Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қытайда туған австралиялық кардиохирург (1936–1991)
Chinese born Australian cardiac surgeon (1936–1991)
Виктор Питер Чанг (туған Чанг Ям Хим; 21 қараша 1936 – 4 шілде 1991) – Қытайда туған австралиялық кардиохирург және Австралиядағы қазіргі заманғы жүрек трансплантациясының негізін қалаушы. Оның 1991 жылы жасалған қанықсыздағы өлтірілуі Австралияны дүрліктірді және ел тарихындағы ең танымал қылмыстардың бірі саналады. Чангқа мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізілді, ал 1999 жылы ол «Халық таңдауы» сыйлығында «Ғасыр австралиялы» деп танылды. Сидней университетінде медициналық білімін аяқтағаннан кейін және Сент-Винсент ауруханасында жұмыс істеген соң, ол Австралияға оралғанға дейін Ұлыбритания мен АҚШ-та хирург ретінде тәжірибе жинады. Сент-Винсент ауруханасында ол елдегі жүрек және өкпе трансплантациясы бойынша жетекші орталық – Ұлттық жүрек трансплантациясы бөлімін құруға көмектесті. Чангтың командасы жүрек трансплантацияларын сәтті жүргізуде жоғары нәтижелерге қол жеткізді, сондай-ақ ол жасанды жүрек клапанын жасауды ұйымдастырды. 1986 жылы «Австралия мен Қытай арасындағы халықаралық қатынастарға және медицина ғылымына қосқан үлесі үшін» Австралия орденінің серігі атағымен марапатталды. 1991 жылы Чанг екі жас жігіт тарапынан сәтті болмаған қарақшылық әрекеті кезінде қанықсызда өлтірілді. 1948 жылдың 7 сәуірінде Чангтың анасы 33 жасында сүт безінен туған ісіктен қайтыс болды, бұл оны 12 жасында медициналық мансапты қарастыруға итермеледі.
Victor Peter Chang (born Chang Yam Him; 21 November 19364 July 1991) was a Chinese born Australian cardiac surgeon and a pioneer of modern heart transplantation in Australia. His murder in 1991 stunned Australia and is considered one of the most notorious in the country's history. Chang was given a state funeral, and in 1999, he was voted Australian of the Century at the People's Choice Awards. After completing his medical studies at the University of Sydney and working in St Vincent's Hospital, he trained in the United Kingdom and the United States as a surgeon before returning to Australia. At St Vincent's Hospital, he helped establish the National Cardiac Transplant Unit, the country's leading center for heart and lung transplants. Chang's team had a high success rate in performing heart transplantations, and he pioneered the development of an artificial heart valve. In 1986, he was appointed a Companion of the Order of Australia for his "service to international relations between Australia and China and to medical science". In 1991 Chang was murdered by two young men in a failed extortion attempt. On 7 April 1948, Chang's mother died from breast cancer at the age of 33, prompting him to consider a career in medicine at the age of 12.
Медициналық оқыту
Медициналық білімін аяқтағаннан кейін Чанг жүрек хирургы Марк Шанаханның жетекшілігімен Сент-Винсент ауруханасында интернатурадан өтті, ол оны британдық хирург Обри Йорк Мейсонмен оқыту үшін Лондонға жіберді. 1966 жылы Чанг Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі атанды және Корольдік Бромптон ауруханасында кардиоторакалды хирургия бойынша тағылымдамадан өтті. Чанг АҚШ-та Мейо клиникасында екі жыл жұмыс істеді және бас резидент-дәрігер болды. 1972 жылы ол Сент-Винсент ауруханасына оралды, онда кардиоторакалды хирургия бойынша консультант болды және 1973 жылы Корольдік Австралиялық хирургтар колледжінің, ал 1975 жылы Американдық хирургтар колледжінің мүшесі болып тағайындалды. 1984-1990 жылдар аралығында Чангтың бөлімшесі 197-ден астам жүрек трансплантациясы және 14 жүрек-өкпе трансплантациясы жасады. Бөлімшеде жасалған трансплантациялардың 90% бірінші жылдан кейін сәтті аяқталды. 1986 жылы Виктор Чанг Австралия мен Қытай арасындағы халықаралық қатынастарға және медицина ғылымына қосқан үлесі үшін Австралия орденінің серігі (AC) атағымен марапатталды. Орган донорларының жетіспеушілігіне алаңдаған Чанг ғалымдар, инженерлер және маркетинг мамандарынан команда құрып, жасанды жүрек және арзан жүрек клапандарын жасауға кірісті. 1980 жылы ол Сингапурдағы Shiley Laboratories компаниясында маркетинг және сату маманы болған Фрэнк Тамрумен танысты. Инженерлер Ричард Мартин және Бридж Гуптамен бірге Чанг пен Тамру Сингапурда штаб-пәтері орналасқан Pacific Biomedical Enterprises Ltd. компаниясын құрды және Гуанчжоу мен Сиднейде St. Vincent's Heart Valves деп аталған механикалық және тіндік жүрек клапандарын жасау үшін өндіріс орталықтарын ашты. Бұл клапандар Азияда кеңінен қолданылды. Оның денесі Сиднейдің Мосман ауданындағы Мерседес Бенц 500SL машинасының жанындағы арықтан табылды. Малайзиялық екі жігіт, Чью Сенг (Ах Сунг) Лиу және Чун Ти (Филип) Лим, Австралияда "сәттілікке жеткен" азиялықтарды бейнелейтін журналдан Чанды кездейсоқ таңдады.
After completing his medical education, Chang interned at St Vincent's Hospital under cardiac surgeon Mark Shanahan, who sent him to London to train with British surgeon Aubrey York Mason. Chang became a Fellow of the Royal College of Surgeons in 1966 and trained in cardiothoracic surgery at the Royal Brompton Hospital. Chang spent two years in the United States at the Mayo Clinic and became chief resident. In 1972, he returned to St Vincent's Hospital, where he was a consultant cardiothoracic surgeon and was appointed Fellow of the Royal Australasian College of Surgeons in 1973 and Fellow of the American College of Surgeons in 1975. Between 1984 and 1990, Chang's unit performed over 197 heart transplants and 14 heart–lung transplants. The unit had a high rate of success, with 90% of those receiving transplants from the unit surviving beyond the first year. In 1986, Victor Chang was appointed a Companion of the Order of Australia (AC) "in recognition of service to international relations between Australia and China and to medical science". Concerned about a shortage of organ donors, Chang led the assembly of a team of scientists, engineers, and marketing specialists to develop an artificial heart and manufacture inexpensive heart valves. In 1980, he met Frank Tamru, who acted as a marketing and sales specialist, while he worked for Shiley Laboratories in Singapore. Together with engineers Richard Martin and Brij Gupta, Chang and Tamru founded Pacific Biomedical Enterprises Ltd., which is headquartered in Singapore and set up facilities to develop mechanical and tissue heart valves, called St. Vincent's Heart Valves, in Guangzhou and Sydney. The valves were widely used throughout Asia. His body was found slumped in the gutter next to his Mercedes Benz 500SL in the Sydney suburb of Mosman. Two Malaysian men, Chew Seng (Ah Sung) Liew and Choon Tee (Phillip) Lim, picked Chang at random from a magazine featuring Asians who had "made it good" in Australia.
Сот
Лиу кінәсін мойындап, 26 жылға бас бостандығынан айырылды, оның ішінде шартты түрде босату мерзімі 20 жылды құрады. Лим кінәсін мойындамады және Лиудің қаруы бар екенін білмегенін мәлімдеді, ол 18 жылдан 24 жылға дейінгі мерзімге сотталды. Тағы бір адам, Стэнли Нг, құрықтап алу жоспарынан құлпытасқан бір күн бұрын бас тартты. Ол Чанға 3 миллион доллар беруге мәжбүрлеу үшін екі рет оны ұстауға тырысты. Нг өз көрсеткендері үшін иммунитет алды. Прокуратура жоспардың Чангты ұрлап, оны отбасымен бірге Клонтарфтағы үйінде байлап, оларды асып өлтірумен қорқытып, Чангты банктен ақша алуға мәжбүрлеу болғанын айтты. Жоғарғы сот судьясы Джон Слаттери үкімде: "Бұл абсурдты, орындалуы екіталай жоспар еді, ол әрқашан сәтсіздікке ұшырауға тиіс" деді. Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы соты бұрынғы шартты түрде босату туралы шешімді кері қайтаруға Уақытша босату органының құқығы жоқ екенін анықтады. Лим 2010 жылдың 1 наурызында Параматта түзеу орталығынан босатылып, сыртта күтіп тұрған иммиграциялық қызметкерлердің қарауына берілді. Ол 2 наурызда Куала-Лумпурға депортациялануға тиіс еді, бірақ техникалық себептерге байланысты рейс жойылды. Ол 3 наурызда Австралиядан ұшып кетті. 21 жыл түрмеде өткеннен кейін Лиу шартты түрде босатылды. Шартты түрде босату отырысында ол қылмысы үшін кеңінен кешірім сұрады және ұзақ мерзімге түрмеде болудың өзіне жақсы әсер еткенін айтты. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының бас прокуроры Грег Смит шағын қарсылық білдірді, бірақ ол қайтарылып алынды, Лиу 2012 жылдың 12 қазанында түрмеден босатылды және иммиграциялық қызметкерлермен кездесті. Ол келесі күні Малайзияға қайтарылды.
Liew pleaded guilty and was sentenced to 26 years in prison with a non parole period of 20 years. Lim, who pleaded not guilty and claimed he did not know Liew had a firearm, received a sentence of 18 to 24 years. Another man, Stanley Ng, abandoned the extortion plan a day before the murder. He had unsuccessfully tried detaining Chang twice to force him to give $3 million. Ng was granted immunity for his evidence. The prosecution alleged the plan had been to abduct Chang, tie him up with his family at his home in Clontarf, and threaten to hang them to coerce Chang into withdrawing money from the bank. In his ruling, Supreme Court Judge John Slattery stated, "It was an absurd, improbable plan, always doomed to failure". The New South Wales Supreme Court ruled that the Parole Authority lacked the power to rescind their previous parole decision. Lim was freed from Parramatta Correctional Centre on 1 March 2010 into the custody of immigration officers waiting outside. He was to be deported back to Kuala Lumpur on 2 March, but the flight was canceled for technical reasons. He was flown out of Australia on 3 March. After 21 years in prison, Liew was granted parole. In his parole hearing, he made a broad apology for the crime and stated that he believed that his long term in prison had had a good effect. There was a small objection from NSW Attorney General Greg Smith; however, this was retracted, and Liew was released from prison on 12 October 2012 and was met by immigration officers. He was sent back to Malaysia the next day.
Ескерткіш
Чангқа мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізілді. Оның қазасы доктор Виктор Чанг жүрек зерттеу институтының сайтында "қасіретті оқиға" деп сипатталған. 2012 жылдың сәуір айында Австралия поштасы доктор Чангтың суреті салынған 60 центтік марка шығарды. Екі түрі басылды: өздігінен жабысатын марка және қалыпты парақтағы марка.
Chang was given a state funeral. His manner of death is described in the Dr. Victor Chang Cardiac Research Institute website as a "tragic circumstance". In April 2012 Australia Post released a 60c stamp featuring a portrait of Dr Chang. Two types were issued – a self adhesive stamp and an ordinary sheet stamp.
Мұра
1984 жылы Чанг өзінің ерекше қызығушылық танытқан екі салаға – кардиология мен кардиоторакалық хирургиядағы білім беру және инновацияларды дамытуға қаржы жәрдемі көрсету үшін Виктор Чанг қорын құрды. Қор бүгінде оның қызы Ванесса Чангтың басшылығымен қызметін жалғастыруда. 1994 жылдың 15 ақпанында премьер-министр Пол Китинг Керри Пакердің демеушілігімен «жүрек бұлшықеті ауруларының алдын алу, диагностикалау және емдеу» саласындағы зерттеулерге бағытталған доктор Виктор Чанг Кардиологиялық зерттеу институтын ашты. Кристиан Братс орта мектебіндегі доктор Виктор Чанг атындағы ғылыми зертхана да оның құрметіне аталды. 1999 жылы премьер-министр Джон Говард екі австралиялық «ларикин» және екі құтқарушы арасынан таңдау жасағаннан кейін «Халық таңдауы» сыйлығында Чангты «ғасыр австралиялы» деп жариялады. Суға жүзуші Доун Фрейзер, крикетші Дональд Брэдман және офтальмолог Фред Холлоус та үміткерлердің қатарында болды. Сент-Винсент ауруханасында 2008 жылы штаттық үкіметтен 35 миллион доллар және жеке және корпоративтік сыйлықтардан 45 миллион доллар қаржымен доктор Виктор Чанг Лоу Пакер ғимараты салынды. Данияның мұрагерлік ханшайымы Мэри ғимаратты ресми түрде ашып, Чангты «жаңаша ойлайтын, зерттеулердің және жүрекке көмектесетін құрылғыларды дамыту қажеттігін сезінген, және ең бастысы, пациенттері мен олардың отбасыларына деген шексіз қамқорлығымен танымал болған» деді. Time журналының «Алтын мерейтой» мақаласында, соңғы «Оңтүстік Тынық мұхитындағы 50 жылды» (1959–2009) қалыптастырған тұлғалар тізіміне енген Чанг 1979–1989 жылдардың қайраткері ретінде танылды. 24450 нөмірі бар шағыр планетаға оның есімі берілді. 2023 жылдың 21 қарашасында Google оның 87 жылдығын Google Doodle арқылы атап өтті.
In 1984, Chang founded the Victor Chang Foundation to grant funds in two areas he felt passionate about: education and innovation in cardiology and cardiothoracic surgery. The foundation continues today under the leadership of his daughter Vanessa Chang. On 15 February 1994, the Dr. Victor Chang Cardiac Research Institute, a body intended to focus on researching "the prevention, diagnosis, and treatment of heart muscle diseases," was launched by Prime Minister Paul Keating with Kerry Packer as its patron. The Dr. Victor Chang Science Labs in Christian Brothers' High School are named after him. In 1999, Prime Minister John Howard announced Chang as Australian of the Century at the People's Choice Awards after a decision between two Australian larrikins and two lifesavers. Swimmer Dawn Fraser, cricketer Donald Bradman, and ophthalmologist Fred Hollows were other contenders. In St Vincent's Hospital, the Dr. Victor Chang Lowy Packer Building was established in 2008 with $35 million from the state government and $45 million in corporate and private donations. Mary, Crown Princess of Denmark officially opened the building and declared that Chang "was an original thinker and saw the need for research and the development of heart assist devices and, not least, he is known for his legendary caring for his patients and their families". In Time magazine's "A Golden Anniversary" article, which lists people who have shaped the last "50 Years in the South Pacific" (1959–2009), Chang was listed as the figure of 1979–1989. Minor planet 24450 was named after him. On 21 November 2023, Google celebrated his 87th birthday with a Google Doodle.
Жеке өмір
Чанг 1966 жылы әйелі Энн Симмонспен танысты. Ол Лондонның Норт-Чим қаласындағы Сент-Энтони ауруханасында жедел жәрдем көрсетуші дәрігер болды, Энн кештен кейін нашар сезініп ауруханаға келген соң оған көмек көрсетті. Олардың 3 баласы болды: Ванесса, Мэтью және Маркус. Балаларының айтуынша, ол көлік жүргізуді ұнататын, себебі "көлік әкеме барлық уайымнан арылуға мүмкіндік беретін, ол үшін хобби және демалысқа шығудың жолы болды". Ол 1950 жылдарғы MG TF көлігін жаңартты және 1982 жылғы Citroën CX Prestige және бірнеше Porsche сияқты көптеген машиналарды жүргізу мүмкіндігіне ие болды. Чангтың екі кіші туысы болды: қарындасы Фрэнсис және інісі Энтони. Ол дінге сенбесе де, ауруханадағы Бернис абысыннан науқастары үшін дұға оқуын сұрап, мейірімділігімен белгілі болды.
Chang met his wife Ann Simmons in 1966. He was the on call emergency physician at St. Anthony's Hospital in North Cheam, London, where Ann took herself after being taken unwell at a party. They had 3 children: Vanessa, Matthew, and Marcus. According to his children, he enjoyed driving, saying that cars "provided a chance for Dad to get away from it all; they were his hobby and his opportunity to relax". He restored a 1950s MG TF, and enjoyed the opportunity to vigorously drive many cars, including his 1982 Citroën CX Prestige and several Porsches. Chang had two younger siblings: sister Frances and brother Anthony. He was not religious but was known to ask the hospital's nun, Sister Bernice, to say a prayer for his patients and was known for his compassion.