Кіріспе
Дублиннің шеткі ауданы, Дун-Лаогеир-Ратдаун, Ирландия. Stillorgan (сондай-ақ Stigh Lorcáin және бұрын Tigh Lorcáin немесе Teach Lorcáin), бұрын өз алдына ауыл болған, қазір Ирландияның Дублин қаласының шеткі ауданы. Stillorgan, Dún Laoghaire–Rathdown ауданында орналасқан және көптеген тұрғын үй кешендері, дүкендер және басқа да нысандарды қамтиды, ал ескі ауыл орталығы әлі де сақталған. Stillorgan кем дегенде ішінара Килмакудпен шектеседі және Mount Merrion, Sandyford, Leopardstown, Dundrum, Blackrock, Goatstown және Foxrock сияқты басқа оңтүстік аудандарымен көршілес. 2022 жылғы халық санауы бойынша Stillorgan деп белгіленген барлық сайлау округтерінің халқы (Stillorgan ауылынан әлдеқайда үлкен аумақ) 18 212 адамды құрады. Stillorganның түпнұсқа ирландша атауы – Áth na Chill ('Athnakill') – «Шіркеудің өткелі». Төртінші ғасырда Stillorgan (Stalorgan) иелігі Круз немесе Cruys отбасының қолында болды, кейін ол Derpatrick отбасына, одан әрі Fitzwilliams отбасына өтті. Ол ағылшын патшасынан жалға алынған, ал 1389 жылы сэр Джон Круз мүліктің 40 шиллингтік жалдамасын төлеуден босатылды. Жергілікті рим-католик шіркеуі, St. Laurence, әдетте Лоркан Уа Туатайлдың (оның есімі дәстүрлі түрде Лоренс деп ағылшынша аударылған, екі есімнің этимологиясы байланысты емес) есімімен аталады. Ол 1128 жылы Кильдар графтығындағы Diseart Diarmada (Castledermot) жерінде дүниеге келді, қараша айында Францияның Нормандиядағы Эу қаласында қайтыс болды және 1225 жылы Папа Хонорий оны қасиетті деп жариялады. Ол Ua Broin (O'Byrne) ханшайымы мен Uí Muirdeaigh III патшасы Мюрчертач Уа Туатайлдың төрт ұлының бірі болды.
Stillorgan (, also Stigh Lorcáin and previously Tigh Lorcáin or Teach Lorcáin), formerly a village in its own right, is now a suburban area of Dublin in Ireland. Stillorgan is located in Dún Laoghaire–Rathdown, and contains many housing estates, shops and other facilities, with the old village centre still present. Stillorgan is at least partly contiguous with Kilmacud and neighbours other southside districts such as Mount Merrion, Sandyford, Leopardstown, Dundrum, Blackrock, Goatstown and Foxrock. The population of all electoral divisions labelled as Stillorgan, an area considerably larger than Stillorgan village, was 18,212 at the 2022 census. The original Irish name for Stillorgan was Áth na Chill ('Athnakill') – 'Ford of the Church'. In the fourteenth century, the manor of Stillorgan (Stalorgan) was held by the Cruise or Cruys family, from whom it passed to the Derpatrick family, and subsequently to the Fitzwilliams. It was held as leasehold from the English Crown, and in 1389 Sir John Cruys was excused from paying the rent of 40 shillings on the estate. The local Roman Catholic parish church of St. Laurence is usually presumed to be named after Lorcán Ua Tuathail (whose first name has been traditionally anglicised as Laurence. Although the two names are etymologically unrelated), who was born at Diseart Diarmada (Castledermot), County Kildare in 1128, died at Eu, Normandy, France, on November, and was canonized in 1225 by Pope Honorius. He was one of four sons of an Ua Broin (O'Byrne) princess and Muirchertach Ua Tuathail, King of the Uí Muirdeaigh III.
Даму
1930 жылдары Бофилд паркіне 60 үй салынды. Мервилл қонысы кейіннен 1950 жылдары Джоли отбасының сүт фермасына тиесілі жерге салынды. Сент-Лоуренс паркі 1954 жылдың қазан айында аяқталды. Ирландиядағы алғашқы боулинг аллеясы – Stillorgan Bowl 1963 жылдың желтоқсанында ашылды және 1996 жылдан бастап LeisurePlex басқаруында болды, 2021 жылдың мамырында бұзылып жатыр. Ирландияның алғашқы сауда орталығын 1 желтоқсан 1966 жылы Стиллорганда жаңадан зейнеткерлікке шыққан Taoiseach Seán Lemass ашты. Онда үш супермаркет болды: Powers, Liptons және Quinnsworth. Сауда орталығының алдындағы жол 19 ғасырдың басында салынған коттедждермен толығымен қапталған еді, ал орталықты салу үшін олар бұзылды. Олар Christian Brothers мектебі Oatlands College-тен Дублин жолының соңына дейін және Төменгі Килмакуд жолы бойына дейін созылған. Бұзылған үйінділер қазіргі Páirc De Burca жерін толтырып, тегістеу үшін пайдаланылды, ол Kilmacud Crokes клубының ойын алаңы болып табылады. Орталықты кеңейту және жаңарту туралы көп жылдар бойы пікірталас жүріп келеді. 2008 жылы оны Treasury Holdings қайта жаңартуды жоспарлаған. "Blakes"/"Burn Nightclub" орнына бірнеше қабатты пәтерлерден тұратын кешен мен коммерциялық бірнеше бөлім салуға рұқсат алынған.
Қызықты орындар
Сэмюэл Льюисдің «Ирландияның топографиялық сөздігі» (1837) аймақтағы «әсем орындар мен сүйкімді виллалар» тізімін келтіреді. Оларға Стиллорган үйі (Вершойл отбасының меншігі), Карисфорт үйі (Ирландияның бас прокуроры Уильям Сориннің үйі), Маунт-Игл (кейін Стиллорган қамалы/Сент-Джон-оф-Год ауруханасы) және бірнеше ірі резиденциялар кірді. 1883 жылы Госпитальдік орден мұнда көшіп келген кезде Стиллорган қамалының орны Сент-Джон үйіне айналды; қазір ол психиатриялық аурухана. Ең айқын сәулеттік ерекшеліктердің бірі – Эдвард Ловетт Пирс екінші виконт Аллен үшін 18 ғасырда салған үлкен обелиск. Пирс Стиллорганда «Гроув» деп аталатын үйде тұрды, ол Стиллорган боулингіне орын беру үшін бұзылды. Қазіргі Ирландия шіркеуі 1706 жылы бұрынғы шіркеу орнында салынды, ол Кильдардағы Сент-Бригид монастырымен байланысты болған деп есептеледі. Сэндифорд индустриалды аймағының жанында «Стиллорган суқоймасы» деп аталатын үлкен ашық суқоймасы орналасқан. Су Виклоу округіндегі Раундвудқа жақын орналасқан Вартри суқоймасынан құбырлар арқылы жеткізіледі. Ол 19 ғасырда Дублин корпорациясының су жүйесінің бір бөлігі ретінде 18 ғасырда «Рокленд» деп аталған үйдің жерінде, кейін «Клонмор» деп аталды, салынды. Стиллоргандағы ең көне паб – «Боландс», соңғы кезде «Холмдағы Боландс» деп аталады. 2010 жылы жалдаушы өзгергеннен кейін ол «МакГоуэнс» деп қайта ашылды, бірақ 2012 жылы «Боландс» атауын қайта алды. Бұрын ол Оңтүстік Дублин жазушыларының, оның ішінде Брайан О Нуаллейн (Майлс на гКопалин) және Морис Уолш сияқтылардың жергілікті ішімдікке толы мекемесі болған. Генри Дарлидің сыра зауыты 1800 жылдары ашылды және қазіргі «Гранж», Сыра зауыты көшесінің жанында орналасқан. 1920-1930 жылдары Калленс бакалея дүкені және паб болды. Қазір ол 1980 жылдары сабанмен жабылған «Стиллорган бақшасы» орналасқан. Бұрын ол «Стиллорган қонақ үйі» деп аталды. Бірінші «Ормонде» кинотеатры 1954 жылы 980 орынмен және жанында үлкен тұрақпен салынды. Ол 1978 жылы толыққандай бұзылды, ал оның орнында «Стиллорган Плазадағы» AIB банкі орналасты. Жаңа «Ормонде» кинотеатры 1980 жылдардың басында кішкентай көп экранды кинотеатр ретінде ашылды. 2011 жылдың жазында «Ормонде» кинотеатры жаңартылып, UCI кинотеатры, кейін Odeon кинотеатры ретінде ашылды.
Білім
Ауданның бастауыш және орта мектептері: Оатлендс колледжі (ұлдар / католик), Маунт Анвилл (қыздар / католик), Сент-Бенильдус колледжі (ұлдар / католик), Сент-Бригид (аралас, Ирландия шіркеуі), Сент-Лауренс (ұлдар / католик) және Сент-Рафаэла мектебі (қыздар / католик). Ирландиядағы алғашқы Монтессори мектебі "Балалар үйі Монтессори мектебі" 1952 жылы Вероника Райан құрды. Стиллорган қаласындағы жоғары білім беру мекемелеріне Stillorgan College of Further Education жатады.
Спорт
Стиллорган қаласында Килмакуд Крокс Гейл Атлетикалық Ассоциациясы клубы орналасқан, оның клуб үйі және Гленалбин стадионы сауда орталығының тікелей қарсысында жатыр. Сондай-ақ, бұл жерде Стиллорган регби клубы да орналасқан.
Жол
N11 жолы қаладан шығып, Стиллорган арқылы өтіп, Брей қаласына қарай бағады. 1970-ші жылдардың ортасынан бастап, Stillorgan Bypass ашылғаннан бері ол Стиллорган орталығын айналып өтеді. N11 жолында «Стиллорган автобус дәлізі» (QBC) орналасқан, ол Сент-Стефанс-Гриннен Фоксрокқа дейін екі бағытта бойлап созылады. Стиллорган – ірі автобус транзиттік пункті, ал Стиллорган QBC Ирландияда ең көп қолданылатын дәліз болып табылады, онда Дублиннің ең жүйрік және жиі жүретін екі автобус маршруты бар: 46a – Дún Лаогхайреге, 145 – Брейге. Стиллорганды қамтамасыз ететін басқа автобус маршруттарына 11, 47, 155 және L25, сондай-ақ тек қана жүрек қағысы уақытындағы 84x, 116 және 118 маршруттары жатады. Олардың барлығы Dublin Bus компаниясымен басқарылады. Go Ahead Ireland бұрын Стиллорган арқылы 75 маршрутын 2023 жылдың 26 қарашасына дейін, ол L25 маршрутымен ауыстырылғанға дейін пайдаланған. Aircoach Дублин қаласының орталығы арқылы Дублин әуежайымен тікелей байланыс ұсынады.
Темір жол
Луас Грин желісі Стиллорган мен Сэндифорд шекарасында, су қоймасы мен Сэндифорд өнеркәсіптік аймағы арасында, Дублиннен Брейге дейінгі ескі Харкорт көшесі желісінің бағыты бойынша жүреді. Стиллорганды екі Луас аялдамасы қызмет көрсетеді: аттас Стиллорган Луас аялдамасы және Сэндифорд; екі аялдама да 2004 жылы желімен бірге ашылды. Стиллорган аялдамасы ауылдың оңтүстік-батысында орналасқан, онда тұрақ және көлік құралдарын тастау мүмкіндігі, сауда орталығына қатынайтын автобустар және Дублин О'Коннелл көшесіне дейін шамамен жарты сағаттық сапар бар. Сэндифорд Стиллоргандан оңтүстікке қарай 450 метр қашықтықта орналасқан, оның артында Луас депосы орналасқан. Бұл жасыл желінің бастапқы аялдамасы болды, бірақ Луас содан бері ескі теміржол желісінен алшақтап, Брайдс Гленге дейін ұзартылды, алайда кейбір қызметтер әлі де Сэндифордта аяқталады. Бұрынғы Стиллорган теміржол станциясы қазіргі Луас депосының оңтүстігінде, Сэндифорд аялдамасынан өткен жерде орналасқан. Ол 1854 жылдың 10 шілдесінде Дублин мен Уиклоу теміржолының ашылуынан кейін ашылды, 1937 жылы жүк тасымалы үшін жабылды және, ақыры, 1959 жылдың 1 қаңтарында CIÉ Харкорт көшесі желісін тоқтатқанда толығымен жабылды. Станция ғимараты жеке тұрғын үйге айналды, ал су қоймасының жанындағы сорғы станциясы ғана сақталды. Бүгінгі күні ең жақын теміржол станциясы – Блэкрок, ол ауылдан 10 минуттық жүру және 36 минуттық сапар қашықтықта орналасқан. 2018 жылы жарияланған Ұлттық көлік басқармасының консультациялық құжатында MetroLink Эстуариден Сэндифордқа қарай жолда Стиллорган Луас станциясымен бірге тоқтайтыны ұсынылды. Бірақ, Луасқа бірнеше жылға кедергі келтіруі мүмкін деген қорқыныштан кейін, бұл ұсыныс келесі жылы қабылданбады, ал жаңартылған Metrolink жобасында аялдама Шарлемонтта қарастырылған.
Өкілдік
Стиллорган ауданы – Дун Лаухейр-Ратдаун округі кеңесінің алты ауданының бірі. Бұл ауданға Клонскеаг, Маунт Меррион, Килмакуд, Стиллорган, Леопардстаун және Фоксрок кіреді. Стиллорган ауданы 1985 жылғы Ирландияның жергілікті сайлауларымен құрылды, ал оған дейін Стиллорган ауданының көп бөлігі Дандрум ауданының құрамында болды. 2019 жылғы жергілікті сайлауда ауданға алты кеңесші сайланды, олардың үшеуі Fine Gael партиясынан, біреуі Fianna Fáil партиясынан, біреуі Жасыл партиядан және біреуі тәуелсіз кандидат болды.