Кіріспе

Stereolab альбомы

«Серене Велосити» – 1970 жылғы американдық тәжірибелік қысқа фильм, режиссері Эрни Гехр. Гехр оны Бингемтон университетінің академиялық ғимаратының жертөледегі дәлізінде, камераны қозғалтпай, тек камераның фокусын өзгерте отырып түсірген. Бұл фильм құрылымдық киноның маңызды туындысы ретінде танылып, АҚШ Ұлттық кино тізіміне енгізілген.

Сипаттама

Серен жылдамдығы жиырма үш минутқа созылады және үнсіз. Фильм түсіру үшін Гер камерасын дәліздің ортасына бекітіп, бірнеше кадрды бірден түсірді. Әрбір кадрлар жинағынан кейін ол линзаның фокустық қашықтығын өзгертіп, жақындатып, кейін алыстатып, үлкейту шамасын арттыра берді. Бастапқыда бірнеше кадрдағы көзге көрінетін арақашықтықтың шамалы айырмашылығы, кейін экстремалды жақын және алыс кадрларға дейін кеңейеді, олар бірін-бірі алмастырып тұрады. Фильмнің соңында дәліздің соңына жақындағанда, күн сәулесі кіріп тұрған екі есік көрінеді.

Өндіріс

1970 жылдың басында Гехр SUNY Binghamton-да оқыды, ал Ларри Готтхайм кино факультетін құруды бастады. Готтхайм Гехрдің "Таң" және "Күту" атты ертедегі қысқаметражды фильмдеріне әсерленді, және екеуі Готтхайм Гехрдің бір туындысының бұзылған көшірмесін ауыстырғанда танысты. Ол "кадрлар арасындағы интервалдарды" зерттейтін фильм түсіруге қызығушылық танытты, кадрдан кадрға экранды динамикалық түрде жандандыруды көздеді. Гехр сурет түсіруді подвалдағы дәлізден бастады. Ол 1, 2, 4, 6 және 8 кадрдан тұратын "сегменттерде" орташа және ең жоғары фокус аралықтарын сынады. Ол секундына 16 кадрмен көрсетілетін 4 кадрлық сегменттерді пайдалануға шешім қабылдады. Бұл шамамен секундына 24 кадрмен 6 кадрға тең болар еді, бірақ Гехр әр кадр экранда ұзақ уақыт тұруын қамтамасыз ету үшін төмендетілген кадр жылдамдығын таңдады, бұл оптикалық эффектілерді күшейтті. "Серсең жылдамдық" фильміне түсірілім бір түн ішінде жүзеге асырылды. Гехр сыртта қараңғы түскеннен кейін түсірілімді бастады, бірнеше сағат үзіліс жасап, таң сәтiнде аяқтауды жоспарлады. Ол бастапқыда 50 мм және 55 мм фокус аралықтарын кезектестіре бастады. Шамамен 18 метрлік пленкадан кейін, ол әр аралықты 5 мм-ге ұлғайтты, 45 мм және 60 мм, содан кейін 40 мм және 65 мм, және т.б. Ол пленкаға 5 мм интервалмен аралықтарды белгілеп, түсірілім барысында аралықты біртіндеп арттырып отырды. Ол әр кадрды қолмен жазып алды, ал кабельді босатуды пайдаланбағандықтан, оның саусақтары затвор батырмасын ұстап ауырсынып қалды. Процесс оның күткеннен ұзаққа созылды; ол тек бір рет дәретханаға барды және ояқ болу үшін басын суға малып отырды.

Талдау және түсіндіру

"Серен жылдамдығын" тамашалау қозғалыс және басқа да оптикалық эффекттер тудырады, оны оп-арттың кинематографиялық нұсқасы ретінде бейнелейді. Гехр фильмді көрудің әсері көрерменнің экранның қай бөлігіне назар аударатынына қарай күрт өзгеретінін атап өтті. Экран композициясы бес бөлікке бөлінеді: төбедегі флуоресценттік шамдар мен шығу белгілері; сол және оң қабырғалардағы есіктер, су көздері және пепеліктер; едендегі шағылыстар; және кадрдың ортасындағы есіктер. Перспективалық сызықтар кадрдың ортасына бағытталған, ол әдетте қызығушылықтың ортасы болар еді, бірақ кадр шеттеріндегі қозғалыс назарды ауыстырады. Кескіндерді жалпақ, екі өлшемді кеңістік ретінде қарастыру туындыны абстрактілі, жыпылықтайтын белгіге айналдырады. Бірінен соң бірі келетін кескіндердің жеке ерекшеліктеріне назар аудару қозғалыс иллюзиясын тудырады. Кен Джейкобс осы итермелеу сезімін баса көрсетіп, "Серен жылдамдығын" "жыныстық метафора, немесе жыныстық қатынастың киноға айналуы" деп сипаттады.

Сыншылар "Серен жылдамдығын" метакинолық туынды ретінде жиі бағалайды. Ноэль Кэрролл оны түсірудің қарапайым процедурасын минималистік киноның мысалы ретінде келтірді. Кэрролл фильмнің қозғалыссыздығы киноның ең маңызды ерекшелігі – "қозғалыс әсеріне" дәлел екенін жазды. Сыншылар Энди Уорхолдың 1964 жылғы "Империя" фильмімен параллельдер жүргізді, ол Эмпайр Стейт Билдингінің ұзақ, үздіксіз түсірілімінен тұрады. Екі фильм де қозғалыссыздық пен жазу процесіне баса назар аудара отырып, философиялық аргументтерді ұсынады. Гилберто Перес ғимарат дизайнын Баухаус архитектурасының мұрагері деп сипаттап, оны "бейкүнә және адамгершіліксіз" деп атады. Ол "Серен жылдамдығын" Баухаус минимализмін мақтау немесе айыптау емес деп түсіндірді.

Мұра

Серен жылдамдығы Гехрдің көптеген замандастарынан, оның ішінде Кен Джейкобс, Майкл Сноу, Холлис Фрэмптон, Ричард Форман, Стив Райх және Эндрю Нореннен жағымды пікір алды. Алайда, фильм 1970 жылы шыққаннан кейін баспасөз назарында аз болды, тек Джонас Мекас есімді болды. 1972 жылы Боб Коуэн Take One журналындағы бағанасында «Серен жылдамдығы – соңғы бірнеше жылда көрген ең ерекше фильмдердің бірі. Бетінде техникалық шеберлікке ғана емес, көрерменді жағымды сезімдерге бөлейтін, жаңалыққа жаңалық қосылатын фильм сирек кездеседі» деп жазды. 2001 жылы АҚШ Кітапханасы фильмді «мәдени маңызы бар» деп танып, Ұлттық кино тізіліміне енгізді. Фильм 2006 жылы Заманауи өнер мұражайында сақталды, онда бастапқы 16 мм таспа 35 мм-ге дейін үлкейтілді. Режиссер Лора Пойтрас Гехрдің Сан-Франциско өнер институтында оқытқан курсына қатысқанда фильмдер түсіруді бастады. Гехр көрсеткен алғашқы фильм – «Серен жылдамдығы» болды, ал Пойтрас оны өзінің жұмысына ықпал еткен деп санайды. 2008 жылы Ребекка Барон мен Дуглас Гудвин «Lossless #4» қысқаметражды фильмінде дереккөз ретінде «Серен жылдамдығының» цифрлық көшірмесін пайдаланды. Олар оны қозғалыс бағалау алгоритмі арқылы фильмдегі көрінетін қозғалыстың векторлық бейнесін жасау үшін өңдеді. 2012 жылы Sight & Sound журналының «Барлық уақыттың ең ұлы фильмдері» сауалнамасында Ноэль Кэрролл өзінің тізіміне «Серен жылдамдығын» қосты.