Кіріспе

Американдық кинорежиссер (1951 жылы туған)

Кэтрин Энн Бигелоу (/b//ɪ//g//ə/,/l//oʊ/; 27 қараша 1951 жылы туған) – американдық кинорежиссер. Бигелоу көптеген марапаттарға ие, оның ішінде екі «Оскар» сыйлығы, екі BAFTA сыйлығы және Primetime Emmy сыйлығы бар. 2010 жылы «Time» журналы оны әлемдегі ең ықпалды 100 адамның бірі деп атады. Бигелоу «The Loveless» (1981) заңсыз моторарбалы фильммен режиссерлік дебютін жасады. Ол «Қараңғыға жақын» (1987), «Көк болат» (1990), «Бұзу нүктесі» (1991), «Көктегі таң» (1995) және «К-19: Жесірші» (2002) триллерлерін түсіру арқылы танымал болды. «The Hurt Locker» (2008) соғыс драмасын режиссерлік еткені үшін Бигелоу «Ең үздік режиссер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алған алғашқы әйел атанды. Одан кейін ол «Zero Dark Thirty» (2012) шпиондық триллері мен «Детройт» (2017) криминалды драмасын түсірді. Ол NBC телесериалының бірнеше эпизодасын режиссерлік етті – «Homicide: Life on the Street» (1998–1999), сондай-ақ Netflix фильміндегі жұмысы үшін деректі фильмдердегі ерекше еңбегі үшін Primetime Emmy сыйлығын жеңіп алды. Ол Эрик Ред пен Марк Боалмен бірлескен жұмыстарымен белгілі.

Ерте өмір және білім

Бигелоу Калифорния штатының Сан-Карлос қаласында дүниеге келді. Ол Гертруд Кэтриннің (қызметтік аты Ларсон; 1917–1994), кітапханашы, және Рональд Эллиот Бигелоудың (1915–1992), бояу фабрикасының директоры, жалғыз баласы еді. Оның анасы – норвегиялық текті. Ол Калифорния штатының Фуллертон қаласындағы Санни Хиллс орта мектебінде оқыды. Бигелоудың алғашқы шығармашылық ізденістері сурет салумен айналысудан басталды. 1970 жылдың күзінде Сан-Франциско өнер институтына қабылданды және 1972 жылдың желтоқсан айында Көркем өнер бакалавры дипломын алды. SFAI-да оқып жүрген кезінде Нью-Йорктегі Уитни американдық өнер мұражайының тәуелсіз зерттеу бағдарламасына қабылданды. Ол Ричард Серраның "Тұтқындардың дилеммасы" (1974) атты видеофильмінде шағын рөл ойнады. Бигелоу Филип Гласспен бірлесіп жылжымайтын мүлікпен айналысып, қала орталығындағы тозығы жеткен пәтерлерді жөндеп, пайдаға сатты. Бигелоу Колумбия университетінің магистратурасына түсіп, теория және сынды зерттеді, содан кейін магистр дәрежесін алды. Оның профессорларының арасында Вито Акончи, Сильвьер Лотрингер және Сьюзан Сонтаг, сондай-ақ Эндрю Саррис және Эдвард У. Саид болды. Ол «Сән және тіл» тобымен және Лоуренс Вайнермен де жұмыс істеді. Ол сонымен қатар Калифорния өнер институтында оқытушы болып жұмыс істеді. Art & Language тобымен жұмыс істеген кезінде Бигелоу «The Fox» журналында «Қайшылықтың дамуы туралы емес» атты мақала жариялады және «The Set Up» (1978) атты қысқаметражды фильмді бастады, ол режиссер Милош Форманның қызығушылығын тудырды, ол сол кезде Колумбия университетінде сабақ беріп жүрді, және Бигелоу бұл фильмді Колумбиядағы магистрлік диссертациясының бір бөлігі ретінде ұсынды.

1981-2002: режиссерлік дебют және жетістік

Бигелоудың "Құрылған" атты қысқа фильмі – фильмдегі зорлық-зомбылықты 20 минут бойы талдау. Фильмде екі адам бір-бірімен күресіп жатыр, ал семиотиктер Сильвер Лотрингер мен Маршалл Блонски дауыстап бейнелерді деконструкциялап жатыр. Сол жылы ол New Order әніне "Құдайдың қолынан тигендей" атты музыкалық видео түсірді; видео глэм-метал имиджінің пародиісі. Бигелоудың кейінгі фильмдері – "Көк болат", "Шексіз нүкте" және "Адамгершілік күндер" – "оның философиялық көзқарасын жылдамдықпен үйлестіріп, коммерциялық киноның нарықтық сұраныстарын қанағаттандырды". 1993 жылы ол "Жабайы лақтылар" телесериалының бір бөлімін режиссерлік етті және бір бөлімде Мази Войводе рөлінде (атаусыз) пайда болды. Бигелоудың 1995 жылғы "Адамгершілік күндер" фильмінің сценарийін оның бұрынғы күйеуі Джеймс Кэмерон жазды және продюсерлік етті. Фильмге оң пікірлер болғанына қарамастан, коммерциялық сәтсіздікке ұшырады. Сонымен қатар, көптеген адамдар шығармашылық көзқарасты Кэмеронға жатқызды, бұл Бигелоудың фильмге тигізген ықпалын азайтты. Rotten Tomatoes сайтындағы сыншылардың 97% "жаңа" деген баға берді. Фильмде Джереми Реннер, Брайан Герагти және Энтони Макки түсті, сондай-ақ Гай Пирс, Дэвид Морс және Ральф Файнс эпизодтық рөлдерде ойнады. Ол Америка Режиссерлер Гильдиясының "Кинодағы ең үздік режиссерлік жетістіктері" сыйлығын жеңіп алды (бұл сыйлықты жеңген алғашқы әйел) және "Аватар" (2009) үшін Джеймс Кэмероннан жеңіліп, "Алтын глобус" сыйлығына "Ең үздік режиссер" номинациясын алды. 2010 жылы ол "Ең үздік режиссер" сыйлығын жеңіп алды, ал "Жарақат шкафшасы" 63-ші Британ академиясының кино сыйлығында "Ең үздік фильм" атағын жеңіп алды. Ол "Жарақат шкафшасы" үшін "Оскар" сыйлығын алған алғашқы әйел болды. Ол осы марапатқа ие болған төртінші әйел және екінші американдық әйел. Бұл номинацияда оның бұрынғы күйеуі Джеймс Кэмерон да бақ сынады. Сонымен қатар, фильмдегі азаптауды қолдағандығы үшін сынға ұшырады. Бигелоу бұл фильм үшін Нью-Йорк киносыншыларының "Ең үздік режиссер" сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты екі рет жеңген алғашқы әйел. Ол бұрын "Жарақат шкафшасы" фильмінің режиссері ретінде де жеңіп алған болатын. Сонымен қатар, ол Ұлттық сын кеңесінің "Ең үздік режиссер" сыйлығын алған алғашқы әйел болды. Бигелоу үшінші рет Марк Боалмен бірлесіп 1967 жылғы Детройт көтерілісі кезіндегі оқиғаларға арналған "Детройт" фильмін түсірді. "Детройт" фильмінің түсірілімі 2016 жылдың жазында басталды және 2017 жылдың шілдесінде, көтерілістің 50 жылдығында және фильмде бейнеленген Алжир мотельіндегі оқиғаның мерейтойында көрсетілді. Фильмде Джон Бойега, Ханна Мюррей, Уилл Полтер, Джек Рейнор, Энтони Макки және Джозеф Дэвид Джонс түсті. Ол бастапқыда өзі режиссерлік етпек болған "Үш шекара" фильмінің атқарушы продюсері болды. Ол басқа жобаларға көңіл бөлгені үшін режиссерлік міндеттерін Дж. Си. Чандорға тапсырды. Бигелоу сонымен қатар жарнамалық роликтер де түсіреді. Ол халықаралық деңгейде SMUGGLER коммерциялық өндіріс компаниясымен өкілдік етеді, онда ол Армия Ұлттық гвардиясы, Budweiser және AT&T үшін жарнамалар түсірді, олардың кейбіреулері Супер Боул кезінде көрсетілді. 2022 жылы Бигелоу Америка Режиссерлер Гильдиясы Apple компаниясының "Hollywood In Your Pocket" жарнамасы үшін "Коммерциядағы ең үздік режиссерлік жетістіктері" номинациясына ие болды.

Фильм стилі

Бигелоу Голливуд пен оның дәстүрлі кино стандарттары мен техникаларымен өзгеше қарым-қатынаста болады. Оның туындылары "идеологиялық тұрғыдан күрделі, сезімтал түрде әсерлі және жеке басымен ерекшеленетін кино жасау үшін формулалық талаптарды қанағаттандырып, одан да асып түседі". Оның барлық жанрдағы жұмыстарында гендерлік, нәсілдік және саяси әлеуметтік мәселелер терең бойға сіңген. Ол көбінесе "арнайы жасалған" камера жабдықтарын қолданады, осы арқылы жылдам түсірілімдерге мүмкіндік береді. Оның көптеген фильмдерінде, мысалы, "The Hurt Locker", "Point Break" және "Strange Days" фильмдерінде жылдам және қолмен ұсталатын камералар қолданылған. Бигелоудың туындыларын зорлық-зомбылық сипаттайды. Оның көптеген фильмдерінде зорлық-зомбылық көріністері бар, ал көптегендері зорлық-зомбылық тақырыбына арналған. Зорлық-зомбылық оның мансабының басынан бері фильмдеріндегі маңызды элемент болып табылады. Оның алғашқы қысқаметражды фильмі "The Set Up" (1978) екі профессордың екі адамның төбелес соғуын талдап, "экрандағы зорлық-зомбылықтың фашистік тартымдылығы" туралы ойлармен бөлісуін көрсетеді. "Blue Steel" оның әрекет фильмдеріне жасаған алғашқы қадамы болды, ол осы жанрда мансабының көп бөлігін өткізіп, ең үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Фильмде әйел полицей офицеріне жалған айып тағылып, өзін ақтау барысында алғашқы кісі өлтірумен байланысты кісі өлтірулерді тергейді. "Near Dark" сияқты, Бигелоу да әдеттегі әрекет фильмдерінің конвенцияларын бұрып, орталыққа әйел кейіпкерді қояды. 1980 жылдардың басында Бигелоу Gap жарнамасында модель болды. Оның актерлік жұмыстарына Лиззи Борденнің 1983 жылғы "Born in Flames" фильміндегі феминисттік газет редакторы және Джеймс Кэмерон режиссерлік еткен 1988 жылғы "Martini Ranch" тобының "Reach" музыкалық видеосындағы каубойлар тобының жетекшісі кіреді.

Жеке өмір

Бигелоу 1989-1991 жылдары режиссер Джеймс Кэмеронға үйленген.

Марапаттар мен ұсыныстар

Жыл Ассоциациясы Санат Номинацияланған туынды Нәтижесі Сілтеме (Ref.) 1988 Брюссель Халықаралық фантастикалық кинофестивалі Күміс қарға Near Dark Париж Халықаралық фантастикалық және ғылыми-фантастикалық кинофестивалі Алтын біржан Saturn Awards Ұлыс режиссер 1995 Strange Days 2000 Сан-Себастьян Халықаралық кинофестивалі Алтын қабықша The Weight of Water 2008 «Оскар» сыйлығы Ұлыс режиссер The Hurt Locker Ұлыс фильм AFI Даллас Халықаралық кинофестивалі Даллас жұлдызы сыйлығы Әйелдер киножурналистерінің альянсы Ұлыс режиссер Ұлыс фильм Ұлыс режиссер әйел Киноиндустриясындағы әйелдің ең үлкен жетістігі Әйелдер имиджі сыйлығы Американдық киноинституты 2009 жылғы 10 үздік фильм Остин киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер BAFTA сыйлығы Ұлыс режиссурасы Ұлыс фильм Бостон киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Телевизиялық киносыншылар қауымдастығы Ұлыс режиссер Чикаго киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Колумбия университетінің «Эндрю Саррис» сыйлығы Денвер киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Режиссерлер гильдиясының сыйлығы Толық метражды фильмдегі ең үздік режиссура Голливуд кинофестивалінің сыйлығы Жыл режиссері Хьюстон киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Канзас-Сити киносыншыларының шеңбері сыйлығы Ұлыс режиссер Лос-Анджелес киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Лондон киносыншыларының шеңбері сыйлығы Жыл режиссері Ұлттық киносыншылар қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Нью-Йорк киносыншыларының шеңбері сыйлығы Ұлыс режиссер Нью-Йорк киносыншылары онлайн сыйлығы Ұлыс режиссер Оклахома киносыншыларының шеңбері сыйлығы Ұлыс режиссер Онлайн киносыншылар қауымдастығы Ұлыс режиссер Продюсерлер гильдиясының сыйлығы Ұлыс театрлық фильмі Сан-Франциско киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Санта-Барбара Халықаралық кинофестивалінің сыйлығы Жылдың үздік режиссері Satellite Awards Ұлыс режиссер Алтын инелік сыйлығы Ұлыс режиссер Оңтүстік-Шығыс киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Сент-Луис Гейтвей киносыншыларының қауымдастығы Ұлыс режиссер Ванкувер киносыншыларының шеңбері Ұлыс режиссер Венеция кинофестивалі Адам құқықтары жөніндегі киножелі сыйлығы Серджо Трасатти сыйлығы Arca Cinemagiovani сыйлығы үздік фильм үшін Venezia 65 SIGNIS сыйлығы Жас кино сыйлығы Вашингтон, округ Колумбиясы аймақтық киносыншыларының қауымдастығы сыйлығы Ұлыс режиссер Әйелдер киножурналистерінің альянсы Фестивальдердің үздігі Жеңіске жету сыйлығы Golden Globe Awards Ұлыс режиссер Драмалық фильм Ұлыс фильм Венеция кинофестивалі Алтын арыстан Saturn Awards Ұлыс режиссер 2012 «Оскар» сыйлығы Ұлыс фильм Zero Dark Thirty 2012 BAFTA сыйлығы Ұлыс режиссурасы 2016 Primetime Emmy Awards Документалды кино жасаудағы ерекше еңбек Cartel Land 2017 Рим кинофестивалі BNL халық таңдауы сыйлығы Detroit