынғы Ұлыбританиялық жылдық жиын кезінде өткізіледі және оған 0-19 жас аралығындағы жас квакерлер қатысады, олар тиісті жас топтарына бөлінеді (мысалы, 0–3, 15–18). Бағдарламаның мақсаты – жас достарға квакерлердің сенімдері мен құндылықтарын түсіндіру, сондай-ақ қоғам ішінде қарым-қатынас құруға қауіпсіз жағдай жасау.

Жас жылдық кездесу

Жыл сайынғы жастар жиналысы, көбінесе "JYM" деп аталады, 14-тен 18 жасқа дейінгі жас квакерлерге арналған шара. Бұл жылдық іс-шара әдетте Пасха мерекесі қарсаңында Киддерминстердегі Пионер орталығында өтеді және екі жылда бір рет шілде айының соңында өтетін Жылдық жиналыспен бірге ұйымдастырылады. Ол 19 жасқа дейінгілер бағдарламасынан Достар қоғамына өтуге көмектесетін кезең болып табылады.

Халықаралық достармен қарым-қатынас

Ұлыбританияның жылдық жиналысы Достар әлемдік кеңес комитеті арқылы Халықаралық Достар діни қоғамының жұмысына қатысады. Ұлыбританияның жылдық жиналысы сондай-ақ Квакерлік бейбітшілік және әлеуметтік куәлік арқылы Квакерлік Біріккен Ұлттар Ұйымы кеңсесінің бюджетіне үлкен үлес қосады. Жылдық жиналыстар арасындағы байланыс хаттар арқылы жүзеге асырылады. Бұрын осы хаттар басқа жылдық жиналыстарға жеке жіберілетін, бірақ қазір Достар әлемдік кеңес комитеті оларды онлайн жариялайды. Квакерлер – сенімдері мен тәжірибелерінде үлкен әртүрлілік бар, жоғары деңгейде децентрализацияланған дін. Ұлыбританияның жылдық жиналысы Ирландия, Канада, Австралия және АҚШ-тағы Достардың Бас конференциясымен байланысты жиналыстар сияқты, бағдарламаланбаған құлшыныс және либералдық-әмбебаптық теологияға ерекше ұқсас тәсілде ғибадат етеді.