Кіріспе
Теодорос Ангелопулос (; 27 сәуір 1935 – 24 қаңтар 2012) – грек режиссері, сценарисі және продюсері. Ол 1975 жылдан бері грек өнер киносы саласында жетекші болды, ал Ангелопулос әлемдегі ең беделді және құрметті кинорежиссерлердің бірі саналды. Ол 1967 жылы кино жасауды бастады. 1970-ші жылдары қазіргі Грекия туралы бірқатар саяси фильмдер түсірді. Мартин Скорсезе «шебер режиссер» деп сипаттаған Ангелопулостың фильмдері ең ұсақ қозғалыс, перспективаның ең аз өзгерісі, ұзақ кадрлар және күрделі, мұқият құрастырылған сахналармен ерекшеленеді. Оның кинематографиялық әдісі көбінесе «көлемді» және «гипнотикалық» деп сипатталады. Ангелопулос түсірілімдерінде «уақыт кеңістікке, ал кеңістік уақытқа айналады» деген пікір білдірген. Сахналар арасындағы үнсіздік немесе музыкалық үзілістер жалпы эффектіні құру үшін маңызды. 1998 жылы оның «Мәңгілік және бір күн» фильмі Канн кинофестивалінің 51-ші марафонында «Алтын пальма» жүлдесін жеңіп алды, ал оның фильмдері әлемдегі көптеген беделді кинофестивальдарда көрсетілді. Афинадағы Ұлттық және Каподистрия университетінде заң оқыды, бірақ әскери қызметтен кейін Парижге Сорбоннаға барып оқуға түсті. Бірақ ол Грекияға оралғанға дейін Institut des hautes études cinématographiques (IDHEC) кино институтында оқыды. Ол журналист және кино сыншысы болып жұмыс істеді. Ангелопулос 1967 жылғы төңкерістен кейін фильмдер түсіре бастады. Ол 1968 жылы өзінің алғашқы қысқаметражды фильмін түсірді, ал 1970-ші жылдары қазіргі Грекия туралы саяси көркем фильмдер сериясін жасады: «36 күні» (Meres Tou 36, 1972), «Саяхатшы актерлер» (O Thiassos, 1975) және «Аңшылар» (I Kynighoi, 1977). 1978 жылы 28-ші Берлин халықаралық кинофестивалінде төрешілер алқасының мүшесі болды. Ол өзінің ерекше стильін тез арада қалыптастырды, ол баяу, эпизодтық және түсініксіз сюжеттік құрылымдармен, сондай-ақ ұзақ кадрлармен ерекшеленді (мысалы, «Саяхатшы актерлер» төрт сағаттық фильмде 80 кадрдан тұрады). Бұл кадрлар көбінесе көптеген актерлерді қамтитын, мұқият хореографияланған және күрделі сахналарды қамтиды. Оның тұрақты серіктестеріне оператор Джоргос Арванитис, сценарист Тонино Гера және композитор Елени Караиндру кіреді. Оның туындыларындағы қайталанатын тақырыптардың бірі – эмиграция, отаннан кету және оралу, сондай-ақ 20 ғасыр Грекиясының тарихы. Британдық киносыншылары Дерек Малкольм мен Дэвид Томсон Ангелопулосты әлемдегі ең ұлы режиссерлердің бірі деп есептеді. Вернер Герцог, Эмир Кустурица, Акира Куросава, Ингмар Бергман, Вим Вендерс, Душан Макавеев, Уильям Фридкин, Маноэль де Оливейра, Микеланджело Антониони сияқты танымал режиссерлер де оның туындыларын жоғары бағалады. Сыншылар оның стилін қалай дамытқандығы туралы әртүрлі болжамдар жасағанмен, Ангелопулос бір сұхбатында «Мен мойындайтын жалғыз нақты ықпал – Орсон Уэллстің жоспар тізбесі мен терең фокусты пайдалануы және Мизогучидің уақытты және кадрдан тыс кеңістікті пайдалануы» деді. Ол сондай-ақ Андрей Тарковскийдің 1979 жылғы «Сталкер» туындысын да ықпал еткен деп атады. Ангелопулос 1995 жылы Бельгиядағы Брюссель еркін университеті, Франциядағы Париж Батыс университеті, 2001 жылы Ұлыбританиядағы Эссекс университеті, 2008 жылы Грекиядағы Батыс Македония университеті және 2009 жылы Грекиядағы Эгей университетінің құрметті докторы атанды.
Theodoros "Theo" Angelopoulos (Θεόδωρος Αγγελόπουλος, ; 27 April 1935 – 24 January 2012) was a Greek filmmaker, screenwriter and film producer. He dominated the Greek art film industry from 1975 on, and Angelopoulos was one of the most influential and widely respected filmmakers in the world. He started making films in 1967. In the 1970s he made a series of political films about modern Greece. Angelopoulos' films, described by Martin Scorsese as that of "a masterful filmmaker", are characterized by the slightest movement, slightest change in distance, long takes, and complex, carefully composed scenes. His cinematic method is often described as "sweeping" and "hypnotic." Angelopoulos has said that in his shots, “time becomes space and space becomes time.” The pauses between action or music are important to creating the total effect. In 1998 his film Eternity and a Day went on to win the Palme d'Or at the 51st edition of the Cannes Film Festival, and his films have been shown at many of the world's esteemed film festivals. He studied law at the National and Kapodistrian University of Athens, but after his military service went to Paris to attend the Sorbonne. He soon dropped out to study film at the Institut des hautes études cinématographiques (IDHEC) before returning to Greece. There, he worked as a journalist and film critic. Angelopoulos began making films after the 1967 coup that began the Regime of the Colonels. He made his first short film in 1968 and in the 1970s he began making a series of political feature films about modern Greece: Days of '36 (Meres Tou 36, 1972), The Travelling Players (O Thiassos, 1975) and The Hunters (I Kynighoi, 1977). In 1978, he was a member of the jury at the 28th Berlin International Film Festival. He quickly established a characteristic style, marked by slow, episodic and ambiguous narrative structures as well as long takes (The Travelling Players, for example, consists of only 80 shots in about four hours of film). These takes often include meticulously choreographed and complicated scenes involving many actors. His regular collaborators include the cinematographer Giorgos Arvanitis, the screenwriter Tonino Guerra and the composer Eleni Karaindrou. One of the recurring themes of his work is immigration, the flight from homeland and the return, as well as the history of 20th century Greece. Angelopoulos was considered by British film critics Derek Malcolm and David Thomson as one of the world's greatest directors. Famous film directors including Werner Herzog Emir Kusturica, Akira Kurosawa, Ingmar Bergman, Wim Wenders, Dušan Makavejev, William Friedkin, Manoel de Oliveira, Michelangelo Antonioni among others, were also admirers of his works. While critics have speculated on how he developed his style, Angelopoulos made clear in one interview that "The only specific influences I acknowledge are Orson Welles for his use of plan sequence and deep focus, and Mizoguchi, for his use of time and off camera space." He had also cited Andrei Tarkovsky's 1979 work Stalker as an influence. Angelopoulos was awarded honorary doctorates by the Université libre de Bruxelles, Belgium in 1995, by Paris West University Nanterre La Défense, France, by the University of Essex, UK in July 2001, by the University of Western Macedonia, Greece in December 2008, and by the University of the Aegean, Greece in December 2009.
Өлім
Ангелопулос 2012 жылдың 24 қаңтарында, сейсенбі күні, өзінің соңғы фильмі "Басқа теңізді" түсіріп жүргенде апатқа ұшырағаннан кейін бірнеше сағаттан соң қайтыс болды. Сол күні кешке режиссер өзінің командасымен Пирей қаласының жанындағы Драпесона ауданында болғанда, қызметтен тыс полиция қызметкері басқарған мотоцикл оны қағып кетті. 76 жастағы Ангелопулос қарбалалы жолды кесіп өтуге тырысқан кезде осы оқиға болды. Ол ауруханаға жеткізіліп, жансақтау бөлімінде емделді, бірақ бірнеше сағаттан кейін ауыр жарақаттарынан көз жұмды. Өлер алдында ол кем дегенде бір рет жүрек талмасына ұшырады. Оның қосылу рәсімі 27 қаңтарда Афинаның Бірінші зиратында мемлекеттік есебінен өтті.