Кіріспе
Франциядағы универмаг La Samaritaine (фр. La Samaritaine) – Париждегі LVMH компаниясына тиесілі ірі универмаг. Ол бірінші округте орналасқан; ең жақын метро станциясы Понт-Нёф, тікелей Лувр нары мен rue de la Monnaie көшесінің алдында. Ол 1985 жылдан 1992 жылға дейін Халықаралық универмагтар қауымдастығының мүшесі болды. 1970-ші жылдардан бері зиянмен жұмыс істеп келген дүкен 2005 жылы ғимарат қауіпсіздік талаптарына сай келмегендіктен жабылды. Ғимаратты қайта жаңарту жоспарлары түрлі қиындықтарға байланысты кешікті, өйткені дүкеннің негізін қалаушыларының өкілдері жаңа иесі LVMH компаниясымен ғимараттың болашағы – универмаг болады, әлде жасыл жеңілдікпен пайдалануға беріледі деген мәселеде дауласты. Қазіргі таңдағы сауда және мейрамхана ұсыныстары жоғары деңгейлі тұтынушыларға бағытталған. Жаңарту аясында жеке бассейнге ие пентхаус-люкс сарайы бар бутик-қонақ үй де салынды. 1990 жылдан бері ғимарат Франция Мәдениет министрлігінің тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілген.
La Samaritaine (French pronunciation: [la samaʁitɛn]) is a large department store in Paris owned by LVMH. It is located in the first arrondissement; the nearest métro station is Pont Neuf, directly in front at the quai du Louvre and the rue de la Monnaie. It has been a member of the International Association of Department Stores from 1985 to 1992. The store, which had been operating at a loss since the 1970s, was closed in 2005 purportedly because the building did not meet safety codes. Plans for redeveloping the building were delayed by complications, as the representatives of the store's founders argued with new owners LVMH over the building's future as a department store or a mixed use development. Its retail and restaurant offerings now target more upmarket customers. The redevelopment has also added a boutique hotel that includes a penthouse suite with its own private swimming pool. Since 1990 the building has been listed as a monument historique by the French Ministry of Culture.
Құрылыс тарихы
Архитектор Франц Жордан бастапқыда Магазин 1 деп аталатын қолданыстағы дүкен ғимаратын қайта жаңартуға және кеңейтуге көмектесу үшін шақырылған. Құрылыс аяқталғаннан кейін Самаритен ақырында барлығы он бір қабаттан тұратын төрт түрлі бөлімнен құралды. 2015 жылдың маусым айында Риволи ғимаратына қатысты бір құрылыс рұқсаты ресімделді және сол жылдың қыркүйегінде құрылыс жұмыстары басталды. Самаритеннің бұл заманауи құрылысында қонақ үй, мейрамхана, сыра қайнатушылық, кафелер, кеңселер және тұрғын үйлер орналасуы тиіс болды, және оның 2019 жылы аяқталуы күтілген. Дегенмен, жаңартылған ғимарат 2021 жылдың маусым айына дейін қайта ашылған жоқ.
Дизайн
Жордайнның бірнеше қоғамға мүшелігі оның жеке сәулет теориясына және Самаритене арналған дизайн таңдауларына зор әсер етті. Ғимараттың сыртқы жағында түнде жарық беретін екі шыны кірпіштен жасалған күмбез бар. Ғимараттың қасбеті сары, ақ, жасыл және алтын түстердегі жарқыраған керамикалық панельдерден тұрады. "Самаритене" деген сөз, сондай-ақ сатылымдағы кейбір тауарлар мен өнімдер ғимараттың қасбеті бойында түрлі-түсті эмальмен жасалған әсем әріптермен көрсетілген. Бұл жарнамалардың айналасында түрлі-түсті, табиғи гүл мотивтері орналасқан, олар ғимараттың ішкі дизайнында да жалғасады. Ішкі кеңістікте декоративті темір баспалдақтар, шыны плиткалы едендер және гүл мотивтерін қайталайтын фрескалар бар. Бұл элементтер әсемдік пен функционалдықты біріктіреді, бұл модерн қозғалысының негізгі принциптері болып табылады. Арт-нувоның және Самаритене арналған идеялар 1920 жылдардың жаңашыл қозғалыстарына жол ашты.
Үлгі және тұтынушылық дүкен
Дүкенді басқа дүкендерден ерекшелендіретін негізгі айырмашылық – оның кең ассортименттегі, төмен бағамен, көптеп өндірілген тауарларды ұсынуы. Сату көлемінің арқасында кішкентай пайда маржасын өтеуге мүмкіндік болғандықтан, бағалар көтерме бағадан сәл ғана жоғары болды. Әдетте, дүкендер қаланың орталық бөлігінде, көлік құралдарына жақын орналасқан. Әртүрлі дүкендер әртүрлі әлеуметтік топтарды нысанаға алды. Дегенмен, олардың басты аудиториясы – өзінің мәртебесіне аса мән беретін орта таптың қала тұрғындары еді. «Самаритен» дүкені, әсіресе, жұмысы үшін бірінші округ арқылы үнемі өтетін жұмысшы табына бағытталған. Дүкеннің мақсаты – тұтынушыны ғимарат ішінде және жоғарғы қабаттарына жылжыту арқылы, оның басынан өтетін сату орындарының санын барынша арттыру. Бұл біршама қиындық тудырды, себебі олардың мақсатты аудиториясы түрлі шағын дүкендердегі көше деңгейінде сауда жасауға үйренген. Архитекторлар осы сатып алушыларды ғимаратты зерттеуге ынталандыру үшін әсем және сәнді элементтерді пайдаланып, оларды қызықтыруға тырысты.
Ерекшеліктері
Архитектуралық тенденцияларға қарай дүкен үнемі өзгеріп отырады, бірақ ғимарат түрі ретінде оның сыртқы келбеті біршама тұрақты болып қалады. Ғимараттың дизайны мен интерьері адамның материалдық игіліктерге деген құштарлығын қоздыруда маңызды рөл атқарды. Темірдің кеңінен қолданылуы минималды қаңқа құрылымын жасауға мүмкіндік берді, соның арқасында ішкі кеңістікке көп жарық түсіп, клиенттердің еркін қозғалуына жағдай жасалды. Көптеген құрылымдық элементтер алғашқы дүкендер салынғанға дейін бірнеше жыл бұрын тұрғызылған халықаралық көрме залдарымен байланысты болды. Тағы бір ортақ белгі – монументалды сатыраптама дизайны, ол алғашқы универмаг, Бон Марше-тің дизайнының бір бөлігі болды. Кейіннен ол Самаритэнде және ғасыр басында салынған басқа дүкендерде де орнатылды. Самаритэнде де дүкендерге тән ерекшелік – жарық алаңы болды. Қаңқалы болат конструкциясы максималды мөлшердегі әйнек терезелерді орнатуға мүмкіндік берді, олар ғимараттың орталық бөлігіне орналастырылып, көп мөлшерде табиғи жарық кіргізілді. Әйнекпен қапталған бұрыштық ротонда париждік дүкендер архитектурасының маңызды элементіне айналды. Ол көше бұрышында күтіп тұрған көптеген жаяу жүргіншілердің назарына ілігетін үлкен көрме алаңы болды. Бұрыштық ротонда ғимараттың кіреберісі ретінде де пайдаланылды, соның арқасында тұтынушы ғимаратқа кіргенде кеңінен жайылған екі терезеге тап болды. Соңында, күмбездік құрылымдарды пайдалану және оларды стратегиялық түрде орналастыру дүкенді осы типке жатқызуға көмектесті. Самаритэннің екі күмбезі Сена және сол жағалау арасында көрініс ашады.
Тұтынушылық
Дүкендердегі әрбір бөлімнің ұйымдастырылуы тұтыну үлгілеріне негізделген. Мысалы, зергерлік бұйымдар мен косметика сияқты импульстік тауарлар көше қабатына орналастырылды. Бұл тұтынушыларды дүкенге кіргенде немесе шығар алдында жылдам, ойсыз сатып алуға ынталандыратын еді. Сонымен қатар, балалар киімдері мен шаруашылық тауарлары сияқты қажетті тауарлар жоғарғы қабаттарда орналастырылды. Бұл тұтынушыларды қалаған бөлімдеріне жеткенше төменгі қабаттардағы барлық бөлімдерден өтуге мәжбүр етеді, соның арқасында әрбір адамның жоспарламаған сатып алу мүмкіндігі артады. «Самаритен» бұрын төрт дүкеннен тұратын болған, біріншісі әйелдер киімдеріне арналған бөлімдерге толығымен берілген, ал қалған үшеуі кеңсе жабдықтары мен құралдар сияқты тауарларға арналған.