Кіріспе
Нейл Доу (20 наурыз 1804 – 2 қазан 1897) – американдық тыйым салуды қолдаушы және саясаткер. "Сабырлылық Наполеоны" және "Тыйым салудың әкесі" атымен танылған Доу Мэн штатының Портленд қаласында квакер отбасында дүниеге келген. Ол өте ерте жасынан бастап, алкогольдің көптеген әлеуметтік проблемалардың себебі деп есептеді және оны заң арқылы тыйым салуды қалады. 1850 жылы Доу Мэн штатының сабырлылық одағының президенті болып сайланды, ал келесі жылы Портленд қаласының мэрі болды. Ұзақ өтпей, Доудың күш-жігерінің нәтижесінде штат заң шығарушы органы алкогольдің сатуын және өндірісін тыйым салатын "Мэн заңы" қабылдады. Портленд қаласының мэрі ретінде екі мәрте қызмет еткен Доу заңды қатаң түрде орындады және оны бұзғандарға қатысты жазаларды күшейтуді талап етті. 1855 жылы оның қарсыластары көтеріліс ұйымдастырды, Доу штат милициясына оқ атуға бұйрық берді. Осы оқиғада бір адам қаза тауып, бірнеше адам жараланды. Зорлық-зомбылыққа байланысты халықтың наразылығы Доуға қарсы бағытталғаннан кейін, ол қайтадан сайлануға түспеді. Кейін Доу Мэн штатының өкілдер палатасына екі мерзімге сайланды, бірақ қаржылық даудан кейін саяси мансабынан кетті. 1861 жылы Американдық Азамат соғысы басталғаннан кейін, ол Одақ армиясына қосылып, кейіннен бригада генералы шеніне жетті. Порт-Хадсон қамалында жарақаттанды және содан кейін тұтқынға алынды. 1864 жылы басқа офицермен айырбастасқаннан кейін, Доу әскерден кетіп, тыйым салу ісіне қайта оралды. Ол АҚШ, Канада және Ұлыбритания бойынша бұл мақсатта лекциялар оқыды және сөз сөйледі. 1880 жылы Доу АҚШ президентіне тыйым салу партиясынан кандидат болды. Сайлауда жеңілгеннен кейін, өмірінің соңына дейін тыйым салу қозғалысын қолдау үшін жазу және сөйлеу ісімен айналысты. 93 жасында Портленд қаласында қайтыс болды.
Neal Dow (March 20, 1804 – October 2, 1897) was an American Prohibition advocate and politician. Nicknamed the "Napoleon of Temperance" and the "Father of Prohibition", Dow was born to a Quaker family in Portland, Maine. From a young age, he believed alcohol to be the cause of many of society's problems and wanted to ban it through legislation. In 1850, Dow was elected president of the Maine Temperance Union, and the next year he was elected mayor of Portland. Soon after, largely due to Dow's efforts, the state legislature banned the sale and production of alcohol in what became known as the Maine law. Serving twice as mayor of Portland, Dow enforced the law with vigor and called for increasingly harsh penalties for violators. In 1855, his opponents rioted and he ordered the state militia to fire on the crowd. One man was killed and several wounded, and when public reaction to the violence turned against Dow, he chose not to seek reelection. Dow was later elected to two terms in the Maine House of Representatives, but retired after a financial scandal. He joined the Union Army shortly after the outbreak of the American Civil War in 1861, eventually attaining the rank of brigadier general. He was wounded at the siege of Port Hudson and later captured. After being exchanged for another officer in 1864, Dow resigned from the military and devoted himself once more to prohibition. He spoke across the United States, Canada, and Great Britain in support of the cause. In 1880, Dow headed the Prohibition Party ticket for President of the United States. After losing the election, he continued to write and speak on behalf of the prohibition movement for the rest of his life until his death in Portland at the age of 93.
Жас шағы мен отбасы
Доу 1804 жылғы 20 наурызда Мэн штатындағы Портленд қаласында Джозиа Доу мен оның әйелі Доркас Аллен Доудың ұлы ретінде дүниеге келді. Джозиа Доу Достар қоғамының мүшесі (әдетте квакерлер деп аталады) және Нью-Гэмпширден келген фермер болған. Доркас Аллен де квакер және оның белгілі әдесі, Hate Evil Hall басқарған Мэн штатындағы өркендеген отбасының мүшесі еді. Олардың үш баласы болды, олардың ішінде Нил ортаншы және жалғыз ұл болды. Доу үйленгеннен кейін әкесі Портлендте тері илеу шеберханасын ашты, ол көп ұзамай табысты кәсіпке айналды. Нью-Бедфордтағы (Массачусетс штаты) Достар мектебінде оқығаннан кейін және Эдвард Пейсонның Портленд академиясында білім алғаннан кейін, Доу 1826 жылы әкесімен бірге тері илеу ісіне кірісті. Ол технологияны қабылдап, қалада алғашқылардың бірі болып тері илеу процесіне бу күшін енгізді. Доу ата-анасының квакерлік сеніміне сәйкес келуге күш салды; ол жарық мінезді және жас кезінен бастап төбелес іздеуге бейім болды. Кейіннен байлыққа ие болған соң, квакерлердің қарапайым киім киюіне қарсы, әдемі киім киюді ұнатты. Ол отбасының басқа да ізгі қасиеттерін, мысалы, шаруашылдық пен алкоголь мен темекіден бас тартуды өмірінің басында қабылдады. Он сегіз жасқа толғанда Доу міндетті әскери жиынға қатысудан жалтарды, себебі квакерлік бейбітшілікке сенуінен гөрі, ондағы маскүнемдік оған ұнамайтын. Оның орнына ол ерікті өрт сөндірушілер тобына қосылды, олардың мүшелері әскери жиыннан босатылды. 1827 жылы Доу Мэн штатының заң шығарушы органына өрт сөндіру компанияларын тиімділігін арттыру үшін реформалауды ұсынды. Сол жылы ол өрт сөндіру компаниясының жылдық тойында алкоголь ұсынуына қарсы болды; мүшелер келісімге келді және тек шарапты ұсынды, қатты ішімдік емес. Кейде Доу саясаттың өзінің міндеттеріне кедері келтіруіне жол берді; өрт сөндіру бастығы болып тағайындалғаннан кейін, ол алкоголь сататын дүкеннің толығымен өртенуіне рұқсат берді. Келесі жылы Доу болашақ әйелі Мария Корнелия Мейнардпен, Массачусетс штатындағы саудагердің қызымен танысты. Олар 1830 жылғы 20 қаңтарда үйленді. Келесі жиырма жылда олардың тоғыз баласы болды, олардың бесеуі (екі ұл және үш қыз) нәрестелік шақтан аман қалды. Мария Корнелия конгрегациялист болды, ал Доу ешқашан мүше болмаса да, Екінші приход шіркеуіне үнемі қатысты. Олардың үйі 1829 жылы Портлендтегі Конгресс көшесінің 714 нөмірінде салынды, Доу қайтыс болғаннан кейін мұражайға айналдырылды және оны Әйелдердің христиандық сабырлылық одағының жергілікті бөлімдері Нейл Доу үйі ретінде басқарады.
Алғашқы тыйым салу әрекеттері
XIX ғасырда американдық ер адамның алкоголь тұтынуы қазіргі заманғы ер адамнан үш еседен астам болған. Доу өзінің естеліктерінде Портлендте жұмысшының жалақысының маңызды бөлігінің күнделікті ром рационы түрінде берілгенін айтқан: «Жұмысты сағат он бірде және сағат төртте ішу үшін тоқтату қағидасы болды. Әр бакалея дүкенінде әрдайым ваннада, кейде тротуарда дайындалған ром пуншысы болды, дәл қазіргі 4 шілдедегі лимонадты көруге болатын сияқты». Ол алкогольді жеке адамдардың, отбасылардың және байлықтың құлдырауына себепші деп есептеді, көбінесе отбасына қираған үйлерді немесе бизнестерді көрсетіп: «Рум соны істеді» дейтін. Адамдарды ортасын жақсарту арқылы реформалауға ұмтылысы Екінші Ұлы оянудың діни қозғалыстарынан туындады. Кейінірек тарихшы Джудит Н. МакАртур жазғандай, «сабырлық реформаторлары тыңдаушыларын Ібілісті жүректерінен шығаруға шақырып, дәл евангелистік діндарлар оларды жүректерінен шығаруға шақырғандай, өз өмірлерінен шығаруға шақырды». Портлендтің орта және жоғарғы тапқа жататын азаматтарының көпшілігі, Доу сияқты, маскүнемдікті қаланың моральдық және қаржылық тұрақтылығына үлкен қауіп деп санайтын. 1827 жылы ол Мэн штатының сабырлық қоғамын құруға қатысты. Топ бастапқыда дистилляцияланған ішімдіктердің зиянына күшін жұмсады, бірақ 1829 жылы Доу барлық алкогольді ішімдіктерден бас тартатынын мәлімдеді. Сонымен қатар ол антимасондық және құлдыққа қарсы қозғалыстарға қатысып, саясатқа көбірек араласты. 1832 жылғы президенттік сайлауда Эндрю Джексон мен Генри Клейге наразы болған Доу кіші партияның үміткері Уильям Уиртті қолдады. 1837 жылы Мэн штатының сабырлық қоғамы шарапты да тыйым салуға тырысу керек пе деген мәселеде бөлінді; Доу шарапқа қарсы күштердің жағына шықты, олар өз ұйымдарын, Мэн штатының сабырлық одағын құрды. Сол жылы штат заң шығарушы органының виг өкілі Джеймс Апплтон тыйым салу туралы заң жобасын ұсынды, ал Доу бұл әрекетті белсенді түрде қолдады, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Апплтон 1838 және 1839 жылдары ұқсас заң жобаларын ұсынды, бірақ оның және Доудың барлық күш-жігеріне қарамастан, ол жеңіліске ұшырады. Доу виг кандидаттары үшін белсенді жұмыс істеді және алкоголь индустриясының құралы ретінде демократтарды жек көреді. Мэн штатының виг губернаторы Эдвард Кент 1841 жылы Доуға әскери тәжірибесі болмауына қарамастан, оның күш-жігері үшін штаттық милицияда полковник шені берді. Дегенмен, Доу өзін «саясаткердің түсінігіндегі партиялық адам» деп санамады және өзінің жақтастарын алкогольге қарсы деп санаған кез келген вигке қарсы дауыс беруге шақырудан тартынбады. Доу 1840 жылдардың басында өзінің тері өңдеу бизнесімен айналысты, бірақ жеке ішімдік ішушілерді тыйым салуға көндіруге де уақыт тапты. 1842 жылы ол және оның одақтастары Портленд қаласын алкоголь сатушыларға лицензия беруді және лицензиясы жоқ сатушыларды соттауға мәжбүрлеуге қол жеткізді; сол жылдың соңында бұл мәселе бойынша референдум өткізілді. Келесі жылы демократтар қала әкімшілігіне сайлауда жеңіске жетіп, тыйым салуға жақын вигтерді алмастырды, ал көптеген алкоголь сатушылар сотталу мерзімі шексіз кешіктірілгендіктен, өздерінің саудаларын қайта бастады. Доу штат бойынша сөйлеу жұмыстарын жалғастырды, бірде алкоголь сатушының жалдаған адамы оған шабуыл жасады. 1846 жылы Доу штаттық тыйым салуды қолдап, заң шығарушы орган алдында сөз сөйледі. Заң жобасы қабылданды, бірақ оны жүзеге асыру үшін қажетті механизмдер болмады. Келесі жылы ол арнайы сайлауда штаттық заң шығарушы органға сайлауға түсті, бірақ аз айырмамен жеңіліске ұшырады. 1850 жылы жаңадан құрылған «Еркін топырақ» партиясының мүшесі болған ол, осындай ойлы заң шығарушыларды тыйым салу туралы күшті заң қабылдауға шақырды. Олар осыны істеді, бірақ демократ губернаторы Джон В. Дана бұған вето қойды. Заң шығарушы орган ветоны жою үшін бір дауыс жетіспеді.
Портленд қаласының әкімі
1850 жылы Дау Мэн штатының қанағаттандыру одағының президенті болып сайланды. Келесі жылы ол Портленд қаласының мэрі болып сайланды. Қызметке кіріскеннен кейін бір ай ішінде штат заң шығарушы органына штаттық тыйым салу туралы заң қабылдауға лобби жасады. Заң қабылданды, және Дау жаңа губернатор Джон Хаббардпен кездесіп, ол 2 маусымда заңға қол қойды. Мэн штаты алкогольге тыйым салған алғашқы штат болды, ал штаттық тыйым салу елде «Мэн заңы» деп белгілі болды. Заңның қабылдануы Дауды ұлттық даңққа ие етті. Ол «Қанағаттандырудың Наполеоны» деп аталды және тамыз айында Нью-Йоркте өткен Ұлттық қанағаттандыру конвенциясында баяндама жасады. Мэн заңы күшіне енгеннен кейін Дау алкоголь сатушыларға акцияларын штаттан тыс сату үшін екі апталық мерзім берді, содан кейін тәркілеуді бастады. Оның күш-жігері нәтижесінде көптеген құрметті ішімдік орындары жабылды, бірақ қарапайым салондар, әсіресе Портлендтің кедей және иммигранттар жиі баратын жерлері, өздерінің қызметін құпия орындарға көшірді. Дегенмен, Дау қалалық кеңеске сөйлеген сөзінде барлық дерлік «бірнеше құпия арақ дүкендерін» жойғанын мәлімдеді, олардың табандылығын «шетелдіктерге» жабалап айтты. Ұлттық даңқы артып келе жатқанмен, Дау үйде қарсылыққа тап болды. Дау мен оның қарсыластары бір-біріне қарсы анонимді газеттік науқандар жүргізіп, саяси таластармен қатар жеке шабуылдар жасады. 1852 жылғы қалалық сайлауда демократтар Дауға қарсы бұрынғы губернатор және АҚШ сенаторы Альбион Парристі ұсынды. Демократтар өз кандидаттарын қолдағанмен, Даудың тыйым салуды қатаң орындауы оның партиясын екіге бөлді, ал екі округте вигтер Дауға қарсы кандидаттарды тікелей қолдады. Сайлау күні Дау өткен жылғыдан сәл көбірек дауыс жинады, 1496 дауыс, бірақ Паррис одан көп дауыс жинап, 1900 дауыс алды. Вигтер сол кезде сайлау тізімін бақылағанмен, Дау өзінің жеңілісін ирланд иммигранттарының заңсыз дауыс беруіне байланысты деп айыптады. Жеңілгеннен кейін Дау ел бойынша тыйым салуды жарнамалауын жалғастырды және оның он бір штатқа тарағанын көруге қуанды. Ол сондай-ақ өзінің өкімет кезінде Портлендте ішімдік ішудің көбейгені және Мэн заңының тиімсіздігі туралы өзінің жауыздарының (оның ішінде оның туысы Джон Нилдің) айыптауларын жоққа шығаруға тырысты. 1854 жылы Дау қайтадан мэрлікке үміткер болды, бірақ сәтсіз аяқталды. Виг партиясы ыдыраған кезде Дау еркін топырақ иелері мен білмейтіндер партиясынан қолдау алды, бұл партия нативисттік бағытта болды. Келесі жылы бұл екі партия құлдыққа қарсы вигтермен бірігіп, жаңа партия – Республикалық партияны құрды. Олар көп ұзамай штат заң шығарушы органына иелік етті және Даудың ынталандыруымен Мэн заңының орындалу ережелерін күшейтті. Дау 1855 жылы қайтадан мэрлікке үміткер болды және үш жыл бұрын тастап кеткен лауазымына аз дауыспен қайта сайланды.
Портленд ромының тоғысуы
Екі ай өткен соң Доу өзінің тыйым салу заңдарын бұзып, құқықбұзушылыққа ұшырады. Алкогольді медициналық және өнеркәсіптік мақсаттар үшін (рұқсат етілген жалғыз мақсаттар) бөлу үшін комитет құрғаннан кейін, Доу 1600 долларлық алкогольке тапсырыс берді және оны қалалық әкімшілікте сақтады. Доу оны сақтау үшін ресми агент тағайындауды ұмытты; шот-фактура оның атына жазылғандықтан, бұл Доудың заңды техникалық түрде бұзуына әкелді. Доудың жаулары қателікті пайдаланып, полициядан заңсыз алкоголь іздеуді талап етті. Мэн штатының заңына жаңа қосымшалар соттың дискрециялық өкілеттігін жойғандықтан, судьяға ордер беруден басқа амалы қалмады. Полиция алкогольді тәркіледі, бірақ Доуды тұтқындамады. Сол күні, 2 маусымда, тыйым салуға қарсы наразылар жиналып, «Нил Доудың алкоголін төгеміз» деп айқайлап, заңның орындалуын талап етті. Доу штаттық милицияны наразылық білдірушілерді тоқтатуға және шерифке наразылықты тарату туралы заңды оқып беруге бұйырды. Қараңғылық түскенде Доу наразылық білдірушілерге таралуға бұйырды; олар бас тартқанда, ол милицияға оқ атуға бұйырды. Бір адам қаза тауып, жеті адам жараланды, наразылық білдірушілер қашқан. Қаза болған туралы хабарды алған Доу оқ атудың орынды екенін мәлімдеді. Бұл зорлық-зомбылық қоғамдық пікірді Доуға қарсы бұрды, және ол бүкіл елдегі газеттерде айыпталды. Ол тыйым салу заңын бұзғаны үшін сотталды; прокурор – АҚШ-тың бұрынғы бас прокуроры Натан Клиффорд, Доудың көп жылдық қарсыласы, ал қорғаушы адвокаты – Мэнның сабырлылық қоғамын құрған, болашақ сенатор Уильям П. Фессенден болды. Доу ақталды, бірақ оның қарсыластары сот тергеушісін наразылық білдірушінің өлімін кісі өлтіру деп таныған қазылар алқасын құруға көндірді. Ақырында ол бұл айыптан да ақталды, бірақ оның беделі төмендеді және ол қайтадан мэр сайлауына түсуден бас тартты.
Мемлекеттік заң шығарушы
Республикашылдар сол күзде губернаторлықтан айырылды, ал 1856 жылы демократтар штаттық заң шығарушы органдағы қалған вигтермен бірігіп, Мэн заңын толығымен жойды. Уәде етілген пайда келмейтінін және оны іске асыру қиын, тіпті мүмкін емес екенін білген соң, басқа да бірқатар штаттар Мэн заңдарын қабылдағандарынан кейін олар да солай істеді. Доу елді (және Ұлыбританияны) аралап, тыйым салуды қолдап сөйлеуін жалғастырды, бірақ заңнамалық тұрғыдан нәтижеге жете алмады. Мэн 1858 жылы Мэн заңының жаңа, әлдеқайда жұмсақ нұсқасын қабылдады, Доу оны ұнатпады, бірақ ештеңеден жақсы деп санай отырып, қорғады. 1858 жылы Доу Мэн штатының өкілдер палатасына республикалық ретінде арнайы сайлауда жеңіске жетті, себебі сайланған мүшелердің бірі қызмет етуден бас тартқан еді. Ол 1859 жылы толық мерзімге қайта сайланды және қатаң тыйым салу заңдарын қабылдау үшін күш сала берді, бірақ сәттілікке жетпеді. Ол сондай-ақ мемлекеттік қазынашы Бенджамин Д. Пек мемлекеттік заңға қайшы келіп, жеке азаматтарға (соның ішінде Доуға) мемлекеттік қаражатты қарызға берген кезде дауға тартылды. Пек өзіне үлкен сомада қарыз берді, бірақ оның бизнес жобалары сәтсіз аяқталғандықтан, ол ақшаны жоғалтты. Доу Пектің қарыздарының бір бөлігіне кепілдік бергендіктен, Пектің мемлекеттік қазынаны қайтара алмайтыны белгілі болған соң, қиын жағдайға түсті. Доу қарыздарды өтеуге және осы істегі рөлін жасыруға үлкерді, бірақ оның көптеген жауының бірқатары жергілікті газеттерде оған шабуыл жасады. Тіпті оның тыйым салуды қолдаушы одақтастарының да бір бөлігі оны ашық қолдамай бастады. 1860 жылдың қыркүйегінде ол қайта сайлануға түспеді.
Азаматтық соғыс
Доу биліктен кеткеннен кейін де тыйым салуды жақтады, бірақ сонымен қатар құлдықты жоюды қолдаған үн талдарға қосылды. Республикалық партиядан президенттікке кандидат болған Авраам Линкольн сайланғаннан кейін бірнеше құлдар ұстаған штаттар одақтан шығып, Америка Конфедерациялық Штаттарын құрды; тіпті Азамат соғысы басталар алдында Доу бүлікке тоқтау беруге және құлдықты жоюға шақырды. Соғыс басталғанда ол 57 жаста болды және үйде қалып, өз ісімен айналысып, қарт әкесіне күтім жасауға ниеттенді. Бірақ Конфедерация Форт Самтерге шабуыл жасағаннан кейін Доу Одаққа қосылуға мәжбүр болды. Губернатор Израиль Уошберн 1861 жылдың 23 қарашасында оны 13-ші Мэн ерікті жаяу әскер полкінің полковнигі етіп тағайындады. Доу бүлікке тартқан көптеген офицерлер оның тыйым салу қозғалысынан таныс болған достары еді.
Жаңа Орлеан
Мейндегі қысқы жаттығулардан кейін Доу мен 13-Майн полкі 1862 жылдың ақпан айында Мексика шығанағына жіберілді. Кету алдында Доу жоғары лауазымдағы офицерлермен келіспеушілікке түсті, өйткені оның бөлімшесі генерал-майор Бенджамин Ф. Батлердің басқаруына берілетінін білді. Доу наразылық білдірді, бірақ нәтиже болмады, алайда Батлердің ашуын қоздырды. Вирджиния штатындағы Монро фортында Батлермен қосылғаннан кейін полк оңтүстікке қарай бет алды, бірақ дауыл салдарынан Солтүстік Каролинаға қонуға мәжбүр болды. Төтенше жағдайдағы Доудың көрсеткен өнері Батлердің мақтауына ие болды, бірақ екеуінің арасындағы жаман қарым-қатынас сақталды. Зақымдалған кемелер жөнделгеннен кейін Батлер армиясы Миссисипи штатындағы Шип аралына қарай жол тартты. Флаг-офицер Дэвид Фаррагуттың флот көмегімен Батлер армиясы 1862 жылдың 29 сәуірінде Нью-Орлеан қаласын басып алды. Доу мен 13-Майн полкі шабуылға қатыспады, олар Шип аралын күзету үшін қалды. Бір күн бұрын Конгресс Доудың бригадир-генерал шеніне өкілеттік берген еді. Ол Батлерді шайқасқа қатыспауына кінәлады, Батлердің өзінің жоғарылауынан қорқып, оны "зорбал және жануар" деп атады. Полк Нью-Орлеан маңындағы форттарды басып алған кезде Доу көп уақытын өзінің екінші қолбасшысы, подполковник Фрэнсис С. Гесселтинмен дауласып өткізді. Сол жерде Доу қара құлдарды бостандыққа шығуға және Одақ армиясына паналауға шақырды. Ол сонымен қатар жақын жердегі плантаторлардан, тіпті Одақты қолдағандардан да мүлікті тәркіледі, сондай-ақ өзенде тасталған Конфедерация әскери мүлігіне жеке құтқару құқығын талап етуге тырысты. 1862 жылдың қазан айында Доу Пенсакола округінің басшылығына тағайындалды және басқа бөлімшелермен бірге сол жерге келді. Ол бірден Пенсаколада алкогольге тыйым салу арқылы әскерлердің наразылығына ұшырады. Ол сондай-ақ (Вашингтоннан рұқсатсыз) жергілікті құлдардан қара әскерлерді жинауға кірісті, сонымен қатар көтерілісшілердің мүлігін тәркілеуді жалғастырды. Батлер көп ұзамай тәркілеу бұйрығын кері қайтарды, Доу бұл Батлердің алкогольге тыйым салғаны үшін кек алу ниетімен жасалғанына сенді.
Хадсон порты және тұтқындау
1862 жылдың желтоқсанында Натаниел П. Банкс Жаңа Орлеандағы басшылыққа Батлерді алмастырды. Массачусетс штатының республикашылы және тыйым салу идеясын қолдайтын Банкс, соғыстан бұрын Дауды білген, бірақ бастапқыда бүлікшілердің мүлкін тәркілеуге қарсы Батлердің бұйрығын күштен жоюдан бас тартқандықтан Дауға ұнамады. Дегенмен, ол Даудың жоспарланған көктемгі шабуылға қатысу үшін Жаңа Орлеанға оралуына рұқсат берді. Одақ әскерлері Миссисипи өзенін толық бақылауға алуға тырысқанда, Виксбург (Миссисипи штаты) және Порт-Хадсон (Луизиана штаты) ғана федералдық билікке қарсы тұрды. Генерал-майор Улисс С. Грант Виксбургке солтүстіктен, ал Банкс Порт-Хадсонға оңтүстіктен жорық жасады. 21 мамырда қала толығымен қоршауға алынды. Банкс конфедераттардың шебіне тікелей шабуыл жасап, қоршауды бұзуға ниеттенді. Дау шабуылды қателік деп санады және өз бөлімшелерінің қатысуын күнінің соңына дейін кейінге шегерді. Сәтті болмаған шабуылда Дау оң қолы мен сол жамбасынан жарақат алды және жақын жердегі плантацияға емделуге жіберілді. Ауруханада жатып, ол жоғарылау мүмкіндігі бар басқа театрға ауысу үшін лобби жасады. 30 маусымда, атқа мінуге жететіндей жазылғаннан кейін, Дау әскерлеріне барып қайтты. Түнде ауруханаға оралғанда, ол Одақ шебінің артында әрекет ететін конфедераттық атты әскерлеріне түсті. Дау вагонмен және пойызбен Миссисипи штатының Джексон қаласына, содан кейін Алабама штатының Монтгомери қаласына, соңында Вирджиния штатының Ричмонд қаласындағы Либби түрмесіне жеткізілді – Конфедерацияның астанасы. Тамыз айында ол Мобилге (Алабама штаты) ауыстырылды, онда конфедерат шенеуніктері Даудың бүлікшілерге қарсы күресу үшін құлдарды қаруландырғанын анықтауға тырысты, бұл Конфедерация Конгресінің пікірінше, өлім жазасына тартатын қылмыс еді. Дау осыны істеген, бірақ оның айыптаушылары заң қабылданғаннан кейін мұндай әрекеттің ешқандай дәлелін таба алмады, сондықтан айыптар алынып тасталды және Дау қазан айында Либби түрмесіне қайтарылды. Ол 1864 жылдың ақпанына дейін онда қалды, содан кейін конфедерат генералы Уильям Генри Фитцхуг Лиге, генерал Роберт Э. Лидің ұлына айырбастау жасалды. Түрмедегі жағдайы оның денсаулығына зиян келтірді, және Портлендте бірнеше ай емделгеннен кейін, ол 1864 жылдың қарашасында армиядан кетті.
Соғыстан кейінгі саясат
Соғыстан кейін Доу 1865 жылы Джеймс Блэкпен бірге Ұлттық сабырлық қоғамын және баспа үйін құрып, тыйым салу қозғалысын басқаруға қайта оралды. Ол 1860-шы және 1870-ші жылдары АҚШ, Канада және Ұлыбританияда сабырлықты қолдап сөздер айтты. Оның күш-жігері көп нәтиже бермеді, себебі халық тыйым салуға қарсы болды, ал алкоголь индустриясы қарсы тұру үшін жақсы ұйымдастырылған. Доу 1874 жылғы британдық сайлаулардан бұрын Либералдық партияны қолдау үшін көп күш жұмсады, өйткені олардың басшысы Уильям Эварт Гладстон тыйым салуға ыңғайлы болды; бірақ либералдар жеңіліске ұшырады, және Гладстон мен Доу оны алкоголь өндірушілердің ықпалына жабалап тастады. Доу 1875 жылдың мамырына дейін Ұлыбританияда тыйым салуды жарнамалауды жалғастырды, содан соң шаршап үйіне оралды. Жеке сабырлықты мемлекеттік реттеудің орнына талап етулерге қарсы тұрып, Доу маскүнемдікпен күресудің жалғыз жолы – «жаман адамдарды түрмеге отырғызу» екенін айтты. 1876 жылы ол республикашыл және арақ ішпейтін Резерфорд Б. Хейздің сайлауын қолдады. Келесі жылы Доу тыйым салу ісінде біршама табысқа жетті, өйткені Мэн штатының заң шығарушы органы штатта дистилляциялауды тыйым салған әлсіз тыйым салу заңын күшейтті. Бұл шағын жеңіске қарамастан, Доу Республикалық партияға көңілі тоймай бастады, оларды өзінің ісіне жеткілікті мөлшерде берілмеген деп санайды және Реконструкция аяқталғанда Оңтүстіктегі афроамерикандықтардың құқықтарын қорғамағанына наразы болды. Басқа сабырлық жақтастары да сондай сезімде болды, және олардың кейбіреулері 1869 жылы жаңа Тыйым салу партиясын құрды. Бұл партияның басты мақсаты алкогольді тыйым салу болды, басқа мәселелерге назар бөлмеді. Партия мүшелерінің көпшілігі пиетистік шіркеулерден шыққан, және көптегендері, Доу сияқты, бұрынғы республикашылдар еді. Олар 1872 және 1876 жылғы президенттік сайлауларда аз ғана дауыс жинады, бірақ сабырлық жақтастары Республикалық партияға көңілі қалғандықтан, 1880 жылы жаңа жақтастарды тартуға үміттенді.
1880 жылғы президенттік сайлау
1880 жылы Мэн штатының республикашылары алкогольге қарсы жаңа заңдар қабылдаудан бас тартты, соның салдарынан Доу партиядан шығып, тыйым салушылар қатарына қосылды; ол дереу партияның ең белгілі мүшесіне айналды. Оның досы және серігі Джеймс Блэк Доудың атын 1880 жылғы конвенцияда президенттікке ұсынуды сұрады, Доу оған келісті. Сол маусымда Кливленд қаласында өткен конвенцияға он екі штаттан делегаттар келді, бірақ баспасөз назарына ілікпеді. Доу өзі қатыспады, ауру әйелінің басынан табылып, үйде қалды (сол кезде партия кандидаттары көбінесе конвенцияға жеке қатыспайтын еді). Ол, Огайо штатынан вице-президенттікке кандидат Генри Адамс Томпсонмен бірге президенттікке ұсынылды. Доу сол жазда ұлттық жарысқа көп көңіл бөлмеді, Мэн штатының жергілікті сайлауларында сабаздылықты қолдайтын кандидаттарды қолдауға күш салды. Республикашылдар, әсіресе Джеймс Блейн, Доуды сайлаудан бас тартуға итермеледі, оның жеткілікті дауыс жинап, өз кандидаттары Джеймс Гарфилдтің жеңіліске ұшырауына себеп болуы мүмкін деп қорқады. Доу бұдан бас тартты, бірақ оның жинаған дауысы Гарфилдке ешқандай зиян келтірмеді. Тыйым салу партиясы барлығы 10 305 дауыс жинады, бұл дауыстардың 0,1% құрады. Гарфилд демократ Винфилд Скотт Хэнкоктан азайысып жеңіске жетті, бірақ сайлау коллегиясында айқын басымдыққа ие болды. Доу нәтижеге риза болды, республикашылардың «бұрынғы құлдыққа салушы бүлікші топ» үстінен жеңіске жеткеніне қуанды.
Кейінгі жылдар
Сайлаудан кейін Доу Мэн штатындағы республикашылдармен қайтадан тыйым салу мәселелерін ілгерілету үшін жұмыс істей бастады, ал 1884 жылы ол Мэн штатынан шыққан әріптесі және республикашыл президенттікке үміткер Джеймс Блейнді қолдады. Блейн сайлауда тартыспен жеңіліске ұшырады, бұл 28 жыл ішіндегі алғашқы республикашыл жеңіліс болды, және көптеген республикашылар тыйым салу партиясын кінәлады, себебі олардың дауыстары Нью-Йорк штатын (сонымен қатар сайлау коллегиясының көпшілігін) Блейннің пайдасына бұратын еді. Мэн штатындағы наразы республикашылдар тыйым салу заңдарын одан әрі қабылдаудан бас тартты, нәтижесінде Доу 1885 жылы Республикалық партиямен толық ажырасты. 1886 жылғы штаттық сайлауда ол бұрынғы партиясына қарсы сөйледі және губернаторлыққа тыйым салу партиясынан үміткерді қолдады. 1888 жылы 84 жасында Доу Портленд қаласының мэрі лауазымына тыйым салу партиясының кандидаттығын қабылдады, ол бұл лауазымды отыз жылдан астам бұрын атқарған еді. Демократтар кандидатты анықтап ала алмады, сондықтан олар бұрынғы қарсыласы Доуды қолдап, республикашыл үміткерді тақтан түсіруге тырысты. Көптеген тұрақты демократтар біріккен тізімді қолдаудан бас тартты, және Доу 1934 дауысқа қарсы 3504 дауыспен сайлауда жеңіліске ұшырады. Сол жылы Доу 1888 жылы Индианаполисте өткен тыйым салу партиясының ұлттық конвенциясына қатысты. Бұрынғы Конфедерацияға деген жеккөрінісінен бас тартып, Доу аймақтық бірлікке шақырды және "қанды жеңілдікті енді желбіретпеуге" шақырды. Ол сондай-ақ әйелдердің сайлау құқығын қолдау партиясының саяси ыңғайлылығына қарсы сөйледі, бірақ жеке өзі бұл идеяны қолдады. Корнелия Доу 1883 жылы қайтыс болды, бірақ Доудың үйленбеген қызы, сонымен қатар Корнелия, онымен бірге тұрып, ұстамдылық мәселелерінде көмектесті. 1891 жылы оның ұлы Фредерик отбасымен бірге оларға көшіп келді. Фредерик әкесінің бұрынғы Республикалық партиясында белсенді болды және Портленд кешкі экспресс газетінің редакторы болды. 1890 жылы жылқыдан құлап қалуына қарамастан, Доу жақсы денсаулықта болды, өзінің басты мәселесі туралы оқып, жазып, бірақ аз саяхаттады. 1894 жылы оның тоқсан жылдық мерейтойында көптеген адамдар оны және оның өмірлік еңбегін құттықтау үшін жиналды. 1895 жылы ол соңғы рет қоғамдық сөз сөйлеп, қала әкімшілігін тыйым салу заңдарын орындамағаны үшін сынады. Ол өзінің естеліктерін жазуға кірісті, "Нейл Доудың естеліктері: Сегіз жылға естеліктер", бірақ кітапты аяқтамай тұрып, 1897 жылдың 2 қазанында қайтыс болды. Доудың денесі Портлендтегі Екінші шіркеуде жатты, содан кейін сол қаланың Эвергрин зиратына жерленді. Ол тыйым салу қозғалысының өркендеуін көрді және, биограф Франк Л. Берн айтқандай, бұл мәселені "XIX ғасырдағы кез келген адамнан гөрі көп" насихаттады.