Кіріспе

Кино камерасының және жарық шешімдерінің шығармашылық басшысы. Кинематограф немесе оператор-қоюшы (кейде DP немесе DOP деп қысқартылады) – фильмді, телеарна өндірісін, музыкалық бейнероликті немесе басқа да тірі түсірілімдерді жазуға жауапты адам. Кинематограф – мұндай жобаларда жұмыс істейтін камера және жарық тобының басшысы. Олар көбінесе бейнеге қатысты көркемдік және техникалық шешімдер қабылдауға, сондай-ақ камераны, пленканы, линзаларды, фильтрлерді және т.б. таңдауға жауапты болады. Осы саланың зерттелуі мен тәжірибесі кинематография деп аталады. Кинематограф – режиссердің басшылығында болады, оның міндеті режиссердің көзқарасына сәйкес сахнаны түсіру. Кинематограф пен режиссердің қарым-қатынасы әртүрлі болуы мүмкін. Кейде режиссер кинематографқа толық тәуелсіздік береді, ал кейбір жағдайларда режиссер камераның орналасуын және линзаларды таңдауды тіпті қатаң бақылайды. Бұл деңгейдегі араласу режиссер мен кинематограф бір-бірімен жақсы танысқанда сирек кездеседі. Режиссер әдетте кинематографқа сахнадан қандай визуалды эффект күтілетінін түсіндіреді және осы эффектке қол жеткізуде кинематографқа еркіндік береді. Кинематограф түсірген сахналар монтажға кинорежиссерге жіберіледі.

Тарих

Киноның бастапқы кезеңдерінде оператор әдетте режиссердің өзі болып, камераны физикалық түрде иеленуші адам да сондай-ақ ол болған. Өнер мен технологияның дамуымен режиссер мен камера операторы арасында бөлініс пайда болды. Жасанды жарықтандырудың және жарыққа сезімтал фильмдердің, сондай-ақ оптикалық технологиядағы жетістіктердің арқасында кинематографияның техникалық жақтары осы саланың маманын қажет етті. Дыбыссыз кино дәуірінде кинематографияның маңызы ерекше болды; тек қосымша музыка ғана болды, диалог болған жоқ, сондықтан фильмдер жарықтандыруға, актерлік шеберлікке және декорацияларға тәуелді болды. Америка кинематографистерінің қоғамы (АКҚ) 1919 жылы Голливудта құрылды және кинематографистер үшін алғашқы кәсіби ұйым болды. Ұқсас қоғамдар басқа елдерде де құрылды. Мысалы, Ұлыбритания кинематографистерінің қоғамы (BSC). Олардың мақсаттары кино өнері мен ғылымына кинематографистің үлесін мойындауды қамтиды.