Кіріспе

1925-1926 жылдары Марсель Брюер жасаған кресло дизайны

Вассили креслосы, сонымен қатар B3 модельді креслосы деп те аталады, 1925-1926 жылдары Марсель Брюер Германияның Десау қаласындағы Баухаустағы жиһаз шеберханасының басшысы болған кезде жасаған. Көпшілік пікірдің қарамастан, кресло Баухауста сол кезде оқытушы болған Василий Кандинскийге арналып жасалмаған. Кандинский аяқталған дизайнды жоғары бағалаған, ал Брюер Кандинскийдің жеке бөлмесі үшін оның дәл көшірмесін жасаған. Кресло ондаған жылдардан кейін итальяндық Gavina компаниясы креслоның тарихын зерттеу барысында Кандинскиймен байланысты әңгімелерді білгеннен кейін "Вассили" деген атпен танымал болды.

Тарих

Баухаустың негізін қалаушы Уолтер Гропиустың шәкірті және заманауи қозғалыстың жақтаушысы Марсель Брюер архитектура және жиһаз саласындағы жетістіктерімен бірдей танымал. Брюер 1920-жылдардың басында Баухауста өте жақсы оқып, кейін шебер ағаш өңдеуші болды. Оның барлық туындылары – архитектура да, жиһаз да – өнер мен өндірісті үйлестіруді мақсат тұтқан Баухаустың негізгі идеясын көрсетеді. Баухауста оқып жүргенде Брюер велосипед конструкциясынан шабыт алып, жергілікті сантехниктердің тәсілдерін пайдалана отырып, құбырлы болаттан жасалған жиһаз коллекциясын жасады, ол заманауи интерьерде революция жасады. Оның алғашқы дизайндары, соның ішінде "Вассили" креслосы, қазіргі заманғы жиһаз өнерінің ең танымал белгілерінің бірі болып саналады. Кейін "Вассили" деп аталған кресло алғаш рет 1920-жылдардың соңында неміс-австриялық жиһаз өндіруші "Thonet" компаниясымен "Model B3" деген атпен шығарылды. Бұл компания бүгілген ағаштан жасалған кресло дизайндарымен әйгілі болған. Кресло бастапқыда жиналмалы және жиналмайтын екі нұсқада қол жетімді болды. Бұл алғашқы нұсқада белбеулер матадан жасалып, кері жағынан серіппелердің көмегімен тартылды. Мата "Eisengarn" ("темір жіп") деп аталатын, берік, жылтыр, майлап жабық мақтадан жасалған. Ол 19 ғасырда ойлап табылды, бірақ Баухаустың тоқу шеберханасының студенті Маргарета Райхардт (1907–1984) жіптің сапасын жақсарту үшін тәжірибелер жасап, Брюердің құбырлы болат креслоларында қолдануға жарамды мата мен белбеу материалдарын жасады. "Thonet" компаниясы шығарған креслоның нұсқасы өте сирек кездеседі және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өндірілістен шығарылды. Брюердің көптеген алғашқы дизайндары Берлиндегі "Standard Möbel, Lengyel & Company" компаниясы лицензиясы бойынша өндірілді. "Вассили" креслосы "Standard Möbel, Lengyel & Co." ұсынбаған жалғыз маңызды алғашқы дизайн болды. Соғыстан кейін "Gavina" компаниясы "Вассили" креслосына лицензия алып, сонымен қатар "Standard Möbel, Lengyel & Co." бұрын сатқан Брюер дизайндарын да ұсынды. Бұл компания мата белбеулерді қара былғары белбеулермен алмастырды, бірақ матадан жасалған нұсқа да қолжетімді болды. 1968 жылы "Knoll" компаниясы Болоньядағы "Gavina Group" компаниясын сатып алды. Осының нәтижесінде Брюердің барлық дизайндары "Knoll" каталогына енді. Бұл кресло материалдарды (бүгілген құбырлы болат және "Eisengarn") және өндіріс әдістерін пайдалануда революция жасады. 1925 жылы Брюер алғашқы велосипедін сатып алып, оның құбырлы болаттан жасалған жеңіл конструкциясына таң қалды. Бұл оны жиһаз дизайнында осы материалды қолдануға шабыттандырды. Бұл дизайн (және барлық келесі болат құбырлы жиһаз) технологиялық тұрғыдан мүмкін болды, өйткені неміс болат өндіруші "Mannesmann" жақында тігіссіз құбыр жасау процесін жетілдірді. Бұрын болат құбырлардың дәнекерленген тігісі болған, ол құбырды бүгенде зақымдануы мүмкін. "Вассили" креслосы, модернизм қозғалысының көптеген басқа да дизайндары сияқты, 1920-жылдардың соңынан бері жаппай өндіріліп келеді және 1950-жылдардан бері үздіксіз өндірілуде. Бұл классикалық дизайн әлі де қолжетімді. Патент дизайнының мерзімі өткенімен, дизайнға арналған сауда белгісінің құқығы Нью-Йорк қаласындағы "Knoll" компаниясына тиесілі. Басқа өндірушілер әлемде креслоның көшірмелерін шығарады және оларды әртүрлі атаулармен сатады.