Кіріспе
Алкогольді ішімдіктерге қарсы әлеуметтік қозғалыс – алкогольді тұтынудан жаздыру немесе толық бас тартуды қолдайтын әлеуметтік қозғалыс. Бұл қозғалысқа қатысушылар көбінесе алкогольдік маскүнемдікті сынап, не алкоголь ішімдігінен толық аулақ болуды жақтайды, ал оның жетекшілері алкогольдің адам денсаулығына, тұлғасына және отбасылық өміріне тигізетін теріс әсерлерін баса көрсетеді. Әдетте, бұл қозғалыс алкоголь туралы білім беруді насихаттайды және алкоголь сатуға қарсы жаңа заңдар қабылдануын талап етеді, яғни алкогольге қолжетімділікті реттеуді немесе оны толығымен тыйым салуды талап етеді. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында жаздыру қозғалысы көптеген елдерде, әсіресе ағылшын тілінде сөйлейтін, скандинавиялық және басым көпшілігі протестант елдерінде кең таралды. Нәтижесінде, Канадада (1918-1920 жж.), Норвегияда (1919-1926 жж., тек спиртті сусындарға), Финляндияда (1919-1932 жж.) және АҚШ-та (1920-1933 жж.), сондай-ақ Үндістанда (1948 жылдан бүгінгі күнге дейін) провинциялық тыйым салу шаралары енгізілді. Жаздыруды және алкогольден толық бас тартуды қадірлілік ретінде насихаттайтын бірнеше ұйым бар.
The temperance movement is a social movement promoting temperance or complete abstinence from consumption of alcoholic beverages. Participants in the movement typically criticize alcohol intoxication or promote teetotalism, and its leaders emphasize alcohol's negative effects on people's health, personalities and family lives. Typically the movement promotes alcohol education and it also demands the passage of new laws against the sale of alcohol, either regulations on the availability of alcohol, or the complete prohibition of it. During the 19th and early 20th centuries, the temperance movement became prominent in many countries, particularly in English speaking, Scandinavian, and majority Protestant ones, and it eventually led to national prohibitions in Canada (1918 to 1920), Norway (spirits only from 1919 to 1926), Finland (1919 to 1932), and the United States (1920 to 1933), as well as provincial prohibition in India (1948 to present). A number of temperance organizations exist that promote temperance and teetotalism as a virtue.
Контекст
Солтүстік Америкада 17 ғасырдың соңында алкоголь колониялық өмірдің маңызды бөлігі болды – сусын, дәрі және тауар ретінде ол ерлер, әйелдер және балалар үшін қажетті еді. Ішімдікке кеңінен көз жүгісіп, қоғамға толық интеграцияланған, алайда маскүнемдікке төзбеді. Американың отарлық кезеңінде, шамамен 1623 жылдан бастап, Плимут пастыры Уильям Блэкстоун алма мен гүлдерді таратуды бастағаннан 1800 жылдардың ортасына дейін қатты сидр халықтың басты алкогольді сусындары болды. Қатты сидр осы кезең бойына ерекше көзге түсті және ауқымы мен қолжетімділігі жағынан ешбір сусынмен салыстыруға келмейтін. Бұл американдық мәдениеттің барлық колониялар ортақ деп білген сирек аспектілерінің бірі еді. Шекараға жақын жерлерге қоныстану көбінесе заңдық талапты қамтыды, онда қоныстанғаннан кейін үш жыл ішінде жеміс беретін жетілген алма ағаштарынан тұратын баушаны құру міндетті болды, содан кейін ғана жерге құқық ресми түрде берілді. Мысалы, Огайо компаниясы қоныс аударғандардан үш жыл ішінде кем дегенде елу алма және жиырма шабдалы ағашын отырғызуды талап етті. Бұл отырғызулар жерге құқық беруге кепілдік берді. 1767 жылы Жаңа Англиядағы орташа отбасы жылына жеті баррель қатты сидр тұтынды, бұл бір адамға шаққанда шамамен 35 галлонға тең. 1800 жылдардың ортасында Германиядан және басқа елдерден келген жаңа иммигранттар сыраның танымалдылығын арттырды, ал тыйым салу қозғалысы және батысқа қарай кеңейту фермерлерді сидр бауларынан бас тартуға мәжбүр етті. Ұлыбританияда алкогольге деген көзқарас 18 ғасырдың соңында күрт өзгерді. Бұл өзгерістің себебінің бірі – Өнеркәсіптік революцияда дамыған ауыр машиналарын басқару үшін салауатты еңбекшілердің қажеттігі болды. Энтони Бенезет 1775 жылы алкогольден бас тартуды ұсынды. Раш ашытылған сусындардың пайдасын көрді, бірақ дистилляцияланған спирттерді қолдануды айыптады. Алайда, американдықтар тыйым салу туралы үгілдерге 1820 жылдарға дейін көп мән бермеді. 1737 жылға дейін үндістердің тыйым салу жақтастары алкогольге қарсы науқан жүргізіп, алкогольді ішімдіктердің сатуын және таралуын шектеу үшін заң шығаруға ұмтылды. Колониялық дәуірде Питер Шартье, Король Хаглер және Кішкентай Торғай сияқты көшбасшылар рум мен брендиді сауда тауары ретінде пайдалануға қарсылық көрсетті, бұл үндістерді олардың құрылымдық өзгерістер деп санайтын нәрседен қорғауға бағытталған. 1743 жылы методист шіркеуінің негізін қалаушы Джон Уэсли «ішімдік сатып алу, сату және ішу, егер қажет болмаса, болдырмау керек нәрселер» деп жариялады. 19 ғасырдың басында АҚШ-та алкоголь әлі де практикалық және әлеуметтік себептермен американдық диетаның қажетті бөлігі саналды. Бір жағынан, су көздері көбінесе ластанған, сүт әрқашан қолжетімді болмады, ал кофе мен шай қымбат болды. Екінші жағынан, сол кездегі әлеуметтік нормалар адамдардың (әсіресе ерлердің) алкогольден бас тартуын әдепсіздікке теңеді. Ұйым тек жоғары әлеуметтік статусы бар ер адамдарды қабылдады және алкогольді шамамен тұтынуға шақырды. Оның ықпалы 1818 жылы ең жоғары деңгейге жетті және 1820 жылы тоқтады, күшейтілген қозғалыстың болашағына елеулі әсер етпеді.
Қауіпсіздікті насихаттау (1820-1830 жылдар)
Америка Құрама Штаттарындағы қанағаттылық қозғалысы 1820 жылдары ұлттық деңгейде басталды, оны евангелистік қанағаттылық реформаторлары мен орта таптар арасында танымал етті. Күшті спирттік ішімдіктерге қарсы кеңеске, барлық алкогольден бас тартуға қарағанда көбірек назар аударылды, ал құқықтық шараларға қарағанда моральдық реформаларға басымдық берілді. L'Alarme: société française d'action contre l'alcoolisme – 1914 жылы Францияда Алкоголизмге қарсы Ұлттық лиганың (Ligue National contre l'Alcoolisme) қолдауымен құрылған қозғалыс. Оның мақсаты – депутаттар палатасына кандидаттарды сайлау кезінде спирттік ішімдіктерге қатысты шектеулерді күшейту үшін қоғамдық пікірді пайдалану. 1919 жылы L'Alarme тек ашытылған спирттік ішімдіктерге ғана қарсы емес, сонымен қатар шарап пен шарап өндірушілерді қызу спирттік ішімдіктерге қарсы ең күшті күштердің бірі деп есептеді, оған L'Alarme қарсы тұрған алкоголизм себеп болды деп саналды. Алкоголь зерттеушісі Йохан Эдманның айтуынша, алкогольге тыйым салған алғашқы ел – Ресей, бұл соғысқа жұмылдыру саясатының бір бөлігі болды. 1916 жылы мемлекеттік басқару схемасы бойынша Ұлыбританияның белгілі бір аймақтарындағы сыраханалар мен пабтар мемлекеттік меншікке алынды, әсіресе қару-жарақ өндірісі жүргізілетін жерлерде. 1913 жылы ASL ұлттық тыйым салу үшін күш-жігерін бастады. Ұлттық тыйым салу Жаңа Зеландияда да бірнеше рет ұсынылды және іс жүзінде қабылданды. Осыған ұқсас, Австралия штаттары мен Жаңа Зеландия Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін барлардың жұмысын ертерек тоқтату мерзімін енгізді. Канадада 1916 жылы Онтарио қанағаттылық заңы қабылданды, ол 2,5% -дан астам алкогольді ішімдіктерді сатуға тыйым салды. 1920 жылдары провинциялық референдумдар арқылы алкоголь импорты тоқтатылды. Норвегия 1917 жылы ішінара тыйым салуды енгізді, ол 1919 жылы референдум арқылы толық тыйым салуға айналды, бірақ бұл заң 1926 жылы күшін жойды. Сол сияқты, Финляндия 1919 жылы тыйым салуды енгізді, бірақ 1932 жылы қылмыстық мүмкіндіктермен байланысты зорлық-зомбылық қылмыстарының өршуінен кейін оны жойды. Исландия 1915 жылы тыйым салуды енгізді, бірақ 1933 жылы спирттік ішімдіктерді тұтынуды либералдады, бірақ сыра 1989 жылға дейін заңсыз болды. 1910 жылдары әлемдегі елдердің жартысы өздерінің заңдарында немесе саясатында алкогольді бақылаудың қандай да бір түрін енгізді. Осылайша, Үндістандағы қанағаттылық қозғалысы Үндістанның тәуелсіздік қозғалысымен тығыз байланысты болды, өйткені Махатма Ганди алкогольді шетелдік импорт деп қарастырды. Ол шетелдік үкіметті ұлттық тыйым салудың әлі орнатылмауының себебі деп есептеді. Алкогольді ішімдіктерге ескерту жазуларын қосуды WCTU сияқты қанағаттылық қозғалысының ұйымдары қолдады. Қазіргі таңда белсенді түрде әрекет ететін белгілі қанағаттылық ұйымдарына Дүниежүзілік әйелдер христиандық қанағаттылық одағы, Мас күйде көлік жүргізушілерге қарсы аналар, Алкогольдік әділдік, Халықаралық көк крест, Рехабиттердің тәуелсіз ордені және Халықаралық жақсы тамплиерлер ұйымы кіреді. Мысалы, консервативті қасиеттілік қозғалысындағы методисттер денонсациясы Аллегений Веслиан методисттік байланысы, сондай-ақ Құтқару Армиясы – өз мүшелерінің алкогольді ішімдік ішкенін, сондай-ақ темекі тартқанды, заңсыз есірткі қолданғанды және құмар ойындар ойнағанды талап ететін христиан шіркеулері. 1990 жылдардағы жастар мәдениеті кезінде басқа есірткілерден аулақ болуды баса көрсететін тыныш өмір сүру маңызды бөлігі болды. Фицпатриктің Ланкаширдегі (Англия) шөптік денсаулығы ең көне қанағаттылық барлары деп саналады және басқа да осындай мекемелер соңғы уақытта танымал болды. Әлемнің әртүрлі бөлігінде сайлаушылар алкогольге тыйым салуды қолдауда. Мысалы, 2016 жылы Үндістанның Тамил Наду штатындағы көптеген әйелдер алкогольді тұрмыстық зорлық-зомбылық сияқты әлеуметтік проблемалар үшін кінәлады, сондықтан тыйым салуды қолдаған көшбасшыны сайлауға қатысты. Олардың бұл әрекеті сәтті аяқталып, Ж.Ж. Сайлауалды партияға сайланып, билік басында тұрған күні-ақ 500-ге жуық арақ дүкенін жапты. Олар Нитиш Кумардың сайлауына үгіт-насихат жасады, ол әйелдердің өтініші бойынша алкогольді ішімдіктерге тыйым салатындығын уәде етті. Олар бұдан былай қылмыстың азаюына, отбасылардың нығаюына және қоғамның жалпы жақсаруына көмектеседі деп сенді. Қанағаттылық қозғалысы өзінің жеке мәдениетін қалыптастырды. Сузан Макфарланд Паркхерст, Джордж Фредерик Рут, Генри Клей ...
restrictive early closing times for bars during and immediately after the First World War. In Canada, in 1916 the Ontario Temperance Act was passed, prohibiting the sales of alcoholic beverages with more than 2.5% alcohol. In the 1920s imports of alcohol were cut off by provincial referendums. Norway introduced partial prohibition in 1917, which became full prohibition through a referendum in 1919, but this legislation was overturned in 1926. Similarly, Finland introduced prohibition in 1919, but repealed it in 1932 after an upsurge in violent crime associated with criminal opportunism and the illegal liquor trade. Iceland introduced prohibition in 1915, but liberalized consumption of spirits in 1933, but beer was still illegal until 1989. In the 1910s, half of the countries in the world had introduced some form of alcohol control in their laws or policies. As such, the temperance movement in India became closely tied with the Indian independence movement as Mahatma Gandhi viewed alcohol as being a foreign importation. He viewed foreign rule as the reason that national prohibition was not yet established at his time. The addition of warning labels on alcoholic beverages is supported by organizations of the temperance movement, such as the WCTU. Prominent temperance organizations active today include the World Woman's Christian Temperance Union, Mothers Against Drunk Driving, Alcohol Justice, International Blue Cross, Independent Order of Rechabites, and International Organisation of Good Templars. The Allegheny Wesleyan Methodist Connection, a Methodist denomination in the conservative holiness movement, as well as the Salvation Army, for example, are Christian Churches that continue to require that their members refrain from drinking alcohol as well as smoking, taking illegal drugs, and gambling. In youth culture in the 1990s, temperance was an important part of the straight edge scene, which stresses abstinence from other drugs. Fitzpatrick's Herbal Health in Lancashire, England is thought to be the oldest temperance bars and other such establishments have become popular in recent times. In various parts of the world, voters continue to advocate for alcohol prohibition. For example, in 2016, many women in the Indian state of Tamil Nadu blamed alcohol for societal ills, such as domestic violence, and thus took to the polls to elect a pro prohibition leader. Their effort succeeded and when Jayaram Jayalalithaa was voted in, she shut down five hundred liquor shops on her first day in office. they campaigned for the election of Nitish Kumar, who upon the request of women, pledged that he would prohibit alcohol. They believed that abstinence would help decrease crime, make families stronger, and improve society as a whole. The temperance movement generated its own popular culture. Popular songwriters such as Susan McFarland Parkhurst, George Frederick Root, Henry Clay Work and Stephen C. Foster composed a number of these songs. At temperance inns puppet plays, minstrel acts, parades and other shows were held. Prominent women such as Amelia Bloomer, Elizabeth Cady Stanton, and Susan B. Anthony were active in temperance and abolitionist movements in the 1840s. Another contribution was related to the role of women in the home in the 19th century, which was largely to preside over the spiritual and physical needs of their homes and families. Because of this, women believed that it was their duty to protect their families from the danger of alcohol and convert their family members to the ideas of abstinence. This newfound calling to temperance, however, did not change the widely held viewpoint that women were only responsible for matters which pertained to their homes. The missionary organizations of many Protestant denominations gave women an avenue to work from; several all female missionary societies already existed and it was easy for them to transform themselves into women's temperance organizations. Frances Willard, the organization's second president, helped grow the organization into the largest women's religious organization in the 19th century. Willard was interested in suffrage and women's rights as well as temperance, believing that temperance could improve the quality of life on both the family and community level. The WCTU trained women in skills such as public speaking, leadership, and political thinking, using temperance as a springboard to achieve a higher quality of life for women on many levels. In 1881, the WCTU began lobbying for the mandation of instruction in temperance in public schools. In 1901, schools were required to instruct students on temperance ideas, but they were accused of perpetuating misinformation, fear mongering, and racist stereotypes. Carrie Nation was one of the most extreme temperance movement workers and she was arrested 30 times for her "hatchetations" using a hatchet to destroy property at bars, saloons, and even pharmacies, believing that even alcohol which was used for medicine was unjustified. At the approach of the 20th century, the temperance movement became more interested in legislative reform as pressure from the Anti Saloon League increased. Women, who had not yet achieved suffrage, became less central to the movement in the early 1900s.
Басқа себептері
Тыйым салу күнтәртібі зауыт иелерінің арасында да танымал болды, олар өндіріс күшейген кезеңде тиімділікке ұмтылды. Осы себепті Генри Форд және С. С. Кресге сияқты өнеркәсіптік лидерлер тыйым салуды қолдады. Салауатты зауыт жұмыскерінің мәселесі әйелдердің ұстамдылық қозғалысымен байланысты болды: алаңдаған аналар зауыт жұмыскерлерінің құлдыққа түсуіне, сондай-ақ осы жұмыскерлерге салон ұсынған құмарлыққа қарсы шықты. Үкімет үшін тиімділік маңызды аргумент болды, себебі ол әскерлерінің салауатты болуын қалады. 19 ғасырдың соңында, ұстамдылық қозғалысының қарсыластары Африкадағы құл саудасын сынап бастады. Бұл сын колониялық экспансияның соңғы кезеңінде туды. Колониялардағы құлдық пен алкоголь саудасы екі бір-бірімен тығыз байланысты проблема ретінде қарастырылды және оларды жиі "халықтың егіз қысымшылары" деп атады. Бұл мәселе өркениет және тиімділік идеяларымен байланысты: ұстамдылық жақтастары "жергілікті халықты" дұрыс "өркениеттендіруге" және жұмысқа орналастыруға болмайтынын айтты, егер оларға алкогольдің зияны тигізілсе.