Кіріспе
Авраамның кітабы Авраамның кітабында мысырлық сиқыршы Ибраһим немесе Абра Мелин туралы әңгіме баяндалады. Ол Германияның Вормс қаласында тұратын еврей Авраамға сиқыршылық жүйесін үйреткен. Бұл кітаптағы сиқырлы жүйе 19-шы және 20-шы ғасырларда, әсіресе Сэмюэл Лидделл Макгрегор Матерстің "Абрамелин сиқыршының қасиетті сиқыр кітабы" аудармасының арқасында қайтадан танымал болды. Кітап хаттар түрінде жазылған роман ретінде, автобиографиялық стильде құрастырылған. Авраамның кейіпкері Мысыр шөліне және Нил өзенінің жанындағы қалаға жасаған саяхатын айтады. Қартайған египеттік сиқыршы оған Каббала сиқыры туралы білім беретін екі қолжазба ұсынады, бірақ Авраамды Құдайға және Ұлы Заңға қызмет етуге міндеттейтін ант қабылдауға мәжбүрлейді. Бұл еңбек Сэмюэл Л. Макгрегор Матерс, сондай-ақ жақында Георг Дехн мен Стивен Гут тарапынан ағылшын тіліне аударылды. Дехн кітаптың авторы екенін Яков Молинге (ивритше יעקב בן משה מולין; шамамен 1365–1427 жылдар) – неміс еврей талмудистіне жатқызды. Алайда, бұл анықтама кейіннен күмәндану тудырды.
The Book of Abramelin tells the story of an Egyptian mage named Abraham, or Abra Melin, who taught a system of magic to Abraham of Worms, a Jew in Worms, Germany, presumed to have lived from c. 1362 to c. 1458. The system of magic from this book regained popularity in the 19th and 20th centuries partly due to Samuel Liddell MacGregor Mathers' translation, The Book of the Sacred Magic of Abramelin the Mage. The book has the form of an epistolary novel, styled as an autobiography. The character of Abraham of Worms narrates his travel to the Egyptian desert and to a town bordering the Nile. An elderly Egyptian mage offers him two manuscripts containing knowledge of Kabbalistic magic, but extracts an oath that bounds Abraham in the service of God and the Divine Law. The work was translated into English by Samuel L. MacGregor Mathers and more recently by Georg Dehn and Steven Guth. Dehn attributed authorship of The Book of Abramelin to Rabbi Yaakov Moelin (Hebrew יעקב בן משה מולין; c. 1365–1427), a German Jewish Talmudist. This identification has since been disputed.
Құрылымы
Гримьория – эпистолярлық роман немесе автобиография түрінде жазылған, онда Вормстың Авраамы Германиядан Мысырға жасаған саяхатын сипаттайды және ұлы Ламехке Абрамелиннің сиқырлы және каббалистік құпияларын ашады. Мәтіннің ішіндегі деректер бойынша, ол 1458 жылға жатады. Оқиға Вормстың Авраамының өзінің сиқырлы және каббалистік құпияларын ұлына тапсыруы және осы білімді қалай алғаны туралы айтады. Авраам Нил өзенінің жанындағы, Мысыр еліндегі Арахи немесе Араки қаласының шетінде, шөлде өмір сүрген Абрамелин атты сиқыршыны қалай тапқанын баяндайды. Абрамелиннің үйі ағаштармен қоршалған кішкентай төбеде орналасқан. Ол – мысырлық сиқыршы, және Авраамға Каббализмнің қуатты түрін үйреткен. Ол «ірілі-ұсақтысы бар қадірлі қарт» еді, өте сыпайы және мейірімді. Ол тек «Құдайдан қорқу», лайықты өмір сүрудің маңыздылығы және «байлық пен дүние жинаудың» зияны туралы ғана сөйледі. Абрамелин Авраамнан «жалған сенімдерден» бас тартып, «Тәңірдің жолы мен заңымен» өмір сүретініне уәде алды. Содан кейін ол Авраамға екі қолжазбаны көшіріп алуын тапсырды, оның орнына он алтын флорин сұрады, оны Арахидегі жеті жүз екі кедейге таратуға ниеттенді. Он бес күннен кейін қайтып келген соң, төлем ақшасын жұмсағаннан кейін, Абрамелин Авраамнан «Тәңірге қызмет етіп, Одан қорқуға» және «Оның ең қасиетті заңымен өмір сүріп, өлгенге» ант алды. Осыдан кейін Абрамелин екі қолжазбаға жазылған «Құдайлық ғылым» мен «Нағыз сиқырды» Авраамға берді, оларды тек жақсы білетін адамдарға ғана беруге міндеттеді.
Шығу тегі
Кітап он екі қолжазба және ерте басылған басылым түрінде сақталған. Мәтіннің шығу тегі нақты анықталмаған. Ең көне қолжазбалар – шамамен 1608 жылға жатқан екі нұсқа, олар неміс тілінде жазылған және қазір Вольфенбюттельде сақтаулы. Дрезденде тағы екі қолжазба бар, олар тиісінше 1700 және 1750 жылдарға жатқан. Неміс тілінде басылған алғашқы нұсқасы 1725 жылы Петер Хаммер Кёльн қаласында басып шығарған. Еврей тіліндегі жартылай көшірме Оксфордтағы Бодлеан кітапханасында кездеседі және шамамен 1740 жылға таандық. 18 ғасырдағы қолжазба көшірмесі француз тілінде Париждегі Bibliothèque de l'Arsenal мекемесінде сақталған. Италияның Брешиа қаласындағы Квериниана кітапханасының "Легато Мартиненго" қорында 17 ғасырға жататын тағы бір итальян тіліндегі қолжазба бар. Ол Барко мен Торре Паллавицина графы және каббалист Леопардо Мартиненгоның жинағының бөлігі болды. 2009 жылға дейін ғасырлар бойы халықаралық зерттеушілерге белгісіз болған қолжазбаны академиялық зерттеуші Мария Елена Лода эзотерикалық бөлімнен тапты. Қазіргі уақытта бұл Абрамелин гримуарының итальян тіліндегі жалғыз қолжазба аудармасы. Мәтіннің барлық неміс көшірмелері төрт кітаптан тұрады: Вормстық Ыбырайымның Мысырға саяхаты туралы автобиографиялық әңгімесі, практикалық каббала корпусынан алынған әртүрлі материалдар кітабы (оның ішінде "Мұсаның алтыншы және жетінші кітаптары" деп аталатын неміс еврей гримуарында қайталанған) және Абрамелиннің Ыбырайымға берген екі сиқыр кітабы. Париждегі француз қолжазбасынан С. Л. Макгрегор Матерстің ағылшын тіліне аударған белгілі аудармасында төрт кітаптың үшеуі ғана бар. Матерс қолжазбасында сипатталған рәсім алты айға созылады. Жаңа жинақтар мен аудармаларда төрт кітап та бар, ал рәсімді аяқтау үшін 18 ай уақыт қажет. Оксфордтағы еврей нұсқасы басқа кітаптарға сілтеме жасамай, бірінші кітаппен шектеледі. Барлық қолжазбалардың ішінде Вулфенбюттель мен Дрездендегі неміс қолжазбаларын зерттеушілер сенімді мәтін деп санайды. Құрметті каббала ғалымы Гершом Шолемнің айтуынша, Оксфордтағы еврей нұсқасы неміс тілінен еврей тіліне аударылған. Француз тіліндегі қолжазбаның жазылуы мен тілдік ерекшеліктерін зерттегенде, оның 18 ғасырға жататыны және неміс тіліндегі түпнұсқадан көшірілгені анықталды. Автор еврейлердің Забур кітабынан үзінді келтірсе де, бұл аударма еврей тілінен емес, сол кездегі рим-католиктері қолданған латын тіліндегі "Вулгата" аудармасынан алынған. Неміс эзотерикалық ғалымы Георг Дэн Абрамелин кітабының авторы раввин Яков Моелин (ивритше יעקב בן משה מולין; шамамен 1365–1427), неміс еврей Талмудшы және posek (иудей заңдары бойынша сарапшы) болған деп санайды.
Сиқырлы сөз квадраттары
Абрамелиннің практикалық сиқыры (француз мәтінінің III кітабында да, неміс мәтінінің IV кітабында да кездеседі) сиқырлы сөз тізбектерінен құралған талисмандар жиынтығына негізделген. Бұл дәстүрлі сиқырлы тізбектерге ұқсас, бірақ соңғылары көбінесе сандардан тұрады, ал Абрамелиннің тізбектері әріптерден тұрады. Сөз тізбектері әдетте жұмбақ ретінде немесе оқушыларға оқу құралы ретінде қолданылады. Абрамелиннің контекстінде назар мистикалыққа ауысады, сондықтан әрбір тізбекте сол тізбектің сиқырлы мақсатына қатысты сөздер немесе аттар болуы керек. Салыстыру үшін, атақты Сатор Арепо Тенет Опера Ротас сөз тізбегін айтуға болады, оның өзгешеленген нұсқасы Абрамелиннің тізбектерінде де кездеседі. Мысалы, "Қалағанша су астында жүру" деп аталатын тізбекте "Су" деген мағынаны білдіретін MAIAM (מים) еврей сөзі бар. Зергерлік бұйымдарды табуға арналған тізбек TIPHARAH (תפארה, Тифереттің бір түрі) сөзімен басталады, ол еврей тілінде "алтын жүзік" дегенді білдіреді, сонымен қатар бұл "Сұлулық" сферасының атауы (күннің планеталық сипаттамасы бар) Қабалалық Өмір ағашында.
19 ғасыр
1897 жылы британдық оккультист Сэмюэл Л. Макгрегор Матерс 15 ғасырдағы француз нұсқасынан "Абрамелин сиқыршының қасиетті сиқыр кітабын" ағылшын тіліне аударды. Кітапта төрт кітаптың үшеуі қамтылған. Гримуарда сипатталған сиқыр Алтын Таң Герметикалық Орденіне зор әсер етті, ал Матерс осы Орденнің басшысы болды.
21 ғасыр
Георг Дейн редакциялаған, Авраам Вормстың жасаған неміс тіліндегі аудармасы 2001 жылы Edition Araki баспасында жарық көрді. Дейн нұсқасында төртінші кітап қосылған, және ол негізінен неміс тіліндегі дереккөздерге сүйенген. Барлық 251 сөз тізбегі толыққанды толтырылған. Дейн басылымының ағылшын тіліндегі аудармасын 2006 жылы американдық баспагер Николас Хейс жариялады.
Пайдаланылған әдебиеттер
(Мартиненго жинағының итальян қолжазбасы туралы сыни мақала). (Мартиненго жинағының итальян қолжазбасы туралы жаңа деректермен сыни мақала).