Spyker немесе Spijker: Голланд автокөлігінің тарихы

Кіріспе

Компания Spyker немесе Spijker – 1880 жылы Якобус және Хендрик Ян Спейкер атты ұсталар бастаған голландиялық ат шанасы, автомобиль және ұшақ өндірушісі. Бастапқыда Хилверсумда орналасқан компания 1898 жылы Амстердамның Тромпенбург қаласына көшірілді.

Spyker компаниясының ең танымал өнімдерінің бірі – 1898 жылы голланд патшалығының мемлекеттік салтанаттарда пайдалануы үшін жасалған Алтын арба. 1903 жылы Spyker 60 HP жарыс машинасы әлемдегі алғашқы F4 компоновкалы, төрт дөңгелекті жетегі бар автомобиль болды, ол алты цилиндрлі қозғалтқыштың алғашқы қолданылуын және төрт дөңгелекті тежегіш жүйенің алғашқы нұсқасын ұсынды. 1919 жылғы C1 “Аэрокок” моделі – әлемдегі аэродинамикалық тұрғыдан оңтайландырылған корпусы бар алғашқы автомобильдердің бірі болды.

Тарих

1880 жылы голландиялық ағайындылар Хендрик Ян мен Якобус Спийкер, кәсіптері бойынша теміршілер, Нидерландының Хилверсум қаласында көлік құралдарын жасау және күтіп ұстау компаниясын құрды. 1898 жылы Spyker «Алтын көлік» жасады, ол әлі күнге дейін Голландия монархиясының екі басты салтанатты мемлекеттік көлігінің бірі ретінде қолданылады. 1899 жылы олар автомобильдер жасауды бастады, ал 1900 жылы алғашқы үлгілерін көрсетті – 3 және 5 атты күшті екі цилиндрлі, Benz машинасына ұқсас модельдер. 1903 жылы төрт цилиндрлі модельдер енгізілді, сондай-ақ алты цилиндрлі Spyker 60 HP машинасы пайда болды, ол әлемдегі алғашқы төрт дөңгелекті, бір қозғалтқышпен және төрт дөңгелекті тежегіштері бар автомобиль болды. Бұл алдыңғы қозғалтқышы бар, төрт дөңгелекті жетекке ие алғашқы автомобиль еді, ал оның алты цилиндрлі қозғалтқышы да әлемдегі алғашқы болды. 1905 жылғы автомобильдерде дөңгелек пішіндес радиатор торы болды, ол соғысқа дейінгі көптеген автомобильдердің айрықша белгісіне айналды. 1907 жылы 18 атты күшті модель Пекин-Париж 15 000 км қашықтықтағы ауыр жарысқа қатысып, сол кездегі ең қиын жарыста екінші орынды иеленді. 1919 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, әуе кемелерінің дизайнынан шабыттанған аэродинамикалық пішіндес кузовы бар C1 «Аэрокок» екі орындық машинасы алғаш рет көрсетілді. Ол көрмелік үлгі ретінде жоспарланған, бірақ өте шектеулі санда ғана шығарылды. Автомобильдің иілген қанаттары мен ұшаққа ұқсас құйрығы, компанияның ұшақтардың аэродинамикасы туралы білімімен байланысты, негізінен Жап Тжарда ван Стеркенбург, Джон Тжарданың ағасы және Том Тжарданың сіңілісі, екеуі де автомобиль дизайнерлері болған, жасаған. 1920 жылдың 27 қарашасында алғашқы Spyker 30/40HP C4 толықтай құрастырылды, ол 6 цилиндрлі Maybach қозғалтқышымен жабдықталды. Автомобиль «Tenax» («Татты» деген латын сөзі) деп аталды және 1907 жылдан бері Rolls Royce Silver Ghost ұстап келген 15 000 мильдік (24 140 км) ұзақ қашықтыққа төзімділік рекордын 6 000 км-ге жақсартты. C4 голландиялық қысқы ауа райында бір айдан астам уақыт ішінде 30 360 км қашықтықты жүріп өтті. Спийкер ағайындылары Хофстед Круллды 1880 жылдары Нидерланды мен Германияда велосипедтерде жарысқан жас кезінде, алдымен Митвейдада, кейіннен Ганновердегі Техникалық жоғары мектепте инженерлік студент болғанда білген. Хофстед Крулл 1890 жылдары өзінің алғашқы автокөлігіне ие болды. Алғашқы он жылдықта ол Spijker жарыс үлгілерінің қатарын қамтитын автомобильдер коллекциясын жинады. Ол коллекцияны өзінің негізін қалаған компанияларының бірі – Heemaf компаниясының бір бөлімінде сақтады. Бастапқыда бұл оның хоббиі болғанмен, ол Spijker ағайындыларының және кейіннен Spijker компаниясын сатып алғандардың мақұлдауымен Heemaf-те Spijker машиналарын құрастыруды бастады. Ол оларға автомобильдерді жақсартуға көмектесті. Heemaf компаниясының директорлар кеңесі Хофстед Крулл зауыттың бір бөлігін жеке гаражы және автотұрағы ретінде пайдаланғанына наразылық білдірді. Сынды болдырмау үшін ол Spijker Automobiel Verhuur Maatschappij компаниясын құрды, ол Амстердамның Trompenburg Bedrijf компаниясымен бірге Нидерландыдағы алғашқы автокөлік жалға беру компанияларының бірі болды. Оның басқа компанияларының бірі – American Refined Motor Company, ол механикалық мотор бөлшектерін жақсартуға көмектесті. Бұның бәрі 1909 жылы Хофстед Крулл және оның шофері Пуртхус есімді адаммен болған автомобиль апатынан туындады, содан кейін ол Spijker рульдік механизміндегі ақауды анықтап, оны жақсартты.

In 1880, Dutch brothers Hendrik Jan and Jacobus Spijker, blacksmiths by profession, start their company for building and maintaining carriages in Hilversum, The Netherlands. In 1898, Spyker manufactured the "Golden Coach", still in use as one of the two prime ceremonial state coaches of the Dutch monarchy. In 1899 they started building automobiles, and in 1900 put their first models on display, two cylinder 3 hp and 5 hp similar to the Benz. Four cylinder models were introduced in 1903, along with the six cylinder Spyker 60 HP, a racer which was the world's first ever four wheel drive car with a single engine and four wheel brakes. It was the first ever car built with front engine, four wheel drive layout, and its engine with six cylinders was also a world's first. The 1905 cars featured a round radiator grille, which became a feature of many of the pre war cars. In 1907, an 18 hp model competed in the 15,000 km Peking to Paris monster race, finishing second in the most grueling race of its time. In 1919, after World War I, a two seater car, the C1 "Aerocoque", featuring aerodynamically streamlined bodywork influenced by aircraft design, was shown for the first time. It was intended as a show car, but was also produced on a very limited scale. The car's bodywork, featuring swooping fenders and an aircraft like tail, infused by the company's knowledge of aircraft aerodynamics, was mainly designed by Jaap Tjaarda van Sterkenburg, brother of John Tjaarda and uncle of Tom Tjaarda, both also car designers. On November 27, 1920 the first Spyker 30/40HP C4 was completed, sporting a 6 cylinder Maybach engine of The car was nicknamed "Tenax" (latin for "tenacious") and improved the 15000 mile (24140 km) long distance endurance record, held since 1907 by the Rolls Royce Silver Ghost by some 6,000 km. The C4 completed 30,360 km in the Dutch winter weather in just over a month. The Spijker brothers had known Hofstede Crull already when he was a young man racing on the velocipede circuits in the Netherlands and in Germany while he was an engineering student first in Mittweida and later in Hannover at the Technische Hochschule in the 1880s. Hofstede Crull had already owned his first automobile in the 1890s. In the first decade, he had accumulated a collection of automobiles which included a number of the Spijker racing models. He housed the collection in one of the wings of the Heemaf, one of the companies he had founded. Although this was all a hobby for him initially, he began assembling Spijkers at Heemaf with the approval of the Spijker brothers and subsequently with that of those who had taken over Spijker. He provided them with improvements on the automobiles. Heemaf's board of directors complained that Hofstede Crull was using a part of the factory as his personal garage and auto park. To circumvent the criticism, he established the Spijker Automobiel Verhuur Maatschappij which along with Amsterdam's Trompenburg Bedrijf became the first auto rental companies in the Netherlands. One of his other companies was the American Refined Motor Company, which helped improve mechanical motor parts. This all stemmed from an automobile accident that he, Hofstede Crull, and his chauffeur, a man named Poorthuis, had in 1909 when he subsequently discovered a defect in the Spijker's steering mechanism which he improved.

Көлік үлгілері

Көлік жылыЖетілдірмелерSpijker 3 ж/к1900–19022 цилиндрSpijker 5 ж/к1900 1900Spijker 5 ж/к1900 1900 боксерлік қозғалтқышSpijker 6 ж/к1902 1902 сумен салқындатылатын қозғалтқыш. Spijker 10/121903 19032 цилиндрSpyker 20/241903–19044 цилиндрSpijker 36/501903 19036 цилиндр Spyker 60/801903–19076 цилиндр Spyker 16/201903–19074 цилиндрSpyker 30/361903–1907Spyker 14/181904–19074 цилиндр Spyker 20/281904–19074 цилиндрSpyker 25/361904–19054 цилиндр Төрт дөңгелекті жетегінің нұсқасы. Spyker 32/401904–19054 цилиндр. Төрт дөңгелекті жетегінің нұсқасы. Spyker 15/221905–19074 цилиндр Spyker 10/151907 19074 цилиндр. Spyker 15/221907 19074 цилиндр Spyker 20/301907 19074 цилиндр Spyker 30/421907 19074 цилиндр Spyker 40/801907 19074 цилиндр Spyker 15/221907–19104 цилиндр Spyker 60/801909 19094 цилиндр. Spyker 10/151910–19124 цилиндр. Жүк көлігі. Spyker 15/251910–19124 цилиндр. Жүк көлігі. Spyker 121910–19144 цилиндр. Spyker 161910–19124 цилиндр. Spyker 181910–19124 цилиндр. Spyker 251910–19124 цилиндрлі. Spyker 25/301911–19126 цилиндр. Spyker 201912–19164 цилиндр. Spyker 301912–19164 цилиндр. Spyker 401912–19166 цилиндрлі. Spyker 141913–19164 цилиндр. Spyker 121914–19164 цилиндр. Spyker 13/30 C11916–19214 цилиндр. Spyker 14/34 C11920–19214 цилиндр. Spyker C21916–19264 цилиндр. Екі тонналық жүк көлігі. Spyker 30/40 C41920–19266 цилиндрлі Майбах қозғалтқышы. .

Ұшақ

Spijker V.1 1917 бір орындық күрес ұшағы
Spijker V.2 1917 оқу ұшағы
Spijker V.3 1919 бір орындық күрес ұшағы
Spijker V.4 екі орындық барлау ұшағы, құрылысы аяқталмай тоқтатылды.

Шпайкер маркалар мен фильмдерде

Екі Spyker маркалы автомобильдер голланд пошта маркаларында бейнеленген (бірінші шығарылған күні: 10 мамыр 2004 жыл). 1953 жылғы "Женевив" фильмінде Кеннет Мор айдаған, Лондоннан Брайтонға дейінгі көне автомобильдер жарысы туралы фильмдегі машина – 1905 жылғы Spyker 12/16 HP Double Phaeton. Жасыл түсті көлік екі рет сары түске боялды, бірінші рет фильмге, ал екінші рет 2023 жылғы жарысқа, оның экранға шығуының 70 жылдығын атап өту үшін.