Кіріспе

Коста-Рикадағы тау

Крейтерлік көлдер

Жақын жерде екі кратерлік көл бар. Солтүстік көл Laguna Caliente ("жылы лагуна") деп аталады және шамамен 0,3 км ені мен 30 м тереңдігі бар кратерде 2300 м биіктікте орналасқан. Бұл әлемдегі ең қышқыл көлдердің бірі. Қышқылдығы жаңбырдан кейін және жанартаулық белсенділіктің өзгеруіне байланысты өзгеріп отырады, кейде pH шамамен 0-ге жетеді. Бұл көлдің түбі сұйық күкірт қабатымен жабылған. Қышқылдық, көл температурасының өзгеруі және күрделі, уытты күкірт пен темір химиясы (алғашқы Жер және Марстағы жағдайларға ұқсас деп есептеледі) суда тіршілікті арнайы бейімделген Acidiphilium бактерияларымен шектейді. Жер бетінде қышқыл газдар қышқыл жаңбыр мен қышқыл тұманды құрады, бұл қоршаған экожүйелерге зиян келтіреді және көз бен өкпеде жиі тітіркеніс тудырады. Ботос көлі, оңтүстік көлі, соңғы рет б.з.д. 7500 жылы атқан белсенді емес кратерді толтырады. Бұл көл суық және мөлдір, ұлттық парктің шекарасында бұлтты орманмен қоршалған.

Бұрынғы атылу

1953 жылдың 17 мамырында жарылыс болды, ол 1956 жылға дейін жалғасқан циклді бастады. Кем дегенде екі адам жоғалып кеткені хабарланды. Поас 2009 жылдың қаңтар айында 6,1 балдық жер сілкінісінің эпицентріне жақын болды, нәтижесінде кем дегенде қырық адам қаза тауып, Фрайханес, Вара-Бланка, Синчона (ең көп зардап шеккен аймақ), астана Сан-Хосе және Коста-Риканың Орталық аңғары зардап шекті. 2009 жылы солтүстік белсенді кратерде шағын фреатикалық жарылыстар мен құлаулар тіркелді. Поас жарылыстары көбінесе кратер көлінің суына ұқсас гейзер тәрізді шығарылымдарды қамтиды. 2014 жылдың 25 ақпанында Коста-Риканың вулканологиялық және сейсмологиялық обсерваториясының (OVSICORI) веб-камерасы Поас жанартауының үлкен кратерінен шамамен 300 метр биіктікте қара бұлттың жарылған сәтін түсірді. Бұл жанартау бүгінгі күнге дейін белсенді. Поас қазіргі уақытта Жердің тереңінен көміртегі газы шығару жобасы бақылап отырған 9 жанартаудың бірі. Жобаның мақсаты – жер бетіндегі жанартаулардан шығарылатын көмірқышқыл және күкірт диоксидінің мөлшері туралы деректерді жинау.

2017 жылғы іс-әрекет

2017 жылдың 9 сәуірінде Ұлттық саябақ қызметкерлері Поас кратеріндегі уытты газдардың көлемі артуына байланысты келушілерге шектеулер енгізді. 12 сәуірде болған жарылыс саябақ қызметкерлерін танымал саябақты келушілерге жабуға мәжбүр етті. Бұл шара "уақытша" деп танылды. Кейбір жергілікті тұрғындар да эвакуацияланды. 16 сәуірде тағы жарылыстар болды. 22 сәуірде болған күшті жарылыс нәтижесінде, үлкен аумаққа қызыл ыстық тастар шашырап, саябақтың ғимараттары мен инфрақұрылымына зақым келді. Осыдан кейін Коста-Рика президенті Луис Гильермо Солис келесі екі күн бойы айналасындағы қалаларды аралады. Кәсіпкерлер вулкан саябағының жабылуынан туындаған қаржылық қиындықтарды айтты, ал Солис испан және ағылшын тілдерінде видеоүндеу жасап, туристерді жақын жердегі дүкендер мен мейрамханаларды қолдауға шақырды. Сондай-ақ, төтенше жағдайлар агенттіктері жарылыс туралы жаңа мәліметтерді беруді жалғастыра беретінін уәделеді. 2018 жылдың 1 қыркүйегінен бастап Ұлттық саябақ шектеулі қолжетімділікпен және жаңартылған ережелермен қайта ашылды. Саябаққа кіру үшін онлайн брондау қажет, сондай-ақ кратердегі келушілер саны мен уақыт лимиті шектеулі. 2018 жылдың қыркүйегіне қарай негізгі кратерді бақылау алаңы ғана ашық болды. 2023 жылдың сәуіріне қарай, кейбір іргелес жолдар жабық болғанымен, Ботос көліне апаратын жол ашық.

2019 жылғы қызмет

2019 жылдың 11 ақпаны: Коста-Риканың вулканологиялық және сейсмологиялық обсерваториясының (OVSICORI) мәліметінше, жарылыс дүйсенбі күні сағат 1:50-де басталып, кратерден 200 метр биіктікке күлдің тірегін шығарды. 2019 жылғы 30 қыркүйек, 05:41: 2 километрлік тірегі бар күл мен қатты материалдың жарылуы, 2019 жылғы 23 қыркүйектегі бұрынғы су буының белсенділігінен өзгеше болды.

IUGS геологиялық мұра орны

Ол "үлгілі арқалық қалқанға және массивті стратовулканның типтік мысалына, сондай-ақ белсенді кратерлік көл кешенінің типтік үлгісіне" жататындықтан, Халықаралық геологиялық ғылымдар одағы (IUGS) 2022 жылдың қазан айында жарияланған тізімде "Поас вулканын" әлемдегі 100 "геологиялық мұра орындарының" құрамына қосты. Ұйым IUGS геологиялық мұра орынын "халықаралық ғылыми маңызы бар геологиялық элементтері және/немесе процестері бар, анықтама ретінде қолданылатын және геология ғылымдарының тарихы бойында дамуына маңызды үлес қосқан маңызды жер" деп анықтайды.