Витторио Стораро: Итальяндық оператор және кино өнерінің шебері

Кіріспе

Итальяндық оператор Витторио Стораро, A.S.C., A.I.C. (24 маусым 1940 жылы туған) – кино тарихындағы ең көрнекті және ықпалды операторлардың бірі ретінде танымал итальяндық оператор. Ол «Конформист» (1970), «Апокалипсис қазір» (1979) және «Соңғы император» (1987) сияқты көптеген классикалық фильмдерде жұмыс істегені үшін кеңінен белгілі. Елу жылдан астам уақыт бойы ол Бернардо Бертолуччи, Фрэнсис Форд Коппола, Уоррен Битти, Вуди Аллен және Карлос Саура сияқты режиссерлермен ынтымақтастық етті. Ол «Апокалипсис қазір», «Қызылдар» (1981) және «Соңғы император» фильмдері үшін «Үздік операторлық жұмыс» номинациясында үш рет «Оскар» сыйлығын алды және бұл сыйлықты үш рет жеңіп алған үш тірі адамның бірі, ал қалғандары Роберт Ричардсон және Эммануэль Лубецки.

Ерте өмір

Стораро Римде дүниеге келді. Фильм проекцияшысының ұлы Стораро 11 жасында фотосуретке оқуға бастады. 18 жасында Италияның ұлттық кино мектебі, Centro Sperimentale di Cinematografia-да кинематографияны формалды түрде оқыды.

Мансап

Стораро барлық уақыттағы ең ұлы және ықпалды операторлардың бірі саналады. Ол көптеген маңызды кинорежиссерлермен жұмыс істеді, әсіресе Бернардо Бертолуччимен ұзақ жылдар бойы ынтымақтастық байланыста болды. Оның философиясы негізінен Йохан Вольфганг фон Гетенің түстер теориясынан нәр алды, ол әртүрлі түстердің психологиялық әсеріне және түстердің әртүрлі жағдайларды қабылдауымызға қалай әсер ететініне назар аударады. Ол алғаш рет Бертолуччимен «Конформист» (1970) фильмінде жұмыс істеді. Фашистік Италияда түсірілген бұл фильм «визуалды шедевр» деп сипатталған. Сондай-ақ 1970 жылы ол Дарио Аржентоның режиссерлік дебюті және жанрлық белгілі бірлікке ие болған giallo фильмі – «Кристалды қауырсынды құс» фильмін түсірді. Сторароның алғашқы американдық фильмі «Апокалипсис қазір» (1979) болды. Режиссер Фрэнсис Форд Коппола оған фильмнің визуальдық стилін еркін таңдау мүмкіндігін берді. «Апокалипсис қазір» Сторароға алғашқы «Оскар» сыйлығын әкелді. Ол Уоррен Биттимен алғаш рет «Қызылдар» (1981) фильмінде жұмыс істеді және екінші «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Стораро үшінші «Оскар» сыйлығын Бертолуччи режиссерлік еткен «Соңғы император» (1987) үшін жеңіп алды. 2002 жылы Стораро өзінің операторлық философиясын жариялаған кітаптар сериясының біріншісін аяқтады. Ол 2010 жылдың 4 және 5 қыркүйегінде екі түндік Вердидің «Риголетто» операсының BBC және итальяндық RAI телеарналарымен бірлесіп түсірілген нұсқасының операторы болды. Вуди Алленнің «Кафе қоғамы» (2016) Сторароның цифрлық форматта түсірген алғашқы фильмі болды; ол Sony F65 камерасын пайдаланды. 2017 жылы Стораро Джордж Истман сыйлығымен марапатталды. Сол жылы ол Нью-Йорк кинофестиваліне қатысып, Эд Лакманмен операторлық өнер және оның цифрлық форматқа өтуі тақырыбында пікір алмасты. Оның басқа фильмдері: «1900», «Париждегі соңғы танго», «Экзорцистке дейінгі тарих», «Жүректен бірі», «Булворт», «Қорғалған аспан», «Такер: Арманды адам және оның машинасы», «Ледихоук», «Танго» және «Бордодағы Гойя». Ол ұлы Фабрициомен бірлесіп, болашақ театрлық және телефильмдерді 2.00:1 пропорциясындағы бір форматқа біріктіру мақсатында Univisium форматын жасады. 2023 жылға дейін бұл бірігу орын алмады, ал 4:3 телевизорлардың үлкен, кең экранды дисплейлермен алмастырылуы үй кинотеатрында көрсету үшін экрандық пропорцияны өзгерту қажеттілігін едәуір азайтады.

Storaro is considered to be one of the greatest and most influential cinematographers of all time. He has worked with many important film directors, in particular Bernardo Bertolucci, with whom he has had a long collaboration. His philosophy is largely inspired by Johann Wolfgang von Goethe's theory of colors, which focuses in part on the psychological effects that different colors have and the way in which colors influence our perceptions of different situations. He first worked with Bertolucci on The Conformist (1970). Set in fascist Italy, the film has been described as a "visual masterpiece". Also in 1970, he photographed The Bird with the Crystal Plumage, the directorial debut of Dario Argento and a landmark film in the giallo genre. The first American film that Storaro worked on was Apocalypse Now (1979). Director Francis Ford Coppola gave him free rein on the film's visual look. Apocalypse Now earned Storaro his first Academy Award. He worked with Warren Beatty for the first time on Reds (1981), and ended up winning his second Academy Award. Storaro won a third Academy Award for The Last Emperor (1987), directed by Bertolucci. In 2002, Storaro completed the first in a series of books that articulate his philosophy of cinematography. He was the cinematographer for a BBC co production with Italian broadcaster RAI of Verdi's Rigoletto over two nights on the weekend of 4 and 5 September 2010. Woody Allen's Café Society (2016) was the first film that Storaro shot digitally; he used the Sony F65 camera. In 2017, Storaro was honored with the George Eastman Award. The same year he also attended the New York Film Festival at which he debated with Ed Lachman on cinematography and its transition to digital. His other film credits include 1900, Last Tango in Paris, Dominion: Prequel to the Exorcist, One from the Heart, Bulworth, The Sheltering Sky, Tucker: The Man and His Dream, Ladyhawke, Tango, and Goya en Burdeos. With his son Fabrizio, he created the Univisium format system to unify all future theatrical and television movies into one respective aspect ratio of 2.00:1. As of 2023, this unification has not happened, and the universal replacement of 4:3 televisions by large, wide screen displays greatly reduces the need to modify scope ratio films for home theater presentation.

Жеке өмір

Стораро өте әсем, ұқыпты және жарқын жеке киім талғамымен танымал. Фрэнсис Форд Коппола бірде: "Витторио – мен танысқан жалғыз адам, ол ақ костюмде баспалдақтан құлап, сазға түсіп де кірленбеді", – деген еді.