Кіріспе

Томас Лейк Харрис (15 мамыр 1823 – 23 наурыз 1906) – ағылшын-американдық универсалистік пастор, спиритуалистік пайғамбар, ақын және шарап жасаушы. Харрис ең әйгілісі – Калифорния штатының Санта-Роза қаласындағы «Жаңа өмір бауырластығы» тобымен аяқталған, бірнеше қоғамдық діни тәжірибелердің жетекшісі ретінде танылады.

Ерте өмір

Томас Лейк Харрис 1823 жылдың 15 мамырында Англияның Букингемширдегі Фенни Стратфорд қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы қатаң кальвинистік баптистер және өте кедей болған. Харрис бес жасқа толғанда оның ата-анасы Англиядан көшіп, Нью-Йорк штатының Утика қаласына қоныстанды. Оның анасы ол кішкентай кезінде қайтыс болды, ал Харрис 9 жасынан бастап отбасын күтіп-бағуға мәжбүр болды. Сол шіркеуде ол жас газет баспагері Хорас Грилимен танысты, ол Харристің бір уағызына қатты әсер етіп, Нью-Йорк жасөспірімдер үйін құруға көмектесу үшін Харристің қауымын ұйымдастыруға шабыттанды. Эксперимент мүлік және жеке тұлғаларға байланысты дау-жанжалдарға толы болды, және екі жылдан кейін Вирджиния коммуны тарап кетті.

Басылымдар мен дереккөздер

Харрис А. Свинбернге арналған "Lyra triumphalis" атты кітап жариялады. Оның оқытуы эзотерикалық формада болды, бірақ бұл жыныстық қатынастардың тәртібін өзгертуге жасалған сырттай көрінбейтін әрекет деп есептелді. Харрис 40 томнан астам жинақта жариялаған өлеңдерінің көп бөлігі қазіргі кезде ғылыми-фантастикалық деп аталатын тақырыптарды қамтыды. Ол планетаралық империяларды, планеталардың бүкіл бетін жабатын императорлық қалаларды және "ежелгі астронавттар" мифін бейнеледі, онда ғарыш саяхатшылары ертедегі адамдарға ауыл шаруашылығы, технология және рухани дамуда көмектеседі. "Жол" журналының (6-том, 1892 жылғы ақпан, 346–47 беттер) В. К. Джадждың "Жаңа өмір бауырластығы" атты мақаласы жарияланды, онда "Жаңа өмір бауырластығының" Теософиялық қоғаммен ешқандай ортақ нәрсесі жоқ делінген. Джадж теософияның негізін қалаушы Елена П. Блаватскаяның ізбасары болды. Харрис шәкірттері тарапынан жасалған ресми өмірбаяны – А. А. Катберттың 1908 жылы Глазгода жарық көрген "Өмір" кітабы. Бұл кітап Харрис сектасына тән тілді қамтиды, сонымен қатар кейбір өмірлік деректер мен цитаталарды да ұсынады. Маргарет Олифанттың, оның туысы, Лоренс Олифант пен оның әйелі Элис Олифанттың (1891) өмірі туралы естеліктеріндегі Харрис туралы ақпарат ешқандай маңызды жайт бойынша күмәндалмады, ал Олифанттың "Масолламдағы" Харрис бейнесі асыра көрсетілмеген сияқты. Бірақ Харрис зор жеке сүйкімділікке, шексіз өзіне сенімге және шексіз сөз өнеріне ие болды, және соңғы кезде кейбір беделді шәкірттері оған сеніп бақты.