Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік мифологиясындағы мүйіз
Horn in Norse mythology
Солтүстік мифологиясында Гьяллархорн (Ескі скандинав тілінде: Gjallarhorn; "қатты дауыс беретін мүйіз" немесе "көңілді дауыспен естілетін мүйіз") – Хаймдалл құдайы және Мимир атты дана тұлғамен байланысты мүйіз. Хаймдаллдың мүйізінің үні Рагнарёк басталысын жариялайды, оның дыбысы әлемнің барлық түкпірінде естіледі. Гьяллархорн 13 ғасырда Снорри Стурлусон жазған «Поэзиялық Эдда» және 13 ғасырда бұрынғы дәстүрлі материалдардан жинақталған «Прозалық Эдда» еңбектерінде кездеседі.
In Norse mythology, Gjallarhorn (Old Norse: ; "hollering horn" or "the loud sounding horn") is a horn associated with the god Heimdallr and the wise being Mímir. The sound of Heimdallr's horn will herald the beginning of Ragnarök, the sound of which will be heard in all corners of the world. Gjallarhorn is attested in the Poetic Edda, compiled in the 13th century from earlier traditional material, and the Prose Edda, written in the 13th century by Snorri Sturluson.
Эдда прозасы
Гьялархорн туралы «Прозалық Эддада» үш рет айтылады, олардың бәрі «Гилфагиннингте» кездеседі. 15-тарауда тақ отырған «Just As High» тұлғасы көрініс берген Ганглериге Yggdrasil космологиялық ағашы туралы айтады. «Жақсы Биік» деп аталатын кітапта Иггдрасилдің үш тамырының бірі Мимирге тиесілі Мимисбруннр құдығына жетеді, және онда көптеген даналық пен интеллект бар. Гьялархорнды қолданып, Геймдалл құдықтан ішіп, осылайша өзі де дана болады. «Гилфагиннингтің» 27-тарауында Хай Ганглериге Геймдалл туралы айтады. Хай Геймдаллдың «труба» (ескерту) Гьялархорнның иесі екенін және «оның дауысы барлық әлемдерде естілетінін» айтады. 51-тарауда Хай Рагнарёк оқиғаларын болжайды. Құдайлардың жаулары Вигридр жазығына жиналғаннан кейін, Геймдалл Гьялархорнға күшпен үрлейді. Құдайлар оянып, бірге жиналады.
In the Prose Edda, Gjallarhorn is mentioned three times, all mentions occurring in Gylfaginning. In chapter 15, the enthroned figure Just As High tells the disguised Gangleri about the cosmological tree Yggdrasil. Just As High says that one of the three roots of Yggdrasil reaches to the well Mímisbrunnr, which belongs to Mímir, and contains much wisdom and intelligence. Using Gjallarhorn, Heimdallr drinks from the well and thus is himself wise. In chapter 27 of Gylfaginning, High tells Gangleri about Heimdallr. High mentions that Heimdallr is the owner of the "trumpet" (see footnote) Gjallarhorn and that "its blast can be heard in all worlds". In chapter 51, High foretells the events of Ragnarök. After the enemies of the gods will gather at the plain Vígríðr, Heimdallr will stand and mightily blow into Gjallarhorn. The gods will awake and assemble together at the thing.
Археологиялық дерек
Мэн аралынан табылған тас крестте үлкен мүйізді ерініне тигізіп, жамбасында семсерін ұстаған бір адам бейнеленген. Кейбір ғалымдар бұл бейне Геймдаллдың Гьяллархорнымен бірге суреттелгені екенін жорамалдайды. Англияның Камбрия аймағындағы 9-шы немесе 10-шы ғасырға жататын Госфорт кресінде мүйіз және семсер ұстаған адам, екі кең ауызды құбыжық алдында батыл тұрған күйінде бейнеленген. Бұл бейне Геймдаллдың Гьяллархорнымен суреттелгені туралы жиі болжам жасалады.
A figure holding a large horn to his lips and clasping a sword on his hip appears on a stone cross from the Isle of Man. Some scholars have theorized that this figure is a depiction of Heimdallr with Gjallarhorn. A 9th or 10th century Gosforth Cross in Cumbria, England depicts a figure holding a horn and a sword standing defiantly before two open mouthed beasts. This figure has been oft theorized as depicting Heimdallr with Gjallarhorn.
Теориялар мен түсіндірмелер
Ғалым Рудольф Симек мүйізді музыкалық аспап ретінде де, ішетін ыдыс ретінде де пайдаланудың ешқандай ерекшелігі жоқ екенін айтады, сондай-ақ бұл тұжырым ескі француз батыры Роланның мүйізі – Олифант туралы әңгімелерде де қолданылады. Симек мүйіздің германдық музыкалық аспаптардың ең ежелгілерінің бірі екенін, сонымен қатар лурлермен бірге екенін атап көрсетеді. Археологиялық қазбаларға (мысалы, Даниядан табылған Галлехустың V ғасырға жататын алтын мүйіздері) сілтеме жасап, германдық халықтың арасында тек діни мақсаттар үшін сақталған қасиетті мүйіздер болғандығы байқалады дейді, олар Хеймдалльдің Гьяллархорнының жердегі нұсқасы ретінде қарастырылып, германдық темір ғасырына дейін жетеді.
Scholar Rudolf Simek comments that the use of a horn as both a musical instrument and a drinking vessel is not particularly odd, and that the concept is also employed with tales of the legendary Old French hero Roland's horn, Olifant. Simek notes that the horn is among the most ancient of Germanic musical instruments, along with lurs, and, citing archaeological finds (such as the 5th century Golden Horns of Gallehus from Denmark), comments that there appears to have been sacral horns kept purely for religious purposes among the Germanic people; understood as earthly versions of Heimdallr's Gjallarhorn, reaching back to the early Germanic Iron Age.